Sunan Abi Dawud, 2894. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ خَرَشَةَ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَتِ الْجَدَّةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ مَا لَكِ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى شَىْءٌ وَمَا عَلِمْتُ لَكِ فِي سُنَّةِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا فَارْجِعِي حَتَّى أَسْأَلَ النَّاسَ . فَسَأَلَ النَّاسَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ حَضَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَاهَا السُّدُسَ . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ مَعَكَ غَيْرُكَ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَأَنْفَذَهُ لَهَا أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جَاءَتِ الْجَدَّةُ الأُخْرَى إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضى الله عنه تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا فَقَالَ مَا لَكِ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى شَىْءٌ وَمَا كَانَ الْقَضَاءُ الَّذِي قُضِيَ بِهِ إِلاَّ لِغَيْرِكِ وَمَا أَنَا بِزَائِدٍ فِي الْفَرَائِضِ وَلَكِنْ هُوَ ذَلِكَ السُّدُسُ فَإِنِ اجْتَمَعْتُمَا فِيهِ فَهُوَ بَيْنَكُمَا وَأَيَّتُكُمَا خَلَتْ بِهِ فَهُوَ لَهَا .
Ka‘nebî bize Mâlik’ten, o İbn Şihâb’dan, o Osman b. İshak b. Haraşe’den, o Kabîsa b. Züeyb’den rivayet etti; Kabîsa şöyle dedi: Bir nine, mirasını sormak üzere Ebû Bekir es-Sıddîk’a geldi. Ebû Bekir:
“Allah Teâlâ’nın Kitabı’nda senin için belirlenmiş bir pay yoktur ve Allah’ın Peygamberi ﷺ’in Sünneti’nde de senin için bir şey bildiğimi hatırlamıyorum. İnsanlara sorup danışana kadar dön,” dedi. Sonra insanlara sordu; Muğîre b. Şu‘be: “Ben Resûlullah ﷺ’in yanında bulundum ve nineye altıda bir verdi,” dedi. Ebû Bekir: “Senin yanında bunu doğrulayacak başka biri var mı?” diye sordu. Bunun üzerine Muhammed b. Mesleme kalktı ve Muğîre b. Şu‘be’nin söylediğinin aynısını söyledi. Ebû Bekir de bu hükmü nine için uyguladı. Daha sonra başka bir nine, mirasını sormak üzere Ömer b. el-Hattâb’a (Allah ondan razı olsun) geldi. Ömer: “Allah Teâlâ’nın Kitabı’nda senin için belirlenmiş bir pay yoktur. Daha önce verilen hüküm senden başkası içindi. Ben farz olan miras paylarına bir ekleme yapmam; ancak o altıda bir pay haktır. Eğer ikiniz bir arada mirasçı olursanız bu pay aranızda paylaşılır; hanginiz tek kalırsa tamamı ona ait olur,” dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir büyükanne mirasın altıda birini alır; birden fazla büyükanne varsa bu pay aralarında paylaşılır.
Bir büyükanne miras payını istemek için Ebû Bekir'e başvurdu. Ebû Bekir başkalarına danıştı; el-Muğīre b. Şu'be ve Muhammed b. Mesleme, Peygamber ﷺ'in bir büyükanneye mirasın altıda birini verdiğine şahitlik etti.
Bir kişinin vefatın ardından aldığı mal varlığı payı.
Mirasın eşit altı parçasından biri.
Mirasın hukuken belirlenmiş hisseleri.
Klasik hukukçular, kabul görmüş miras kuralından hareketle miras almaya hak kazanan bir büyükannenin diğer mirasçılarla birlikte altıda bir alacağını çıkarırlar. Miras almaya hak kazanan birden fazla büyükanne varsa bu altıda biri paylaşırlar. Hangi büyükannelerin mirasçı olduğu ve daha yakın bir akrabanın hangilerini mirastan mahrum bıraktığına ilişkin ayrıntılar hukuk ekollerine göre değişir; bu nedenle belirli bir terekenin uzman değerlendirmesine tabi tutulması gerekir. Buradaki zayıf rivayet zinciri, tek başına bağlayıcı bir hükmün delili sayılmaz.
- Miras konusunda, mirasçıları ve hukuken geçerli paylarını dikkatle belirleyen bir uzmana danışın.
- Bağlayıcı bir karar vermeden önce doğrulama isteyin ve tanıklıkları karşılaştırın.
- Mirasçılara adil davranın ve varsayımlara dayanarak pay dağıtmayın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.