Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadis 7512

Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)
صحيح مسلم

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، - وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ - وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالاَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَىِّ مِنَ الأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ غُلاَمٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيٌّ وَعَلَى غُلاَمِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيٌّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ ‏.‏ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلاَنِ بْنِ فُلاَنٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لاَ ‏.‏ فَخَرَجَ عَلَىَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي ‏.‏ فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَىَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ ‏.‏ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنِ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لاَ أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا ‏.‏ قَالَ قُلْتُ آللَّهِ ‏.‏ قَالَ اللَّهِ ‏.‏ قُلْتُ آللَّهِ ‏.‏ قَالَ اللَّهِ ‏.‏ قُلْتُ آللَّهِ ‏.‏ قَالَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلاَّ أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَىَّ هَاتَيْنِ - وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ - وَسَمْعُ أُذُنَىَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا - وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ - رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلاَمِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ ‏.‏ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَىَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَىَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا - وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ - رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَقُولُ ‏"‏ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَىَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏.‏ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلاً بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَىَّ الأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ ‏.‏ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ ‏"‏ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا لاَ أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلاَ يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلاَ عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ ‏"‏ أَرُونِي عَبِيرًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ فَتًى مِنَ الْحَىِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ ‏.‏ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمُ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ ‏.‏ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْتَقِبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ هَذَا اللاَّعِنُ بَعِيرَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ انْزِلْ عَنْهُ فَلاَ تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لاَ تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلاَ تَدْعُوا عَلَى أَوْلاَدِكُمْ وَلاَ تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لاَ تُوَافِقُوا مِنَ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلاً أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَتَأْذَنَانِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَىَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمُقُنِي وَأَنَا لاَ أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَا جَابِرُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حِقْوِكَ ‏"‏ ‏.‏ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا ‏.