Sunan Abi Dawud, 2934. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا غَالِبٌ الْقَطَّانُ، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّهُمْ كَانُوا عَلَى مَنْهَلٍ مِنَ الْمَنَاهِلِ فَلَمَّا بَلَغَهُمُ الإِسْلاَمُ جَعَلَ صَاحِبُ الْمَاءِ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَقَسَمَ الإِبِلَ بَيْنَهُمْ وَبَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ فَأَرْسَلَ ابْنَهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ائْتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْ لَهُ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلاَمَ وَإِنَّهُ جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَقَسَمَ الإِبِلَ بَيْنَهُمْ وَبَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ أَفَهُوَ أَحَقُّ بِهَا أَمْ هُمْ فَإِنْ قَالَ لَكَ نَعَمْ أَوْ لاَ فَقُلْ لَهُ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ وَهُوَ عَرِيفُ الْمَاءِ وَإِنَّهُ يَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِيَ الْعِرَافَةَ بَعْدَهُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلاَمَ . فَقَالَ " وَعَلَيْكَ وَعَلَى أَبِيكَ السَّلاَمُ " . فَقَالَ إِنَّ أَبِي جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَحَسُنَ إِسْلاَمُهُمْ ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ أَفَهُوَ أَحَقُّ بِهَا أَمْ هُمْ فَقَالَ " إِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يُسْلِمَهَا لَهُمْ فَلْيُسْلِمْهَا وَإِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا مِنْهُمْ فَإِنْ هُمْ أَسْلَمُوا فَلَهُمْ إِسْلاَمُهُمْ وَإِنْ لَمْ يُسْلِمُوا قُوتِلُوا عَلَى الإِسْلاَمِ " . فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ وَهُوَ عَرِيفُ الْمَاءِ وَإِنَّهُ يَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِيَ الْعِرَافَةَ بَعْدَهُ . فَقَالَ " إِنَّ الْعِرَافَةَ حَقٌّ وَلاَ بُدَّ لِلنَّاسِ مِنَ الْعُرَفَاءِ وَلَكِنَّ الْعُرَفَاءَ فِي النَّارِ " .
Müsedded bize rivayet etti, Bişr b. el-Mufazzal bize rivayet etti, Ğalib el-Kattân bize rivayet etti; bir adamdan, o da babasından, o da dedesinden nakletti: Onlar bir su kaynağının başında yaşıyorlardı. İslâm kendilerine ulaştığında, suyun sahibi kavmine, İslâm’a girmeleri şartıyla yüz deve vermeyi vaat etti. Kavmi Müslüman oldu ve o da develeri aralarında paylaştırdı. Ancak daha sonra develeri onlardan geri almaya niyetlendi. Oğlunu Nebî ﷺ’e göndererek şöyle dedi:
“Nebî ﷺ’e git ve ona de ki: ‘Babam sana selam ediyor. Kavmine İslâm’a girmeleri karşılığında yüz deve vaat etmişti; onlar da Müslüman oldular ve develeri aralarında paylaştırdı. Şimdi ise develeri geri almak istiyor. Bu develere o mu daha layıktır yoksa onlar mı?’ Eğer sana evet veya hayır derse, ona şunu söyle: ‘Babam yaşlı bir ihtiyardır ve suyun idarecisidir. Senden, kendisinden sonra beni bu idarecilik görevine getirmeni istemektedir.’” Bunun üzerine adam Nebî ﷺ’in yanına geldi ve: “Babam sana selam ediyor,” dedi. Nebî ﷺ: “Sana ve babana da selam olsun,” buyurdu. Adam devam etti: “Babam kavmine İslâm’a girmeleri şartıyla yüz deve vaat etti. Onlar da Müslüman oldular ve İslâm’ları güzelleşti. Sonra babam develeri geri almaya karar verdi. Bu develere o mu daha layıktır yoksa onlar mı?” Nebî ﷺ buyurdu ki: “Eğer develeri onlara bağışlamak isterse bağışlasın; eğer geri almak isterse, onlara göre buna daha çok hakkı vardır. Eğer onlar Müslüman olmuşlarsa, İslâm’ları kendilerinindir; eğer Müslüman olmazlarsa, İslâm uğrunda kendileriyle savaşılır.” Adam tekrar: “Babam yaşlı bir ihtiyardır ve suyun idarecisidir. Senden kendisinden sonra beni bu göreve getirmeni istiyor,” dedi. Nebî ﷺ şöyle buyurdu: “İdarecilik haktır ve insanların mutlaka idarecilere ihtiyacı vardır; ancak idareciler Cehennemdedir.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Yönetim sorumluluk gerektirir; ancak liderlik aynı zamanda ağır bir hesap verme yükü getirir.
Bir kişinin bir grup adına işleri koordine ettiği ve grubun çıkarlarını temsil ettiği yerel bir görev.
Bir su kaynağını gözeten ve ona erişimi düzenleyen kişi.
Âlimler bu haberi ele alırken yönetim görevlerinin ciddi risklerini tartışırlar: otorite haksızlığa ve hesap vermeye yol açabilir; buna rağmen toplulukların yönetime ve düzenlemeye ihtiyacı vardır. Develerin geri alınmasına ilişkin ifade, bu zayıf zincire dayanılarak bağımsız bir hukuk kuralı olarak sabit kılınamaz; bağışlar ve vaatler daha güçlü delillere ve fıkıh mezhebinin kurallarına göre değerlendirilir. Savaşla ilgili bölüm de güvenilir metinlerden, bunların bağlamından ve İslam hukukunun şartlarından ayrı uygulanmamalıdır.
- Bir yönetim görevini itibar kazanmak için değil, insanlara adil ve özenli biçimde hizmet etmek için kabul edin.
- Vaatleri ve bağışları açıkça belirleyin ve yerine getirin; anlaşmazlık çıkarsa uzman görüşü alın.
- Otorite ve iman hakkındaki dinî ifadeleri güvenilir kaynaklara ve yetkin âlimlere dayanarak değerlendirin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.