Sunan Abi Dawud, 3343. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn al‑Mutawakkil al‑AsqalaniAbu Dawud'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 6Jabirجَابِرٍ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُصَلِّي عَلَى رَجُلٍ مَاتَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَأُتِيَ بِمَيِّتٍ فَقَالَ " أَعَلَيْهِ دَيْنٌ " . قَالُوا نَعَمْ دِينَارَانِ . قَالَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ " . فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ الأَنْصَارِيُّ هُمَا عَلَىَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ " .
Muhammed b. el-Mütevekkil el-Askalanî bize anlattı, Abdürrezzâk bize anlattı, Ma'mer bize haber verdi, ez-Zührî'den, Ebû Seleme'den, Câbir'den rivayetle: Câbir şöyle dedi: Resûlullah ﷺ, üzerinde borç olduğu halde vefat eden bir kimseye cenaze namazı kılmazdı. Kendisine bir cenaze getirildiğinde:
"Üzerinde borcu var mı?" diye sordu. "Evet, iki dinar borcu var" dediler. Bunun üzerine: "Arkadaşınıza siz namaz kılın" buyurdu. Ebû Katâde el-Ensârî: "Ey Allah'ın Resûlü! Bu iki dinarı ben üstleniyorum" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ona cenaze namazını kıldırdı. Allah, Resûlullah ﷺ'a fetihler nasip edince şöyle buyurdu: "Ben her mümine kendi nefesinden daha yakınım. Kim borç bırakarak vefat ederse, onu ödemek bana aittir; kim de mal bırakırsa, o mirasçılarınadır."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Toplum, vefat eden müminlerin borçlarını üstlenir.
Vefat eden bir adam geride iki dinar borç bıraktı. Ebû Katâde el-Ensârî bu borcu ödemeyi üstlendi; ardından Peygamber ﷺ onun cenaze namazını kıldırdı. Daha sonra Allah’ın fetihler nasip etmesinin ardından Peygamber ﷺ, malı olmadan vefat eden müminlerin borçlarını ödeyeceğini bildirdi.
Müslümanların vefat eden kişi için kıldığı namaz.
Tarihî bir para birimi; burada iki dinarlık bir borç söz konusudur.
Kurallara göre mirastan pay alma hakkı bulunan aile üyeleri veya diğer kişiler.
Âlimler bu rivayetten borçların ciddiye alınması gerektiği ve sabit borçların mirasçılara dağıtılmadan önce terekenin bunları ödemek için kullanılması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber’in ﷺ ilk kararı borcu geçersiz kılmamıştı: Borcun önemini vurgulamak için kendisi cenaze namazını kılmazken başkaları kılabilirdi. Ebû Katâde borcu ödemeyi üstlenince Peygamber ﷺ namazı kıldırdı. Sonraki açıklama, Peygamber’in ﷺ müminlere karşı özel sorumluluğunu ve yeterli tereke bırakmadan vefat eden borçlulara toplumun sahip çıkmasını gösterir.
- Borçları açıkça kaydedin ve vefatınızdan sonra nasıl ödeneceğini yakınlarınızla konuşun.
- Birine kefil olur veya onun borcunu üstlenirseniz, anlaşmayı ve miktarı açıkça belirleyin.
- Toplum olarak, yeterli tereke bırakmadan vefat eden kişilerin borçlarının ödenmesine katkıda bulunun.
Bu rivayet de borç bırakarak vefat eden bir müminin durumunu ele alır ve konuyu bağlamı içinde değerlendirmeye yardımcı olur.
Sunan Abi Dawud · #3345 (Sahih)Bu sahih rivayet, ödeme gücü olduğu hâlde borcu geciktirmeyi zulüm sayar ve borçları ciddiye alma yükümlülüğünü vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.