Kaza ve Hakimlik · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 3612. hadis

Zubayb al-Anbari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Da'if (zayıf)Kitap: Kaza ve Hakimlik
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Zubayb al-Anbari tarafından rivayet edildi

Da'if (zayıf)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْبِ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ جَدِّيَ الزُّبَيْبَ، يَقُولُ بَعَثَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَيْشًا إِلَى بَنِي الْعَنْبَرِ فَأَخَذُوهُمْ بِرُكْبَةٍ مِنْ نَاحِيَةِ الطَّائِفِ فَاسْتَاقُوهُمْ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَكِبْتُ فَسَبَقْتُهُمْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ أَتَانَا جُنْدُكَ فَأَخَذُونَا وَقَدْ كُنَّا أَسْلَمْنَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ فَلَمَّا قَدِمَ بَلْعَنْبَرُ قَالَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ لَكُمْ بَيِّنَةٌ عَلَى أَنَّكُمْ أَسْلَمْتُمْ قَبْلَ أَنْ تُؤْخَذُوا فِي هَذِهِ الأَيَّامِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَنْ بَيِّنَتُكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ سَمُرَةُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْعَنْبَرِ وَرَجُلٌ آخَرُ سَمَّاهُ لَهُ فَشَهِدَ الرَّجُلُ وَأَبَى سَمُرَةُ أَنْ يَشْهَدَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قَدْ أَبَى أَنْ يَشْهَدَ لَكَ فَتَحْلِفُ مَعَ شَاهِدِكَ الآخَرِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَاسْتَحْلَفَنِي فَحَلَفْتُ بِاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْنَا يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ ‏.‏ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اذْهَبُوا فَقَاسِمُوهُمْ أَنْصَافَ الأَمْوَالِ وَلاَ تَمَسُّوا ذَرَارِيَهُمْ لَوْلاَ أَنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ ضَلاَلَةَ الْعَمَلِ مَا رَزَيْنَاكُمْ عِقَالاً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الزُّبَيْبُ فَدَعَتْنِي أُمِّي فَقَالَتْ هَذَا الرَّجُلُ أَخَذَ زِرْبِيَّتِي فَانْصَرَفْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - يَعْنِي فَأَخْبَرْتُهُ - فَقَالَ لِي ‏"‏ احْبِسْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَخَذْتُ بِتَلْبِيبِهِ وَقُمْتُ مَعَهُ مَكَانَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمَيْنِ فَقَالَ ‏"‏ مَا تُرِيدُ بِأَسِيرِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَرْسَلْتُهُ مِنْ يَدِي فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِلرَّجُلِ ‏"‏ رُدَّ عَلَى هَذَا زِرْبِيَّةَ أُمِّهِ الَّتِي أَخَذْتَ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّهَا خَرَجَتْ مِنْ يَدِي ‏.‏ قَالَ فَاخْتَلَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيْفَ الرَّجُلِ فَأَعْطَانِيهِ ‏.‏ وَقَالَ لِلرَّجُلِ ‏"‏ اذْهَبْ فَزِدْهُ آصُعًا مِنْ طَعَامٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَزَادَنِي آصُعًا مِنْ شَعِيرٍ ‏.‏

Çeviri

Zübeyb ibn Sa'lebe el-Anberî rivayet etti: Allah’ın Peygamberi ﷺ, Benî Anber’e bir ordu gönderdi. Askerler onları Taif civarındaki Rükbe mevkiinde yakalayıp Peygamber ﷺ’e getirdiler. Ben hızla ata binip Peygamber ﷺ’in yanına vardım ve şöyle dedim:

“Selam üzerine olsun ey Allah’ın Peygamberi, Allah’ın rahmeti ve bereketi de seninle olsun. Ordunuz bize geldi ve bizi esir aldı; oysa biz daha önce İslam’a girmiş ve hayvanlarımızın kulaklarını işaret olarak kesmiştik.” Benî Anber topluluğu getirildiğinde, Allah’ın Peygamberi ﷺ bana sordu: “Bugün esir alınmadan önce İslam’a girdiğinize dair bir deliliniz var mı?” “Evet” dedim. “Delilin kimdir?” diye sordu. Benî Anber’den Semûre adında bir adam ile ismini belirttiğim başka bir adamı gösterdim. Diğer adam şahitlik etti fakat Semûre şahitlik yapmayı reddetti. Bunun üzerine Allah’ın Peygamberi ﷺ buyurdu: “O sana şahitlik etmeyi reddettiğine göre, diğer şahidinle birlikte yemin edeceksin.” Ben de kabul ettim ve falan gün İslam’a girdiğimize ve hayvanların kulaklarını kestiğimize dair Allah adına yemin ettim. Sonra Allah’ın Peygamberi ﷺ şöyle buyurdu: “Gidin ve mallarının yarısını paylaşın, ancak çocuklarına dokunmayın. Eğer Allah amelin boşa gitmesini sevmez olmasaydı, sizden bir ip bile almazdık.” Zübeyb devamla dedi ki: Annem beni çağırıp “Bu adam benim döşeğimi aldı” dedi. Bunun üzerine Allah’ın Peygamberi ﷺ’e gidip durumu bildirdim. Bana “Onu alıkoy” buyurdu. Adamın yakasından tutup onunla birlikte olduğumuz yerde bekledim. Allah’ın Peygamberi ﷺ bizi ayakta görünce “Esirinle ne yapmayı düşünüyorsun?” diye sordu. Adamı serbest bıraktım; Allah’ın Peygamberi ﷺ ayağa kalkıp adama “Annesinden aldığın döşeği bu adama iade et” buyurdu. Adam “Ey Allah’ın Peygamberi, o elimden çıktı” deyince, Allah’ın Peygamberi ﷺ adamın kılıcını çekip bana verdi ve adama “Git ve ona birkaç sa’ yiyecek daha ekle” buyurdu. Adam da bana birkaç sa’ arpa verdi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ iddiaları delillere göre değerlendirdi ve malları haksızlığa karşı korudu.

Kavramlar ve açıklamalar
bayyina

Bir iddiayı destekleyen delil; örneğin tanıklık.

yemin şahidi

Davacıyla birlikte yemin eden şahit; kesin uygulama biçimi İslam hukukçuları arasında farklılık gösterir.

saʿ

Tahıl ve diğer kuru ürünler için kullanılan geleneksel bir hacim ölçüsü.

Âlimlerin çıkarımları

Fıkıh âlimleri bu rivayeti deliller, yeminler ve haksız yere alınmış malın iadesi bağlamında ele alır. Davacının delil sunması, davayı inkâr eden kişinin ise belirli şartlarda yemin etmesi şeklindeki hukuk kuralı, Sahih al-Buhari 2680 dâhil güçlü rivayetlere dayanır. Mezhepler, tek şahitle birlikte yemin etmenin şartları ve kapsamı konusunda farklı görüşlere sahiptir; bu zayıf rivayet tek başına bir hukuk kuralı koymaya yeterli değildir.

Günümüz için dersler
  1. Bir anlaşmazlığı doğrulanabilir olgular ve dürüstçe elde edilmiş tanıklıklarla sun.
  2. İzni veya hukuka uygun bir hüküm olmadan başkasının malını alma.
  3. Hâkim ve şahit dikkatli davranmalıdır: ikna edici bir anlatı, adil delilin yerini tutmaz.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.