Sunan Abi Dawud, 1640. hadis
Qabisah ibn Mukhariq rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Qabisah ibn Mukhariq tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِيَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ الْعَدَوِيُّ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ الْهِلاَلِيِّ، قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَقِمْ يَا قَبِيصَةُ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ بِهَا " . ثُمَّ قَالَ " يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ لأَحَدِ ثَلاَثَةٍ رَجُلٌ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ فَسَأَلَ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكُ وَرَجُلٌ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ فَاجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ فَسَأَلَ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ " . أَوْ قَالَ " سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ " . " وَرَجُلٌ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَقُولَ ثَلاَثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَا مِنْ قَوْمِهِ قَدْ أَصَابَتْ فُلاَنًا الْفَاقَةُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ فَسَأَلَ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ - أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ - ثُمَّ يُمْسِكُ وَمَا سِوَاهُنَّ مِنَ الْمَسْأَلَةِ يَا قَبِيصَةُ سُحْتٌ يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا " .
Müsedded bize rivayet etti, Hammad bin Zeyd bize rivayet etti, Harun bin Riyab'tan, o dedi ki: Kinane bin Nuaym el-Adevi bana anlattı, Kabisa bin Muharik el-Hilali'den, o dedi ki: Ben bir diyet borcunu üstlendim ve Nebi ﷺ'e geldim. Buyurdu ki: 'Ey Kabisa, sadaka bize gelinceye kadar bekle, sana verilmesini emrederiz.' Sonra buyurdu ki: 'Ey Kabisa, istemek ancak şu üç kişiden biri için helaldir: Bir borcu üstlenen kimse; ona istemesi helal olur, borcu ödeyecek miktarı elde edinceye kadar ister, sonra durur. Bir felakete uğrayıp malı mahvolan kimse; ona istemesi helal olur, geçimini sağlayacak bir düzeye ulaşıncaya kadar ister' – veya 'geçimini idame ettirecek bir düzeye' buyurdu – 'Ve fakirlik kendisine isabet eden kimse; kavminden üç akıllı kişi: Falanca fakirliğe düşmüştür, deyinceye kadar; ona istemesi helal olur, geçimini sağlayacak bir düzeye ulaşıncaya kadar ister' – veya 'geçimini idame ettirecek bir düzeye' – 'sonra durur. Bunların dışındaki her türlü isteme, ey Kabisa, haramdır; onu yiyen haram yemiş olur.'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Yardım istemek yalnızca kabul edilmiş ihtiyaç durumlarında ve ihtiyaç giderilene kadar caizdir.
Kabîsa ibn Muhârik, mali bir kefalet üstlendiğini ve yardım istemek üzere Peygamber ﷺ’e başvurduğunu anlattı. Peygamber ﷺ ona sadaka gelene kadar beklemesini, ardından kendisine oradan verilmesini emredeceğini söyledi.
Bir kimsenin üstlendiği mali yükümlülük; örneğin bir borcu veya anlaşmazlığı sona erdirmek için tazminatı ödeme.
Temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek imkân.
Bir kimsenin haksız biçimde elde edip kullandığı haram mal.
Âlimler bu rivayetten, yardım istemenin açıkça belirlenmiş üç durumda caiz olduğu sonucunu çıkarırlar: mali kefalet üstlenmek, bir felaket nedeniyle malını kaybetmek ve toplumdan aklı başında üç kişinin doğruladığı ağır yoksulluk. Bu izin, yükümlülük yerine getirilene veya yeterli bir geçim için gereken miktar elde edilene kadar geçerlidir; sonrasında kişi istemeyi bırakmalıdır. Dört Sünni fıkıh mezhebi, zekât alma şartlarını ve muhtaçlığın değerlendirilmesini deliller ve ayrıntılı hukuk kuralları çerçevesinde ele alır. Kabul edilmiş bir ihtiyaç olmaksızın istemeye karşı yapılan uyarı, zekâtın hak sahibi olmadan alınamayacağını vurgular.
- Mali sıkıntı yaşadığınızda önce güvenilir akrabalarınızdan, toplumdan veya yetkili bir zekât kuruluşundan yardım isteyin.
- Bir borç veya acil durum için destek alırsanız, bunu veriliş amacı doğrultusunda kullanın ve ihtiyaç giderildiğinde istemeyi bırakın.
- Zekât verirken alıcının gerçekten hak sahibi gruplardan birine girdiğini dikkatle doğrulayın.
Bu sahih rivayet, destek istemeye ilişkin kuralları tamamlar ve kendi kendine yetmeye yönelik ahlaki teşviki daha iyi açıklar.
Sunan Abi Dawud · #1639 (Sahih)Bu rivayet mal isteme konusunu da ele alır ve ihtiyaç ile geçerli bir sebep olmadan isteme arasındaki farkı anlamaya yardımcı olur.
Sunan Abi Dawud · #1642 (Sahih)Bu sahih rivayet, Kabîsa’ya verileceği bildirilen yardımın kaynağı olan zekâtın kimlere verileceği ve nasıl dağıtılacağı konusunda bağlam sağlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.