Sunan Abi Dawud, 1629. hadis
Sahl ibn al-Hanzaliyyah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sahl ibn al-Hanzaliyyah tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مِسْكِينٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُهَاجِرِ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي كَبْشَةَ السَّلُولِيِّ، حَدَّثَنَا سَهْلُ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ، قَالَ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنٍ وَالأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ فَسَأَلاَهُ فَأَمَرَ لَهُمَا بِمَا سَأَلاَ وَأَمَرَ مُعَاوِيَةَ فَكَتَبَ لَهُمَا بِمَا سَأَلاَ فَأَمَّا الأَقْرَعُ فَأَخَذَ كِتَابَهُ فَلَفَّهُ فِي عِمَامَتِهِ وَانْطَلَقَ وَأَمَّا عُيَيْنَةُ فَأَخَذَ كِتَابَهُ وَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَكَانَهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَرَانِي حَامِلاً إِلَى قَوْمِي كِتَابًا لاَ أَدْرِي مَا فِيهِ كَصَحِيفَةِ الْمُتَلَمِّسِ . فَأَخْبَرَ مُعَاوِيَةُ بِقَوْلِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَأَلَ وَعِنْدَهُ مَا يُغْنِيهِ فَإِنَّمَا يَسْتَكْثِرُ مِنَ النَّارِ " . وَقَالَ النُّفَيْلِيُّ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ " مِنْ جَمْرِ جَهَنَّمَ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا يُغْنِيهِ وَقَالَ النُّفَيْلِيُّ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ وَمَا الْغِنَى الَّذِي لاَ تَنْبَغِي مَعَهُ الْمَسْأَلَةُ قَالَ " قَدْرُ مَا يُغَدِّيهِ وَيُعَشِّيهِ " . وَقَالَ النُّفَيْلِيُّ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ " أَنْ يَكُونَ لَهُ شِبَعُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ أَوْ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ " . وَكَانَ حَدَّثَنَا بِهِ مُخْتَصِرًا عَلَى هَذِهِ الأَلْفَاظِ الَّتِي ذُكِرَتْ .
Abdullah b. Muhammed en-Nüfeylî bize rivayet etti, Miskîn bize rivayet etti, Muhammed b. el-Muhacir bize rivayet etti; Rabîa b. Yezîd'den, Ebû Kebşe es-Selûlî'den, Sehl b. el-Hanzaliyye şöyle dedi: Uyeyne b. Hısn ve Ekra' b. Hâbis Resûlullah ﷺ'ın yanına geldiler ve kendisinden bir şey istediler. Resûlullah ﷺ istediklerinin kendilerine verilmesini emretti ve Muaviye'ye istediklerini yazmasını emretti. Ekra' belgesini aldı, sarığına sardı ve gitti. Uyeyne ise belgesini aldı, evinde Nebi ﷺ'ın yanına geldi ve şöyle dedi: 'Ey Muhammed! Beni görüyor musun? Kavmime götürdüğüm bu belgenin içinde ne olduğunu bilmiyorum, tıpkı Mütelemmis'in sahifesi gibi!' Muaviye onun bu sözünü Resûlullah ﷺ'a haber verdi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Kendisini muhtaçlıktan kurtaracak imkânı varken insanlardan isteyen kimse, ancak ateşi çoğaltmış olur.' Nüfeylî başka bir yerde 'Cehennem korundan' dedi. Dediler ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, kendisini muhtaçlıktan kurtaran nedir?' Nüfeylî başka bir yerde 'İstemeyi gerektirmeyecek zenginlik nedir?' dedi. Buyurdu ki: 'Onu sabah ve akşam doyuracak kadar olan şeydir.' Nüfeylî başka bir yerde 'Bir gün ve bir geceye veya bir gece ve bir güne yetecek kadar olmasıdır' dedi. Ve bunu bize zikredilen bu lafızlarla özetleyerek rivayet etti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Günlük geçimini karşılayacak imkânı olan kişi, yardım dilenmemelidir.
Sehl ibn el-Hanzaliyye, iki kişinin Peygamber ﷺ’den bir şey istediğini ve onun da isteklerini yerine getirdiğini anlatır. Uyeyne ibn Hisn’in bir sözü üzerine Peygamber ﷺ, yeterli imkânı varken dilenmeye karşı uyarıda bulunmuştur.
Temel günlük ihtiyaçları karşılayan imkânlar; rivayette sabah ve akşam yemeği ya da bir gün bir gece yetecek miktar anılır.
İhtiyaç olmaksızın dilenmenin ağır sonuçlarına dair güçlü bir uyarı.
İçeriğinin tehlikeli olduğu ortaya çıkan bir belge hakkındaki meşhur kıssaya gönderme; Uyeyne, içeriğini bilmediği bir yazıyı sorgulamadan taşımak istememiştir.
Âlimler buradan, gerçek bir ihtiyaç olmadan dilenmenin şiddetle kınandığı ve kişinin kendi kendine yetmesinin ve onurunu korumasının teşvik edildiği sonucunu çıkarırlar. Belirtilen ölçü temel ihtiyaçları tarif eder; her zaman ve koşul için sabit bir mal varlığı sınırı koymaz. Fıkıh mezhepleri dilenme ve zekât alma konularını ihtiyaç, mal varlığı ve alıcıya ilişkin hükümler çerçevesinde ele alır; bu rivayet, gereksiz yere istemeye karşı bir uyarıdır.
- Temel geçimin zaten karşılanıyorsa maddi yardım isteme.
- Gerçek ihtiyaç içindekilere destek ol ve onlara saygıyla davran.
- İhtiyacını dürüstçe değerlendir; mümkün olduğunda kendi geçimini sağlayacak yollar ara.
Bu rivayet, kişinin ne zaman yeterli imkâna sahip olduğunu ve bu durumda neden yardım istememesi gerektiğini de ele alır.
Sahih al-Bukhari · #1475 (Sahih)Bu sahih rivayet, sürekli dilenmenin kişinin kıyamet gününde onurunu yitirmiş hâlde ortaya çıkmasına yol açacağı konusunda uyarır.
Sunan Abi Dawud · #1631 (Sahih)Bu rivayet, yardım isterken ölçülü olmayı ve onuru korumayı konu alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.