Sahih al-Bukhari, hadis 4913
Przekazany przez Abdullah ibn Abbas. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekazał Abdullah ibn Abbas
Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ أَنَّهُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ، حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعْتُ وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ ـ قَالَ ـ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَ�� عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ. قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ. قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَاسْأَلْنِي، فَإِنْ كَانَ لِي عِلْمٌ خَبَّرْتُكَ بِهِ ـ قَالَ ـ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ ـ قَالَ ـ فَبَيْنَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَتَأَمَّرُهُ إِذْ قَالَتِ امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَهَا مَالَكِ وَلِمَا هَا هُنَا فِيمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ. فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ، وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ مَكَانَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ. فَقُلْتُ. تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم يَا بُنَيَّةُ لاَ يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا حُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهَا ـ يُرِيدُ عَائِشَةَ ـ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا. فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَىْءٍ، حَتَّى تَبْتَغِي أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ. فَأَخَذَتْنِي وَاللَّهِ أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ، فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا، وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ، وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ، وَنَحْنُ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ، ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا، فَقَدِ امْتَلأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ، فَإِذَا صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ فَقَالَ افْتَحِ افْتَحْ. فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ بَلْ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ. اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَزْوَاجَهُ. فَقُلْتُ رَغَمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ. فَأَخَذْتُ ثَوْبِيَ فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يَرْقَى عَلَيْهَا بِعَجَلَةٍ، وَغُلاَمٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ لَهُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ. فَأَذِنَ لِي ـ قَالَ عُمَرُ ـ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ، فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَصْبُوبًا، وَعِنْدَ رَأْسِهِ أَهَبٌ مُعَلَّقَةٌ فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِهِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ " مَا يُبْكِيكَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالَ " أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمُ الدُّنْيَا وَلَنَا الآخِرَةُ ".
Opowiedział nam Abd al-Aziz ibn Abd Allah, opowiedział nam Sulajman ibn Bilal, od Jahji, od Ubajda ibn Hunajna, który słyszał, jak Ibn Abbas – niech Allah będzie z nich obu zadowolony – opowiadał: Przez cały rok pragnąłem zapytać Umara ibn al-Chattaba o pewien werset, lecz nie śmiałem tego uczynić z powodu wielkiego szacunku, jaki do niego żywiłem. Dopiero gdy wyruszył na Hadżdż, ja również udałem się z nim. W drodze powrotnej, gdy byliśmy jeszcze w trasie, zboczył w stronę drzew arakowych, aby załatwić swoją potrzebę. Zaczekałem, aż skończy, po czym ruszyłem razem z nim i rzekłem:
„O Wodzu Wiernych! Kim są te dwie żony Proroka ﷺ, które sprzymierzyły się przeciwko niemu?”. Odpowiedział: „To były Hafsa i Aisza”. Wtedy powiedziałem: „Na Allaha! Od roku chciałem cię o to zapytać, ale nie mogłem z powodu szacunku dla ciebie”. On odrzekł: „Nie powstrzymuj się od pytań. Jeśli sądzisz, że posiadam wiedzę na jakiś temat, pytaj mnie, a jeśli będę coś wiedział, to cię poinformuję”. Następnie Umar dodał: „Na Allaha! W czasach przedislamskiej niewiedzy nie przywiązywaliśmy wagi do kobiet, dopóki Allah nie objawił o nich tego, co objawił, i nie wyznaczył im tego, co wyznaczył”. Kontynuował: „Pewnego razu, gdy rozmyślałem nad pewną sprawą, moja żona powiedziała: »Powinieneś zrobić tak i tak«. Odpowiedziałem jej: »Co ty masz do tej sprawy? Czemu wtrącasz się w coś, co chcę sam załatwić?