Sunan Abi Dawud, 3215. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَهُمْ عَنْ حُمَيْدٍ، - يَعْنِي ابْنَ هِلاَلٍ - عَنْ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ جَاءَتِ الأَنْصَارُ إِلَى رَسُولِ اللّ��هِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالُوا أَصَابَنَا قَرْحٌ وَجَهْدٌ فَكَيْفَ تَأْمُرُنَا قَالَ " احْفِرُوا وَأَوْسِعُوا وَاجْعَلُوا الرَّجُلَيْنِ وَالثَّلاَثَةَ فِي الْقَبْرِ " . قِيلَ فَأَيُّهُمْ يُقَدَّمُ قَالَ " أَكْثَرُهُمْ قُرْآنًا " . قَالَ أُصِيبَ أَبِي يَوْمَئِذٍ عَامِرٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ أَوْ قَالَ وَاحِدٌ .
Abdullah b. Mesleme el-Ka'nebî bize rivayet etti ki Süleyman b. Muğîra onlara Humeyd'den -yani İbn Hilâl'den- o da Hişâm b. Âmir'den naklettiğini bildirdi: Hişâm dedi ki:
"Ensar, Uhud günü Resûlullah ﷺ'e gelerek: 'Yaralandık ve yorulduk, bize ne emredersiniz?' dediler. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: 'Mezarları kazın, genişletin ve bir kabre iki veya üç kişiyi koyun.' Kendisine: 'Hangisi önce konulacak?' diye sorulduğunda: 'Kur'an'ı en çok bilenleri' buyurdu." Hişâm şöyle devam etti: "Babam Âmir o gün şehid oldu ve iki kişiyle birlikte defnedildi" veya "bir kişiyle birlikte" dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Kayıpların çok olduğu durumlarda birden fazla kişi tek bir kabre defnedilebilir.
Uhud Savaşı’ndan sonra yaralı ve bitkin Ensar, Hz. Peygamber’e ﷺ ölülerini nasıl defnedeceklerini sordu. O da iki veya üç kişinin geniş bir kabre konulmasına izin verdi ve Kur’an’ı en iyi bilen kişiye öncelik tanıdı.
Hz. Peygamber’e ﷺ ve Mekke’den gelen Müslümanlara yardım eden Medineliler.
Birçok Müslümanın şehit olduğu, Uhud Dağı yakınında gerçekleşen savaş.
Kur’an’a en aşina olan vefat etmiş kişi; rivayet, kabirde yerleştirme sırasında öncelik verilmesinin gerekçesi olarak bunu zikreder.
Âlimler buradan, zorunluluk hâllerinde birden fazla kişinin aynı kabre defnedilmesinin caiz olduğu sonucunu çıkarırlar. Geniş kabir ve Kur’an bilgisine göre belirlenen sıra, vefat edenlere gösterilen özeni ve dinî ilme verilen değeri ortaya koyar. Bu izin Uhud sonrasındaki zorunlu şartlarla bağlantılıdır; ayrı kabirlerin mümkün olduğu durumlarda toplu defnin genel olarak tercih edildiği anlamına gelmez.
- Bir afet veya çok sayıda can kaybı durumunda topluluk, zorluğu hafifleten ve vefat edenlerin onurunu koruyan pratik defin kurallarını uygulayabilir.
- Dinî bilgiye hak ettiği saygıyı gösterin; ancak bundan kişinin Allah katındaki genel mertebesi hakkında bir hüküm çıkarmayın.
- Şartlar ağır olsa bile kabirleri geniş tutun ve vefat edenlere özenle davranın.
Bu sahih rivayet de Uhud şehitlerinin defniyle ilgilidir ve naaşlarına nasıl davranıldığına açıklık getirir.
Sunan Abi Dawud · #3216 (Sahih)Aynı anlamdaki bu sahih rivayet, zorunluluk hâlinde iki veya daha fazla kişinin bir kabre defnedilmesi yönündeki uygulamayı destekler.
Sunan Abi Dawud · #3217 (Sahih)Bu sahih rivayet yolu aynı olayı aktarır ve Kur’an bilgisine göre sıralama yapılması yönündeki talimatı doğrular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.