Boşanma · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 2185. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Boşanma
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَيْمَنَ، مَوْلَى عُرْوَةَ يَسْأَلُ ابْنَ عُمَرَ وَأَبُو الزُّبَيْرِ يَسْمَعُ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ حَائِضًا قَالَ طَلَّقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَ عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَرَدَّهَا عَلَىَّ وَلَمْ يَرَهَا شَيْئًا وَقَالَ ‏"‏ إِذَا طَهُرَتْ فَلْيُطَلِّقْ أَوْ لِيُمْسِكْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَقَرَأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏{‏ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ ‏}‏ فِي قُبُلِ عِدَّتِهِنَّ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ يُونُسُ بْنُ جُبَيْرٍ وَأَنَسُ بْنُ سِيرِينَ وَسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَزَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ وَأَبُو الزُّبَيْرِ وَمَنْصُورٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ مَعْنَاهُمْ كُلُّهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَ وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَمَّا رِوَايَةُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ وَنَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ ثُمَّ تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَ وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَ وَرُوِيَ عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ نَحْوُ رِوَايَةِ نَافِعٍ وَالزُّهْرِيِّ وَالأَحَادِيثُ كُلُّهَا عَلَى خِلاَفِ مَا قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ ‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Sâlih anlattı, bize Abdürrezzâk anlattı, bize İbn Cüreyc haber verdi, Ebû’z-Zübeyr bana haber verdi ki; o, Urve’nin azatlısı Abdurrahman b. Eymen’in, Ebû’z-Zübeyr dinlerken İbn Ömer’e sorduğunu işitti:

“Adetliyken eşini boşayan bir adam hakkında ne dersiniz?” dedi. O da şöyle cevap verdi: “Abdullah b. Ömer, Allah Resûlü ﷺ zamanında eşini adetliyken boşamıştı. Bunun üzerine Ömer, Allah Resûlü ﷺ’e gelip: ‘Abdullah b. Ömer eşini adetliyken boşadı’ dedi. Abdullah dedi ki: ‘Resûlullah onu bana iade etti ve bunu bir şey saymadı.’ Ve buyurdu ki: ‘Temizlendiğinde ya tutsun ya da boşasın.’ İbn Ömer dedi ki: Peygamber ﷺ şu ayeti okudu: {Ey Peygamber! Kadınları boşadığınızda onları iddetlerinin başlangıcında boşayın.} Ebû Dâvûd dedi ki: Bu hadisi İbn Ömer’den Yûnus b. Cübeyr, Enes b. Sîrîn, Saîd b. Cübeyr, Zeyd b. Eslem, Ebû’z-Zübeyr ve Mansûr, Ebû Vâil kanalıyla rivayet etmişlerdir. Bunların hepsinin ortak anlamı şudur: Peygamber ﷺ ona, temizleninceye kadar eşini geri almasını emretti; sonra dilerse boşar, dilerse tutar. Aynı şekilde Muhammed b. Abdurrahman da Sâlim kanalıyla İbn Ömer’den böyle rivayet etmiştir. Zührî’nin Sâlim ve Nâfi’den, onların da İbn Ömer’den rivayetine gelince; Peygamber ﷺ ona eşini temizleninceye kadar geri almasını, sonra tekrar adet görüp yeniden temizlenmesini beklemesini emretmiştir; bundan sonra dilerse boşar, dilerse tutar. Atâ el-Horasânî’nin Hasan’dan, onun da İbn Ömer’den rivayeti de Nâfi’ ve Zührî’nin rivayeti gibidir. Bütün bu hadisler, Ebû’z-Zübeyr’in söylediğinin aksinedir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Adet sırasında boşama, boşamanın öngörülen usulüne aykırıdır.

Kavramlar ve açıklamalar
geri alma

Kocanın, ric‘î boşamadan sonraki bekleme süresi içinde evliliği yeniden yürürlüğe koyması.

bekleme süresi (iddet)

Kadının boşandıktan sonra yeniden evlenmeden önce beklemesi gereken, dinen belirlenmiş süre.

temizlik dönemi

Adet görmeme hâli; burada iki adet dönemi arasındaki süre kastedilir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu olaydan, erkeğin eşini adetliyken boşamaması, boşamayı dinen öngörülen bir vakitte gerçekleştirmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. İbn Ömer, Peygamber ﷺ’in kendisine eşini geri almasını emrettiğini aktarır. Ebu Davud, rivayet yolları arasındaki farklılıklara değinir: Bazılarında yalnızca kadının önce temizlenmesi gerektiği belirtilirken, bazılarında bunun ardından yeniden adet görmesi ve tekrar temizlenmesi de aktarılır. Fıkıh mezhepleri, adet sırasında gerçekleşen boşamanın hukuki geçerliliği konusunda farklı görüştedir; çoğunluk bunu günah olmakla birlikte geçerli sayarken bazı âlimler geçerli kabul etmez. Sonuçları koşullara ve izlenen fıkhî görüşe bağlı olduğundan, somut bir boşanma durumunda yetkin bir âlime danışın.

Günümüz için dersler
  1. Aileyi ilgilendiren ciddi meselelerde acele karar vermeyin; önce güvenilir dinî danışmanlık alın.
  2. Boşanmayı değerlendirirken öngörülen bekleme süresini ve kadının koşullarını göz önünde bulundurun.
  3. Somut bir boşama ifadesi hakkında yetkin bir âlime danışın; tam olarak ne söylendiğini ve ne zaman söylendiğini belirtin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.