‏ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ ‏"‏ انْقَادِي عَلَىَّ بِإِذْنِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ ‏"‏ انْقَادِي عَلَىَّ بِإِذْنِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لأَمَ بَيْنَهُمَا - يَعْنِي جَمَعَهُمَا - فَقَالَ ‏"‏ الْتَئِمَا عَلَىَّ بِإِذْنِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ - وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ - فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُقْبِلاً وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدِ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا - وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَاعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالاً - ثُمَّ أَقْبَلَ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَىَّ قَالَ ‏"‏ يَا جَابِرُ هَلْ رَأَيْتَ مَقَامِي ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَانْطَلِقْ إِلَى الشَّجَرَتَيْنِ فَاقْطَعْ مِنْ كُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا غُصْنًا فَأَقْبِلْ بِهِمَا حَتَّى إِذَا قُمْتَ مَقَامِي فَأَرْسِلْ غُصْنًا عَنْ يَمِينِكَ وَغُصْنًا عَنْ يَسَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَأَخَذْتُ حَجَرًا فَكَسَرْتُهُ وَحَسَرْتُهُ فَانْذَلَقَ لِي فَأَتَيْتُ الشَّجَرَتَيْنِ فَقَطَعْتُ مِنْ كُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا غُصْنًا ثُمَّ أَقْبَلْتُ أَجُرُّهُمَا حَتَّى قُمْتُ مَقَامَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلْتُ غُصْنًا عَنْ يَمِينِي وَغُصْنًا عَنْ يَسَارِي ثُمَّ لَحِقْتُهُ فَقُلْتُ قَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَعَمَّ ذَاكَ قَالَ ‏"‏ إِنِّي مَرَرْتُ بِقَبْرَيْنِ يُعَذَّبَانِ فَأَحْبَبْتُ بِشَفَاعَتِي أَنْ يُرَفَّهَ عَنْهُمَا مَا دَامَ الْغُصْنَانِ رَطْبَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَتَيْنَا الْعَسْكَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا جَابِرُ نَادِ بِوَضُوءٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ أَلاَ وَضُوءَ أَلاَ وَضُوءَ أَلاَ وَضُوءَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا وَجَدْتُ فِي الرَّكْبِ مِنْ قَطْرَةٍ وَكَانَ ��َجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُبَرِّدُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَاءَ فِي أَشْجَابٍ لَهُ عَلَى حِمَارَةٍ مِنْ جَرِيدٍ قَالَ فَقَالَ لِيَ ‏"‏ انْطَلِقْ إِلَى فُلاَنِ بْنِ فُلاَنٍ الأَنْصَارِيِّ فَانْظُرْ هَلْ فِي أَشْجَابِهِ مِنْ شَىْءٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَنَظَرْتُ فِيهَا فَلَمْ أَجِدْ فِيهَا إِلاَّ قَطْرَةً فِي عَزْلاَءِ شَجْبٍ مِنْهَا لَوْ أَنِّي أُفْرِغُهُ لَشَرِبَهُ يَابِسُهُ ‏.‏ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَجِدْ فِيهَا إِلاَّ قَطْرَةً فِي عَزْلاَءِ شَجْبٍ مِنْهَا لَوْ أَنِّي أُفْرِغُهُ لَشَرِبَهُ يَابِسُهُ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَأْتِنِي بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ بِهِ فَأَخَذَهُ بِيَدِهِ فَجَعَلَ يَتَكَلَّمُ بِشَىْءٍ لاَ أَدْرِي مَا هُوَ وَيَغْمِزُهُ بِيَدَيْهِ ثُمَّ أَعْطَانِيهِ فَقَالَ ‏"‏ يَا جَابِرُ نَادِ بِجَفْنَةٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا جَفْنَةَ الرَّكْبِ ‏.‏ فَأُتِيتُ بِهَا تُحْمَلُ فَوَضَعْتُهَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ فِي الْجَفْنَةِ هَكَذَا فَبَسَطَهَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ ثُمَّ وَضَعَهَا فِي قَعْرِ الْجَفْنَةِ وَقَالَ ‏"‏ خُذْ يَا جَابِرُ فَصُبَّ عَلَىَّ وَقُلْ بِاسْمِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ بِاسْمِ اللَّهِ ‏.‏ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَتَفَوَّرُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ فَارَتِ الْجَفْنَةُ وَدَارَتْ حَتَّى امْتَلأَتْ فَقَالَ ‏"‏ يَا جَابِرُ نَادِ مَنْ كَانَ لَهُ حَاجَةٌ بِمَاءٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَتَى النَّاسُ فَاسْتَقَوْا حَتَّى رَوَوْا قَالَ فَقُلْتُ هَلْ بَقِيَ أَحَدٌ لَهُ حَاجَةٌ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ مِنَ الْجَفْنَةِ وَهِيَ مَلأَى ‏.‏ وَشَكَا النَّاسُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْجُوعَ فَقَالَ ‏"‏ عَسَى اللَّهُ أَنْ يُطْعِمَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْنَا سِيفَ الْبَحْرِ فَزَخَرَ الْبَحْرُ زَخْرَةً فَأَلْقَى دَابَّةً فَأَوْرَيْنَا عَلَى شِقِّهَا النَّارَ فَاطَّبَخْنَا وَاشْتَوَيْنَا وَأَكَلْنَا حَتَّى شَبِعْنَا ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَدَخَلْتُ أَنَا وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ حَتَّى عَدَّ خَمْسَةً فِي حِجَاجِ عَيْنِهَا مَا يَرَانَا أَحَدٌ حَتَّى خَرَجْنَا فَأَخَذْنَا ضِلَعًا مِنْ أَضْلاَعِهِ فَقَوَّسْنَاهُ ثُمَّ دَعَوْنَا بِأَعْظَمِ رَجُلٍ فِي الرَّكْبِ وَأَعْظَمِ جَمَلٍ فِي الرَّكْبِ وَأَعْظَمِ كِفْلٍ فِي الرَّكْبِ فَدَخَلَ تَحْتَهُ مَا يُطَأْطِئُ رَأْسَهُ ‏.‏

