Sunan Abi Dawud, 2284. hadis
Fatimah bint Qais rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Fatimah bint Qais tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، مَوْلَى الأَسْوَدِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ، أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصٍ، طَلَّقَهَا الْبَتَّةَ وَهُوَ غَائِبٌ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا وَكِيلَهُ بِشَعِيرٍ فَتَسَخَّطَتْهُ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا لَكِ عَلَيْنَا مِنْ شَىْءٍ . فَجَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لَهَا " لَيْسَ لَكِ عَلَيْهِ نَفَقَةٌ " . وَأَمَرَهَا أَنْ تَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ تِلْكَ امْرَأَةٌ يَغْشَاهَا أَصْحَابِي اعْتَدِّي فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى تَضَعِينَ ثِيَابَكِ وَإِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي " . قَالَتْ فَلَمَّا حَلَلْتُ ذَكَرْتُ لَهُ أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ وَأَبَا جَهْمٍ خَطَبَانِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَلاَ يَضَعُ عَصَاهُ عَنْ عَاتِقِهِ وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَصُعْلُوكٌ لاَ مَالَ لَهُ انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ " . قَالَتْ فَكَرِهْتُهُ ثُمَّ قَالَ " انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ . فَنَكَحْتُهُ فَجَعَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا وَاغْتَبَطْتُ بِهِ .
Kaanebî bize Mâlik'ten, o da Esved b. Süfyân'ın azatlısı Abdullah b. Yezîd'den, o da Ebû Seleme b. Abdurrahman'dan, o da Fâtıma binti Kays'tan rivayet etti: Ebû Amr b. Hafs, gıyabında kendisini bâin talakla boşadı ve vekili aracılığıyla ona arpa gönderdi; ancak Fâtıma bunu beğenmedi. Vekil dedi ki:
"Vallahi senin bizim üzerimizde hiçbir hakkın yoktur." Bunun üzerine Fâtıma, Resûlullah ﷺ'e geldi ve durumu kendisine arz etti. Resûlullah ﷺ ona şöyle buyurdu: "Onun üzerinde senin için nafaka hakkı yoktur." Ona iddetini Ümmü Şerîk'in evinde geçirmesini emretti, sonra ise şöyle buyurdu: "O ev, ashabımın sıkça uğradığı bir yerdir. Sen iddetini İbn Ümmi Mektûm'un evinde geçir; çünkü o âmâdır, yanında rahatça soyunup giyinebilirsin. İddetin bitince bana haber ver." Fâtıma dedi ki: "İddetim bittiğinde, Muâviye b. Ebî Süfyân ile Ebû Cehm'in beni istediğini kendisine bildirdim." Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Ebû Cehm'e gelince, o değneğini omzundan indirmez (kadınları döver); Muâviye'ye gelince, o malı mülkü olmayan yoksul biridir. Sen Üsâme b. Zeyd ile evlen." Fâtıma dedi ki: "Bunu hoş karşılamadım, fakat Resûlullah ﷺ tekrar 'Üsâme b. Zeyd ile evlen' buyurdu. Ben de onunla evlendim. Allah Teâlâ onda çok hayır yarattı ve ben bu evlilikle büyük mutluluğa erdim.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Fâtıma’ya bâin boşanmanın ardından iddeti ve evliliği konusunda tavsiyede bulunuldu.
Kocanın iddet süresi içinde eşine basitçe geri dönmesiyle bozulmayan boşanma.
Yeni bir nikâh yapılmadan önce boşanma veya eşin vefatından sonra beklenmesi gereken süre.
Temel yaşam ihtiyaçları için verilen para gibi maddi destek.
Âlimler bu rivayeti, kadının bâin boşanmadan sonra sahip olduğu haklar bağlamında ele alırlar. Dört Sünni hukuk mezhebi, iddet süresince nafaka ve barınma hükümlerinin ayrıntılarında farklı görüşlere sahiptir; fakihler boşanmanın türünü ve diğer rivayetleri de dikkate alırlar. İbn Ümmü Mektûm’un yanında kalma yönündeki talimat, güvenliğin ve uygun mahremiyetin de gözetildiğini gösterir. Evlilik talipleri hakkındaki tavsiye ise ilgili özelliklerin dürüstçe dile getirildiği samimi nasihate bir örnektir.
- Boşanma durumunda nafaka ve barınma düzenlemelerini dikkatle belirleyin; anlaşmazlık varsa ehil bir dinî uzmana danışın.
- İddet süresince belirlenmiş kurallara uyun ve güvenliği ve uygun davranış biçimini sağlayan bir yerde kalın.
- Evliliği düşünen birine adayın ilgili özellikleri hakkında dürüst ve özenli tavsiyede bulunun.
Aynı bölümdeki bu sahih rivayet de Fâtıma bint Kays’ı ve boşanması ile iddetine ilişkin hükümleri konu edinir.
Sunan Abi Dawud · #2286 (Sahih)Fâtıma bint Kays hakkındaki bu sahih rivayet, boşanma sonrasındaki durumunun fıkhî değerlendirmesine ek bağlam sağlar.
Sahih al-Bukhari · #2639 (Sahih)Bu sahih rivayet, önceki bir boşanmanın ardından yaşanan evlilik meselesini ele alır ve yeniden evlilik konusuyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.