Sunan Abi Dawud, 1641. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn MaslamaAbu Dawud'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
- 3Al‑Akhdar ibn Ajlanالأَخْضَرِ بْنِ عَجْلاَنَ
- 4Abu Bakr al‑Hanafiأَبِي بَكْرٍ الْحَنَفِيِّ
- 5Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَخْضَرِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْحَنَفِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُ فَقَالَ " أَمَا فِي بَيْتِكَ شَىْءٌ " . قَالَ بَلَى حِلْسٌ نَلْبَسُ بَعْضَهُ وَنَبْسُطُ بَعْضَهُ وَقَعْبٌ نَشْرَبُ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ . قَالَ " ائْتِنِي بِهِمَا " . فَأَتَاهُ بِهِمَا فَأَخَذَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ وَقَالَ " مَنْ يَشْتَرِي هَذَيْنِ " . قَالَ رَجُلٌ أَنَا آخُذُهُمَا بِدِرْهَمٍ . قَالَ " مَنْ يَزِيدُ عَلَى دِرْهَمٍ " . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا قَالَ رَجُلٌ أَنَا آخُذُهُمَا بِدِرْهَمَيْنِ . فَأَعْطَاهُمَا إِيَّاهُ وَأَخَذَ الدِّرْهَمَيْنِ وَأَعْطَاهُمَا الأَنْصَارِيَّ وَقَالَ " اشْتَرِ بِأَحَدِهِمَا طَعَامًا فَانْبِذْهُ إِلَى أَهْلِكَ وَاشْتَرِ بِالآخَرِ قَدُومًا فَأْتِنِي بِهِ " . فَأَتَاهُ بِهِ فَشَدَّ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُودًا بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ " اذْهَبْ فَاحْتَطِبْ وَبِعْ وَلاَ أَرَيَنَّكَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا " . فَذَهَبَ الرَّجُلُ يَحْتَطِبُ وَيَبِيعُ فَجَاءَ وَقَدْ أَصَابَ عَشَرَةَ دَرَاهِمَ فَاشْتَرَى بِبَعْضِهَا ثَوْبًا وَبِبَعْضِهَا طَعَامًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَجِيءَ الْمَسْأَلَةُ نُكْتَةً فِي وَجْهِكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ لِثَلاَثَةٍ لِذِي فَقْرٍ مُدْقِعٍ أَوْ لِذِي غُرْمٍ مُفْظِعٍ أَوْ لِذِي دَمٍ مُوجِعٍ " .
Enes b. Mâlik'ten rivayet edildiğine göre: Ensar'dan bir adam Peygamber'e ﷺ gelip ondan bir şey istedi. Peygamber ﷺ ona:
"Evine bakacak hiçbir şeyin yok mu?" diye sordu. Adam: "Evet var; bir parçasını giyip diğer parçasını yere serdiğimiz bir örtümüz ve su içtiğimiz bir tasımız var" dedi. Peygamber ﷺ: "Onları bana getir" buyurdu. Adam onları getirdi. Resûlullah ﷺ onları eline aldı ve: "Bunları kim satın alır?" diye sordu. Bir adam: "Ben bunları bir dirheme alırım" dedi. Peygamber ﷺ iki veya üç kez: "Bir dirhemden fazlasını verecek yok mu?" diye sordu. Başka bir adam: "Ben onları iki dirheme alırım" dedi. Peygamber ﷺ eşyaları ona verdi, iki dirhemi aldı ve Ensarlı adama vererek şöyle buyurdu: "Bunun biriyle yiyecek alıp ailene götür, diğeriyle de bir balta alıp bana getir." Adam baltayı getirdi. Resûlullah ﷺ kendi eliyle ona bir sap taktı ve adama: "Git, odun topla ve sat; on beş gün boyunca seni görmeyeyim" buyurdu. Adam gidip odun topladı ve sattı. On dirhem kazanınca geri geldi; bunun bir kısmıyla bir elbise, kalanıyla da yiyecek aldı. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Bu senin için, kıyamet gününde yüzünde bir leke olarak gelecek dilencilikten daha hayırlıdır. Dilencilik ancak şu üç kişi için caizdir: Aşırı yoksulluğa düşen, ödemekte zorlandığı ağır bir borç altında olan veya ödemesi gereken ağır bir diyet yükümlülüğü bulunan kimse."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ ihtiyaç sahibi bir adama dilenmek yerine çalışabileceği bir iş bulması için yardım etti.
Peygamber ﷺ’i ve Mekke’den göç edenleri destekleyen Medineli sahabiler.
O dönemde ödeme aracı olarak kullanılan gümüş para.
Bazı öldürme veya bedensel yaralama durumlarında ödenmesi gerekebilen mali tazminat.
Âlimler, bu konudaki sahih rivayetlerden, çalışabilecek durumda olan kişinin kendi emeğiyle geçimini sağlamasının ve gereksiz yere para istemekten kaçınmasının teşvik edildiği sonucunu çıkarırlar. Dört Sünni mezhebin fukahası dilenmeyi ihtiyaç ve koşullara göre ele alır; bu zayıf rivayet tek başına bağlayıcı bir hüküm koymaz. Belirtilen istisnalar, kabul gören ciddi ihtiyaç kategorileriyle örtüşür; ancak kesin hükümler daha güçlü delillere ve fıkhî şartlara dayanılarak belirlenir.
- Çalışabilecek durumda olan kişi, geçimini sağlamak için uygun bir becerisinden yararlanabilir.
- İhtiyaç sahibine yalnızca para vererek değil, araç gereç, rehberlik veya gelir elde etme fırsatı sunarak da yardım edin.
- Gerçek bir ihtiyaç olduğunda maddi yardım isteyin ve durumunuzu anlatırken dürüst olun.
Bu sahih rivayet, başkalarından istemek yerine odun toplayıp satmayı över ve böylece kişinin kendi emeğiyle geçimini sağlaması teşvikini destekler.
Sahih al-Bukhari · #1427 (Sahih)Hakim ibn Hizam’dan nakledilen bu sahih rivayet, istemekten sakınmayı ve vermenin değerini ele alarak konuya sahih bir çerçeve sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.