Tłumaczenie

Ubadah b. Walid b. Samit doniósł: Ja i mój ojciec wyruszyliśmy w poszukiwaniu wiedzy do plemienia Ansar przed ich śmiercią (t. j. zanim Towarzysze Proroka opuścili świat) i byłem pierwszy, który spotkał Abu Yasar, Towarzysza Proroka ﷺ, a z nim był młody mężczyzna, który niósł zapisane litery, a na nim była peleryna przygotowana przez plemię Ma'afiri. I jego sługa również miał na sobie pelerynę Ma'afiri. Mój ojciec powiedział do niego: Mój wujku, widzę na twojej twarzy oznaki gniewu lub cierpienia. On powiedział: Tak, taki i taki człowiek, syn tak i tak, z plemienia Harami, był mi winien dług. Poszedłem do jego rodziny, złożyłem pozdrowienia i zapytałem: Gdzie on jest? Oni powiedzieli: Nie ma go tutaj. Wyszedł do mnie jego syn, który był na progu młodości. Powiedziałem mu: Gdzie jest twój ojciec? On powiedział: Gdy tylko usłyszał twój głos, ukrył się za łóżkiem mojej matki. Powiedziałem mu: Wyjdź do mnie, bo wiem, gdzie jesteś. Wyszedł. Zapytałem go: Co cię skłoniło, by się przede mną ukrywać? On powiedział: Na Boga, cokolwiek bym ci powiedział, nie byłoby kłamstwem. Na Boga, boję się, że skłamałbym wobec ciebie i w przypadku złożenia obietnicy z tobą, ją złamię, ponieważ jesteś Towarzyszem Proroka ﷺ. Faktem jest, że byłem w trudnej sytuacji finansowej. Powiedziałem: Przysięgnij na Boga? On powiedział: Przysięgam na Boga. Powiedziałem: Przysięgnij na Boga? On powiedział: Przysięgam na Boga. Powiedziałem: Przysięgnij na Boga? On powiedział: Przysięgam na Boga. Potem przyniósł swój weksel i napisał dług własną ręką, mówiąc: Zapłać, gdy znajdziesz się wystarczająco wypłacalny, by mi oddać; jeśli nie, to nie masz obowiązku. Te dwa moje oczy widziały, a on (Abu Yasar) położył palce na oczach, a te dwa moje uszy słyszały, i moje serce to zapamiętało, i wskazał na serce, że ﷺ powiedział: Kto daje czas osobie w trudnej sytuacji finansowej (w spłacie długu) lub odpisuje jej dług, Allah zapewni mu swój cień. Powiedziałem do niego: Mój wujku, jeśli weźmiesz płaszcz swojego sługi i dasz mu swoje dwa ubrania, albo weźmiesz jego dwa ubrania od Ma'afir i dasz mu swój płaszcz, to będzie jedno ubranie dla ciebie i jedno dla niego. On pogłaskał moją głowę i powiedział: O Allah, pobłogosław syna mojego brata. O, synu mojego brata, te dwie moje oczy widziały i te dwa moje uszy słyszały, i to serce zapamiętało, i wskazał na serce, że ﷺ powiedział: Karm ich (sługę) i ubierz ich (sługę) tym, co nosisz, a jeśli dam mu dobra świata, jest to dla mnie łatwiejsze niż to, by on w Dniu Zmartwychwstania wziął moje cnoty. Szliśmy aż dotarliśmy do Jabira b. Abdullaha w meczecie, a on był zajęty modlitwą w jednej szacie, którą złączył na przeciwległych końcach. Przeszedłem przez ludzi, aż usiadłem między nim a Qibłą i powiedziałem: Niech Allah zmiłuje się nad tobą. Czy modlisz się w jednej szacie na ciele, podczas gdy twoja peleryna leży obok ciebie? On wskazał mi ręką na moją pierś tak jak ten i rozdzielił palce, zginając je w kształt łuku. I (powiedział): Myślałem, że głupi jak ty przyjdzie do mnie, by zobaczyć mnie takiego, jakim jestem, i potem też będzie robił to samo. Przyszedł do nas ﷺ w tym samym meczecie i miał w ręku gałązkę palmy i zauważył śluz w kierunku Qibli meczetu i wymazał go za pomocą gałązki. Potem przyszedł do nas i powiedział: Kto z was chciałby, aby Allah odwrócił od niego swoją twarz? Obawialiśmy się. Potem znów powiedział: Kto z was chciałby, aby Allah odwrócił od niego swoją twarz? Obawialiśmy się. Znowu powiedział: Kto z was chciałby, aby Allah odwrócił od niego swoją twarz? My powiedzieliśmy: Proroku Allah, nikt z nas tego nie chce. I powiedział: Jeśli ktoś z was stoi na modlitwie, a Allah, Wzniosły i Chwalebny, jest przed nim, nie powinien pluć przed sobą, ani na swoją prawą stronę, lecz pluć na lewą stronę pod lewą stopę, a jeśli nagle musi to zrobić (wbrew sobie), niech pluje na swoją szmatę i zawiąże ją w jakiejś części. (i dalej powiedział:) Przynieście coś słodko pachnącego. Młody mężczyzna z naszego plemienia wstał, poszedł i przyniósł zapach w swojej dłoni. Przyszedł Prorok ﷺ, wziął to i nałożył na koniec gałązki, a potem dotknął miejsca, gdzie był śluz. Jabir powiedział: Dlatego powinniście nakładać zapach na wasze meczety. Zostało to przekazane na tej samej podstawie: Wyruszyliśmy wraz z Prorokiem ﷺ na wyprawę do Batn Buwat. Szukał on al-Majdi b. 