Fey, Ganimet ve İmare · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 2972. hadis

Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Da'if (zayıf)Kitap: Fey, Ganimet ve İmare
سنن أبي داود

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ جَمَعَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بَنِي مَرْوَانَ حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ لَهُ فَدَكُ فَكَانَ يُنْفِقُ مِنْهَا وَيَعُودُ مِنْهَا عَلَى صَغِيرِ بَنِي هَاشِمٍ وَيُزَوِّجُ مِنْهَا أَيِّمَهُمْ وَإِنَّ فَاطِمَةَ سَأَلَتْهُ أَنْ يَجْعَلَهَا لَهَا فَأَبَى فَكَانَتْ كَذَلِكَ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ فَلَمَّا أَنْ وَلِيَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه عَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَيَاتِهِ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ فَلَمَّا أَنْ وَلِيَ عُمَرُ عَمِلَ فِيهَا بِمِثْلِ مَا عَمِلاَ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ ثُمَّ أَقْطَعَهَا مَرْوَانُ ثُمَّ صَارَتْ لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ - يَعْنِي عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ - فَرَأَيْتُ أَمْرًا مَنَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلاَمُ لَيْسَ لِي بِحَقٍّ وَأَنَا أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ رَدَدْتُهَا عَلَى مَا كَانَتْ يَعْنِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلِيَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْخِلاَفَةَ وَغَلَّتُهُ أَرْبَعُونَ أَلْفَ دِينَارٍ وَتُوُفِّيَ وَغَلَّتُهُ أَرْبَعُمِائَةِ دِينَارٍ وَلَوْ بَقِيَ لَكَانَ أَقَلَّ ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. el-Cerrâh bize rivayet etti, Cerîr bize rivayet etti, Muğîre'den naklen şöyle dedi: Ömer b. Abdülazîz halife seçildiğinde Benî Mervân'ı topladı ve şöyle buyurdu:

"Şüphesiz Fedek, Allah Resûlü ﷺ'e aitti. O, gelirini hayır yolunda harcar, Hâşimoğulları'nın yoksullarına yardım eder ve evlenemeyen gençlerini bu gelirle evlendirirdi. Fâtıma (r.a.) onu kendisine vermesini istedi ancak Resûlullah ﷺ kabul etmedi. Durum, Allah Resûlü ﷺ vefat edinceye kadar böyle devam etti. Ebû Bekir (r.a.) hilafete geçince, Nebî ﷺ'in hayatında yaptığı gibi hareket etti; o da vefat edinceye kadar bu durum sürdü. Sonra Ömer (r.a.) halife olduğunda aynı şekilde davrandı ve o da vefat edinceye kadar bu hal üzere kaldı. Daha sonra Mervân burayı kendine tahsis ettirdi, ardından mülkiyet Ömer b. Abdülazîz'e geçti." Ömer b. Abdülazîz şöyle devam etti: "Allah Resûlü ﷺ'ün Fâtıma'ya (a.s.) vermeyi reddettiği bir şeyde benim hakkım olamaz. Şahit olun ki ben burayı, Allah Resûlü ﷺ zamanındaki haline iade ettim." Ebû Dâvûd der ki: Ömer b. Abdülazîz hilafete geldiğinde Fedek'in geliri kırk bin dinardı; vefat ettiğinde ise dört yüz dinara düşmüştü. Eğer yaşasaydı bu miktar daha da azalacaktı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer bin Abdülaziz, Fedek'i yeniden kamu yönetimine verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Fedek

Bu rivayette gelirleri ele alınan bir vaha ve arazidir.

fey

Savaşılmadan Müslüman topluluğuna geçen ve kamu yönetimi altında idare edilen mallardır.

bağış olarak tahsis edilen arazi

Bir kişiye kullanımı veya gelirleri verilen tahsis edilmiş maldır.

Âlimlerin çıkarımları

Rivayet, ilk halifelerin Fedek'i Peygamber ﷺ'in yaptığı gibi yönettiğini ve Ömer bin Abdülaziz'in yönetimi önceki uygulamaya döndürdüğünü anlatır. Rivayet zayıf olduğundan, tek başına bağlayıcı bir hukuk hükmü için delil oluşturmaz. Daha genel hukukî ders, yöneticilerin topluluk mallarını özel mülkleri gibi görmemeleridir; fey ve devlet mallarına ilişkin ayrıntılı hükümler daha güçlü delillerden ve fıkhî tartışmalardan çıkarılır.

Günümüz için dersler
  1. Kamu gelirlerini emanet olarak görün ve nasıl harcandığını açıklayın.
  2. Kişisel veya ailevi çıkarların, topluluk malını kimin alacağını belirlemesine izin vermeyin.
  3. Bir rivayeti bağımsız bir dinî hüküm olarak aktarmadan önce güvenilirliğini kontrol edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.