«. Ona zaś rzekła: »Jesteś dziwny, o synu al-Chattaba! Nie chcesz, by ci zaprzeczano, podczas gdy twoja córka dyskutuje z Wysłannikiem Allaha ﷺ tak długo, że pozostaje on gniewny przez cały dzień!«. Wówczas Umar natychmiast zarzucił swój płaszcz i poszedł do Hafsy, mówiąc: »O moja córeczko! Czy ty spierasz się z Wysłannikiem Allaha ﷺ tak, że pozostaje on gniewny przez cały dzień?«. Hafsa odpowiedziała: »Na Allaha! Tak, spieramy się z nim«. Powiedziałem: »Ostrzegam cię przed karą Allaha i gniewem Jego Wysłannika ﷺ. O moja córeczko! Nie daj się zwieść tej, która jest dumna ze swojej urody z powodu miłości, jaką darzy ją Wysłannik Allaha ﷺ« – mając na myśli Aiszę. Następnie wyszedłem i udałem się do Umm Salamy ze względu na moje pokrewieństwo z nią, i rozmawiałem z nią. Umm Salama powiedziała: »Zadziwiający jesteś, o synu al-Chattaba! Wtrącasz się we wszystko, aż chcesz ingerować między Wysłannika Allaha ﷺ a jego żony!«. Na Allaha! Jej słowa tak bardzo na mnie wpłynęły, że ostudziły część mojego gniewu. Wyszedłem od niej. Miałem przyjaciela spośród Ansarów; gdy byłem nieobecny, przynosił mi wieści, a gdy on był nieobecny, ja przynosiłem je jemu. W tamtym czasie obawialiśmy się pewnego króla Ghassan; doniesiono nam, że zamierza wyruszyć przeciwko nam, więc nasze serca przepełnione były lękiem. Pewnego dnia mój przyjaciel z Ansarów zapukał do drzwi, wołając: »Otwórz, otwórz!«. Zapytałem: »Czy przyszedł Ghassanida?«. Odpowiedział: »Nie, ale coś gorszego: Wysłannik Allaha ﷺ odizolował się od swoich żon«. Wykrzyknąłem: »Niech nosy Hafsy i Aiszy będą starte z prochem!«. Chwyciłem swoje szaty i wyszedłem, aż dotarłem do Wysłannika Allaha ﷺ. Zastałem go w górnej izbie, na którą wchodził po drewnianej drabinie, a czarnoskóry sługa Wysłannika Allaha ﷺ siedział na szczycie schodów. Powiedziałem mu: »Powiedz, że oto jest Umar ibn al-Chattab«. Udzielił mi pozwolenia na wejście. Opowiedziałem ten hadis Wysłannikowi Allaha ﷺ, a gdy dotarłem do fragmentu o Umm Salamie, Wysłannik Allaha ﷺ uśmiechnął się. Leżał na macie z liści palmowych, nie mając niczego między sobą a matą; pod głową miał skórzaną poduszkę wypchaną włóknami palmowymi; u jego stóp leżały usypane liście garbarskie, a nad głową wisiały bukłaki z wodą. Gdy zobaczyłem ślady maty odciśnięte na jego boku, rozpłakałem się. Zapytał: »Dlaczego płaczesz?«. Odpowiedziałem: »O Wysłanniku Allaha! Chosrow i Cezar żyją w luksusach, a ty jesteś Wysłannikiem Allaha«. On zaś odrzekł: »Czy nie wystarcza ci, że oni mają życie doczesne, a my Życie Przyszłe?«.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Umar wyjaśnia, o które żony chodziło, i chwali wybór życia przyszłego.
Odniesienie do Hafsy i Aiszy, które według Umara wspólnie działały w sprawie dotyczącej Proroka ﷺ.
Okres przed islamem, gdy wielu ludzi żyło bez przewodnictwa objawienia.
Władcy odpowiednio imperium perskiego i bizantyjskiego, znani z wielkiej potęgi i bogactwa doczesnego.
Klasyczni komentatorzy łączą pytanie Ibn Abbasa z wersetami na początku sury at-Tahrim o żonach, które wspólnie wystąpiły przeciwko Prorokowi ﷺ; Umar wymienia Hafsę i Aiszę. Przekaz ukazuje staranność Ibn Abbasa w zadawaniu pytań w celu zdobycia wiedzy oraz gotowość Umara do udzielenia odpowiedzi. Uczeni wskazują również na skromny styl życia Proroka ﷺ i jego wybór życia przyszłego zamiast doczesnego bogactwa. Tekst nie ustanawia ogólnej normy prawnej dotyczącej rozmów między małżonkami, lecz podkreśla szacunek, konsultowanie się i unikanie ingerowania bez wiedzy.
- Z szacunkiem zadawaj pytania o wiedzę religijną, ale nie pozwól, by onieśmielenie na stałe powstrzymywało cię od nauki.
- W trudnych wyborach nie kieruj się automatycznie majątkiem ani prestiżem; pamiętaj o ostatecznym celu, jakim jest życie przyszłe.
- Udzielaj rad z odpowiednią skromnością i słuchaj, gdy ktoś mówi, że nie powinieneś ingerować w prywatną sprawę.
Ten przekaz z tego samego ciągu tafsiru pomaga odczytać wersety sury at-Tahrim w ich kontekście.
Sahih al-Bukhari · #4912 (Sahih)Przytacza relację Aiszy o wydarzeniu związanym z objawieniem tego fragmentu.
Sahih al-Bukhari · #4914 (Sahih)Ta wersja również opowiada, jak Ibn Abbas zapytał Umara o dwie żony, i doprecyzowuje kontekst tafsiru.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.