'Amr al-Juhani. (Mieliśmy tak skromny sprzęt), że pięciu, sześciu lub siedmiu z nas miało jednego wielbłąda do jazdy i na zmianę na nim jeździliśmy. Kiedy nadszedł czas, aby jeden z Ansarów jechał na wielbłądzie, uczynił go klęczącym, by na nim jechać (a po wsiadnięciu próbował go podnieść, ale się wahał). Powiedział: Niech będzie przeklęty Allah na twojego wielbłąda! Wtedy Prorok ﷺ powiedział: Kto przeklnie swojego wielbłąda? On powiedział: Proroku Allah, to ja. Wtedy on powiedział: Zejdź z wielbłąda i niech nie będzie w naszej drużynie przeklęty. Nie przeklinajcie siebie, ani waszych dzieci, ani waszego mienia. Może się zdarzyć, że wasza klątwa zbiegnie się z czasem, gdy Allah zamierza wam coś dać, i wasza modlitwa zostanie szybko wysłuchana. Zostało to przekazane na tej samej podstawie: Wyruszyliśmy na wyprawę z Prorokiem ﷺ, aż nadszedł wieczór, i byliśmy blisko zbiornika wodnego Arabii. Prorok ﷺ zapytał: Kto z was pójdzie naprzód i naprawi zbiornik, napije się wody i poda nam? Jabir powiedział: Wstałem i powiedział: Proroku Allah, to ja jestem gotów to zrobić. Wtedy Prorok ﷺ zapytał: Kto z was pójdzie z Jabirem? I wtedy Jabbar b. Sakhr wstał. Poszliśmy do tego studnia, wylaliśmy z wiadra lub dwóch wodę i zatynkowaliśmy go gliną, a potem zaczęliśmy go napełniać (wodą), aż był pełny. Prorok ﷺ był pierwszy, który się pojawił przed nami, i powiedział: Czy pozwolicie mi napić się z tego? My powiedzieliśmy: Tak, Proroku Allah. On doprowadził swojego wielbłąda do picia i ten pił. Potem pociągnął za uzdę i rozciągnął nogi, zaczął sikać. Potem odprowadził go na bok i kazał mu klęczeć w innym miejscu, a potem podszedł do zbiornika i wykonał ablucję. Ja wstałem i wykonałem ablucję tak jak ablucja Proroka ﷺ, a Jabbar b. Sakhr poszedł za potrzebą, a Prorok ﷺ wstał, by modlić się, a na mnie była peleryna. Próbowałem odwrócić jej końce, ale była za krótka (by łatwo zakryć moje ciało). Miał swoje brzegi. Wtedy odwróciłem ją (pelerynę) i związałem jej przeciwległe końce na szyi. Podszedłem i stanąłem po lewej stronie Proroka ﷺ. On chwycił mnie i kazał mi obejść go za nim, aż stanąłem po jego prawej stronie. Potem przyszedł Jabbar b. Sakhr. Wykonał ablucję, stanął po lewej stronie Proroka ﷺ. Potem Prorok ﷺ chwycił nasze ręce razem, pchnął nas do tyłu i kazał nam stanąć za nim. Potem Prorok ﷺ zaczął na mnie patrzeć z błyskawicznymi spojrzeniami, ale tego nie zauważyłem. Po tym zdałem sobie sprawę z tego i wskazał gestem ręki, żebym owinął swoją przepaskę na biodra. Gdy Prorok ﷺ skończył modlitwę, powiedział: Jabir! Odpowiedziałem: Proroku Allah, na twoje wezwanie i służbę. Powiedział: Gdy materiał wokół ciebie jest niewystarczający, zawiąż przeciwległe końce, ale gdy jest mały, zawiąż go na dolnej części ciała. Jabir doniósł: Wyruszyliśmy na wyprawę z Prorokiem ﷺ, a jedynym środkiem utrzymania dla każdego z nas była jedna daktylka na dzień, którą żuliśmy. I uderzaliśmy liśćmi za pomocą łuku i jedliśmy je, aż nasze policzki zostały uszkodzone. Pewnego dnia jeden z nas został pominięty i nie dano mu daktylki. Niosłem tego człowieka i świadczyłem, że mu nie dano tej daktylki, więc mu ją podano i on wstał i ją otrzymał. Jabir doniósł: Wyruszyliśmy na wyprawę z Prorokiem ﷺ, aż dotarliśmy do rozległej doliny, a Prorok ﷺ poszedł się załatwić. Ja poszedłem za nim z wiadrem pełnym wody, a Prorok ﷺ rozejrzał się i nie znalazł prywatności, tylko dwa drzewa na końcu doliny, i Prorok ﷺ poszedł do jednego z nich, chwycił gałązkę i powiedział: Niech będzie pod moją kontrolą za pozwoleniem Allah, i tak stała się pod jego kontrolą jak wielbłąd, który ma w ręku uzdę, a potem podszedł do drugiego drzewa, chwycił gałązkę i powiedział: Niech będzie pod moją kontrolą za pozwoleniem Allah, i stała się pod jego kontrolą, a gdy stanął pomiędzy dwoma drzewami, połączył dwie gałązki i powiedział: Połączcie za pozwoleniem Allah. Jabir powiedział: Bałem się, żeby Prorok ﷺ nie zauważył mojej bliskości i nie poszedł jeszcze dalej. I Muhammad b. Abbad użył słowa

