Fey, Ganimet ve İmare · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 2966. hadis

Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Fey, Ganimet ve İmare
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ قَالَ عُمَرُ ‏{‏ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ ‏}‏ ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ قَالَ عُمَرُ هَذِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً قُرَى عُرَيْنَةَ فَدَكَ وَكَذَا وَكَذَا ‏{‏ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ‏}‏ وَ لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ ‏.‏ وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ فَاسْتَوْعَبَتْ هَذِهِ الآيَةُ النَّاسَ فَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلاَّ لَهُ فِيهَا حَقٌّ ‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ حَظٌّ إِلاَّ بَعْضَ مَنْ تَمْلِكُونَ مِنْ أَرِقَّائِكُمْ ‏.‏

Çeviri

Müsedded bize rivayet etti, İsmail b. İbrahim bize rivayet etti, Eyyüb bize haber verdi, Zühri'den, o dedi ki: Ömer şöyle buyurdu: {Allah'ın onlardan Resûlü'ne verdiği fey gelince, siz onun için ne at ne de deve koşturmadınız}. Zühri dedi ki: Ömer şöyle buyurdu: Bu, özellikle Allah Resûlü ﷺ içindi; Ureyne arazileri, Fedek ve falanca yerler. {Allah'ın, şehir halkından Resûlü'ne verdiği fey ise Allah'ındır, Resûl'ündür, yakınlarının, yetimlerin, yoksulların ve yolda kalmışların hakkıdır}, yurtlarından ve mallarından çıkarılan fakir muhacirlerindir, onlardan önce Medine'yi yurt edinip imanı benimseyenlerindir ve onlardan sonra gelenlerindir. Bu ayet bütün insanları kapsamıştır; sahip olduğunuz kölelerden bazıları hariç, Müslümanlardan hiçbir kimse kalmamıştır ki bunda bir hakkı olmasın. Eyyüb dedi ki: Veya 'payı' dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer, fey mallarının yönetimini toplumun haklarıyla ilişkilendirir.

Kavramlar ve açıklamalar
fey

Müslümanların askerî bir sefer olmaksızın elde ettiği mallar.

kamu hazinesi

İslam toplumunun kurallarına göre yönetilen ve dağıtılan ortak kaynaklar.

pay

Kaynakların bir bölümü üzerinde belirlenmiş hak.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Ömer’in açıklamasından feyle ilgili ayetlerin farklı hak sahibi grupları saydığı ve bu malların yönetiminin kamusal bir sorumluluk olduğu sonucunu çıkarırlar. Metin, özellikle Allah’ın Resulü ﷺ’ne ait olan mallarla Kur’an’ın daha geniş yararlanıcılar belirttiği fey kaynaklarını birbirinden ayırır. Fakihler, bu ayetler ve ek deliller ışığında dağıtımın ayrıntılarını ve yöneticinin yetkisini tartışırlar; hadis, kamu kaynaklarının keyfî biçimde sahiplenilmesine dayanak oluşturmaz.

Günümüz için dersler
  1. Ortak kaynakları özel mülk değil, emanet olarak gör.
  2. Dağıtım politikalarını değerlendirirken destek alma hakkı bulunan yoksulları, yetimleri ve yolcuları da gözet.
  3. Mali kararlarda kimlerin hak sahibi olduğunu ve dağıtımın hangi kurallara dayandığını açıkça belirt.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.