Sahih al-Bukhari, 2742. hadis
Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu Nu'aymal‑Bukhari'e aktardıأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Sa'd ibn Ibrahimسَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ
- 4Amir ibn Sa'dعَامِرِ بْنِ سَعْدٍ
- 5Sa'd ibn Abu Waqqasسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، وَهْوَ يَكْرَهُ أَنْ يَمُوتَ بِالأَرْضِ الَّتِي هَاجَرَ مِنْهَا قَالَ " يَرْحَمُ اللَّهُ ابْنَ عَفْرَاءَ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ الثُّلُثُ. قَالَ " فَالثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَدَعَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ فِي أَيْدِيهِمْ، وَإِنَّكَ مَهْمَا أَنْفَقْتَ مِنْ نَفَقَةٍ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ، حَتَّى اللُّقْمَةُ الَّتِي تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ، وَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْفَعَكَ فَيَنْتَفِعَ بِكَ نَاسٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ ". وَلَمْ يَكُنْ لَهُ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ ابْنَةٌ.
Ebû Nuaym bize rivayet etti, Süfyân bize rivayet etti; Sa’d b. İbrâhim’den, o da Âmir b. Sa’d’dan, o da Sa’d b. Ebî Vakkâs’tan -Allah ondan razı olsun- nakletti: Sa’d dedi ki: Ben Mekke’de hastayken Nebi ﷺ beni ziyarete geldi; O, hicret ettiği beldede ölmeyi hoş görmezdi. Buyurdu ki:
“Allah İbn Afrâ’ya rahmet etsin.” Dedim ki: “Ey Allah’ın Resûlü! Malımın tamamını vasiyet edebilir miyim?” Buyurdu: “Hayır.” Dedim: “Yarısını?” Buyurdu: “Hayır.” Dedim: “Üçte birini?” Buyurdu: “Üçte biri öyleyse; fakat üçte biri bile çoktur. Mirasçılarını zengin bırakman, onları muhtaç durumda bırakıp insanların el avuç açmasına sebep olmandan daha hayırlıdır. Allah rızası için yaptığın her harcama sadakadır; hatta eşinin ağzına koyduğun lokma bile. Umulur ki Allah senin ömrünü uzatır da bazı insanlar senden faydalanır, bazıları ise zarar görür.” O gün onun sadece bir kızı vardı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Vasiyet en fazla üçte bir olabilir; mirasçılarını gözet.
Sa'd ibn Abi Waqqas Mekke’de hastaydı ve Peygamber ﷺ’e malının ne kadarını hayır için vasiyet edebileceğini sordu. O sırada bir kızı vardı.
Bir kimsenin ölümünden sonra malının nasıl dağıtılacağına veya kullanılacağına ilişkin talimat.
Mal varlığının üçte biri; Peygamber ﷺ bunu vasiyet için üst sınır olarak belirtir.
İslam miras hükümlerine göre terekenin bir kısmına hak kazanan aile üyeleri veya diğer kişiler.
Klasik âlimler bu hadisten, mirasçı olmayanlara yapılacak bir vasiyetin terekenin üçte birini aşamayacağı sonucunu çıkarır; özellikle mirasçıların maddi desteğe ihtiyacı varsa daha azını vasiyet etmek daha uygun olabilir. Fakihlere göre mirasçıların ölümden sonra vereceği rıza, bu sınırı aşan bir vasiyetin geçerliliğini etkileyebilir. Hadis ayrıca, iyi niyetle yapıldığında aile için yapılan olağan harcamaların da sadaka sevabı kazandırabileceğini öğretir. Dört Sünni hukuk mezhebi bu kuralları miras hukuku çerçevesinde ele alır ve üçte bir sınırını mirasçıların haklarıyla ilişkilendirir.
- Vasiyetini zamanında görüş ve mirasçılarının haklarını koru.
- Ölümünden sonrası için hayır planlarken üçte bir sınırını esas al.
- Ailene özenle ve iyi niyetle harcama yap: günlük harcamalar bile sadaka olabilir.
Bu rivayet de üçte bir sınırını ve mirasçıları muhtaç bırakmamanın önemini ele alır.
Sahih al-Bukhari · #2738 (Sahih)Peygamber ﷺ burada, mal bırakan bir Müslümanın vasiyetini ihmal etmemesi gerektiğini vurgular.
Sahih al-Bukhari · #2743 (Sahih)İbn Abbas burada neden üçte birden daha azını vasiyet etmenin uygun olabileceğini açıklar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.