"faitab'd" i zacząłem mówić do siebie. I gdy to widziałem, nagle ujrzałem Proroka ﷺ przede mną, a dwa drzewa były oddzielone i każde z nich stało na swoim miejscu. Widziałem, jak Prorok ﷺ stał przez krótki czas, kiwając głową na prawo i lewo. Isma'il wskazał na prawo i lewo za pomocą głowy (w celu pokazania, jak wskazywał Prorok). Potem przyszedł do mnie i zapytał: Jabir, czy widziałeś moje miejsce, gdzie stałem? Odpowiedziałem: Proroku Allah, tak. On potem powiedział: To powinieneś iść do tych dwóch drzew, ściąć gałązkę z każdego z nich i iść z nimi do miejsca, gdzie stałem, i stać tam, gdzie ja stałem, i położyć gałązkę po prawej i po lewej stronie. Jabir powiedział: Wyruszyłem i wziąłem kamień, złamałem go, naostrzyłem, a potem podszedłem do tych drzew, ściąłem gałązkę z każdego z nich. Potem podążałem za nimi, aż stanąłem w miejscu, gdzie stał Prorok ﷺ, i położyłem gałązkę po prawej i po lewej stronie. Potem spotkałem go i powiedziałem: Proroku Allah, zrobiłem to, ale (proszę) wyjaśnij mi powód tego. Wtedy on powiedział: Przeszedłem obok dwóch grobów, których mieszkańcy cierpieli męki. Chciałem wstawiać się za nimi, aby mogli zostać uwolnieni od tego cierpienia, dopóki te gałązki będą świeże. Jabir powiedział: Wróciliśmy do obozu armii, a Prorok ﷺ powiedział: Jabir, zawołaj ludzi na wudu. Zawołałem: Przyjdźcie i zróbcie wudu, przyjdźcie i zróbcie wudu, przyjdźcie i zróbcie wudu. Powiedziałem: Proroku Allah, w obozie nie ma nawet kropli wody, a był tam człowiek, który chłodził wodę dla Proroka ﷺ w starej skórze na wodę, która wisiała na gałązce. Poprosił mnie, bym poszedł do takiego i tak Ansar, i zapytał, czy w tej skórze jest jakaś woda. Poszedłem do niego, spojrzałem do środka, ale nie znalazłem niczego oprócz kropli w ustach tej skóry, i gdybym ją wyciągnął, sucha część skóry by ją wchłonęła. Przyszedłem do Proroka ﷺ i powiedziałem: Proroku Allah, nie znalazłem niczego oprócz kropli w ustach tej skóry, a jeśli ją wyciągnę, zostanie wchłonięta. On powiedział: Idź i przynieś mi to. Przyniosłem mu to. Chwycił to i zaczął coś mówić, czego nie rozumiałem, potem nacisnął to ręką i dał mi, mówiąc: Jabir, ogłoś, by przynieśli kadź. I ogłosiłem, by przynieśli kadź armii. Została ona przyniesiona, a ja postawiłem ją przed nim (Prorokiem ﷺ). Wtedy Prorok ﷺ położył ręce na tej kadzi, tak jak to: z wyciągniętymi palcami, a potem położył palce na jej dnie i powiedział: Jabir, weź to (skórę na wodę) i wlej na mnie wodę, recytując Bismillah, a ja wlałem wodę i powiedziałem: Bismillah, i zauważyłem, jak woda wytryska między palcami Proroka ﷺ. Potem ta kadź wytrysnęła do pełna, a Prorok ﷺ powiedział: Jabir, ogłoś, że kto potrzebuje wody, niech weźmie. Jabir powiedział: Ludzie przyszli i brali wodę, aż wszyscy się nasycili. Zapytałem: Czy ktoś jeszcze chce ją wziąć? I Prorok ﷺ podniósł rękę z tej kadzi, a ona nadal była pełna. Potem ludzie skarżyli się Prorokowi ﷺ na głód, a on powiedział: Niech Allah zapewni wam jedzenie! Dotarliśmy do brzegu oceanu, a ocean się wzburzał i wyrzucił wielkie zwierzę, a my zapaliliśmy ogień i je upiekliśmy, i jedliśmy, aż nasyciliśmy się do woli. Jabir powiedział: Ja i tak pięciu innych weszliśmy do jego wnętrza, i nikt nas nie widział, aż wyszliśmy, i chwyciliśmy jedno z jego żebrow i skręciliśmy je w łuk, potem wezwaliśmy najwyższego z żołnierzy i największego z wielbłądów armii, które miały na sobie wielkie siodło, i mogły łatwo przejść przez nie bez konieczności schylania się.

