Sunan Abi Dawud, 2864. hadis
Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضَ مَرَضًا - قَالَ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ - بِمَكَّةَ - ثُمَّ اتَّفَقَا - أَشْفَى فِيهِ فَعَادَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِالثُّلُثَيْنِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَبِالشَّطْرِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَبِالثُّلُثِ قَالَ " الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي قَالَ " إِنَّكَ إِنْ تُخَلَّفْ بَعْدِي فَتَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحًا تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ لاَ تَزْدَادُ بِهِ إِلاَّ رِفْعَةً وَدَرَجَةً لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ " . ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ " .
Bize Osman b. Ebî Şeybe ve İbn Ebî Halef rivayet etti; dediler ki: Bize Süfyan, Zührî'den, o da Âmir b. Sa'd'dan, o da babasından rivayet etti. Babası şöyle dedi: Bir hastalığa yakalandı —İbn Ebî Halef dedi ki: Mekke'de— sonra her iki ravi de ittifak etti— bu hastalıkta ölüm tehlikesi geçirdi. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ onu ziyarete geldi. Sa'd dedi ki:
"Ey Allah'ın Resûlü! Benim çok malım var ve benden sadece kızım mirasçı olacak. Malımın üçte ikisini sadaka olarak verebilir miyim?" Resûlullah ﷺ: "Hayır" buyurdu. "Ya yarısını?" diye sordu. Yine "Hayır" buyurdu. "Peki ya üçte birini?" diye sorunca, Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Üçte bir, üçte bir bile çoktur. Mirasçılarını zengin bırakman, onları muhtaç durumda bırakıp insanların el avuç açmasına sebep olmandan daha hayırlıdır. Allah'ın rızasını gözeterek yaptığın her harcama için mutlaka mükâfatlandırılırsın; eşinin ağzına koyduğun bir lokma için bile." Ben: "Ey Allah'ın Resûlü! Hicretimden geri mi kalacağım?" diye sordum. Buyurdu ki: "Eğer benden sonra geride kalır ve Allah'ın rızasını dileyerek salih ameller işlersen, bu sana ancak yükseliş ve derece kazandırır. Belki geride kalırsın da bazı kavimler senden faydalanır, başkaları ise zarar görür." Sonra şöyle dua etti: "Allah'ım! Ashabımın hicretini tamamla ve onları topukları üzerinde geri döndürme. Fakat zavallı Sa'd b. Havle..." Allah'ın Resûlü ﷺ, onun Mekke'de vefat etmesine üzüldü.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Vasiyet en fazla mirasın üçte biri olabilir; mirasçıların geçimini sağlamak ise daha iyidir.
Sa'd ibn Abi Waqqas Mekke'de ağır hastalandı ve servetinin ne kadarını sadaka olarak vasiyet edebileceğini Peygamber ﷺ'e sordu. Tek mirasçısı bir kızıydı.
Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla yapılan gönüllü bağış.
Bir kimsenin vasiyetinde hayır için ayırabileceği terekenin en yüksek payı; daha azını bırakmak tercih edilir.
İnanç uğruna Mekke'den Medine'ye göç.
Âlimler buradan, hayır için yapılan vasiyetin terekenin en fazla üçte biri olabileceği ve daha azının tercih edildiği sonucunu çıkarır. Zorunlu mirasçıları ilgilendiren hükümler önceliklidir: Vasiyet, onların belirlenmiş paylarını devre dışı bırakamaz. Dört Sünni fıkıh mezhebi üçte bir sınırını kabul eder. Bir mirasçıyı kayıran veya bu sınırı aşan bir bağış için, ölümden sonra, onay verme hakkına sahip diğer mirasçıların rızası gerekir. Harcamanın sevabına ilişkin ifadeler ayrıca, doğru niyetle aileye bakmanın da ibadet olabileceğini gösterir.
- Zorunlu miras paylarını gözeten bir vasiyet hazırlayın ve gönüllü bağışlar için üçte birden fazlasını ayırmayın.
- Hayattayken ailenizin bakımını iyi üstlenin; onlara samimiyetle yapılan harcama da sevap kazandırabilir.
- Mirasçıların haklarına riayet edilmesi için karmaşık tereke meselelerinde uzman görüşü alın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.