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Prorok ﷺ nauczał miłosierdzia w sprawach długów, modlitwy i relacji z ludźmi.

Objaśnienie trudnych słów
Dać dłużnikowi odroczenie

Odroczyć spłatę, gdy ktoś z powodu braku pieniędzy nie może uregulować długu.

Kibla

Kierunek modlitwy w stronę Kaaby w Mekce.

Ubranie Ma’afir

Ubranie nazwane od Ma’afir, regionu w Jemenie.

Wnioski uczonych

Uczeni wyciągają stąd wniosek, że wierzyciel powinien dać potrzebującemu dłużnikowi odroczenie, a umorzenie długu jest wielką cnotą. Przekaz podkreśla również dobre traktowanie sług, unikanie przekleństw oraz szacunek dla meczetu podczas modlitwy. Podczas modlitwy w jednym ubraniu należy odpowiednio zakryć ciało. Prorok ﷺ skorygował ponadto Dżabira, polecając mu stanąć obok siebie, gdy modlił się sam, a dwóm mężczyznom stanąć za sobą, gdy modlili się razem.

Lekcje na dziś
  1. Daj osobie mającej trudności ze spłatą rozsądny czas, a jeśli możesz, umorzyć jej dług.
  2. Traktuj pracowników i osoby pozostające pod twoją opieką z godnością oraz zadbaj o ich podstawowe potrzeby.
  3. Unikaj przekleństw i dbaj o czystość oraz szacunek w miejscu modlitwy.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.