Sunan Abi Dawud, 4089. hadis
Ibn al-Hanzaliyyah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Harun ibn AbdullahAbu Dawud'e aktardıهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Abu Amirأَبُو عَامِرٍ
- 3Hisham ibn Sa'dهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ
- 4Qays ibn Bishr at‑Taghlibiقَيْسِ بْنِ بِشْرٍ التَّغْلِبِيِّ
- 5Babası Bishrأَبِي
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، - يَعْنِي عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ عَمْرٍو - حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ بِشْرٍ التَّغْلِبِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، - وَكَانَ جَلِيسًا لأَبِي الدَّرْدَاءِ - قَالَ كَانَ بِدِمَشْقَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ وَكَانَ رَجُلاً مُتَوَحِّدًا قَلَّمَا يُجَالِسُ النَّاسَ إِنَّمَا هُوَ صَلاَةٌ فَإِذَا فَرَغَ فَإِنَّمَا هُوَ تَسْبِيحٌ وَتَكْبِيرٌ حَتَّى يَأْتِيَ أَهْلَهُ فَمَرَّ بِنَا وَنَحْنُ عِنْدَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً فَقَدِمَتْ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَجَلَسَ فِي الْمَجْلِسِ الَّذِي يَجْلِسُ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِرَجُلٍ إِلَى جَنْبِهِ لَوْ رَأَيْتَنَا حِينَ الْتَقَيْنَا نَحْنُ وَالْعَدُوُّ فَحَمَلَ فُلاَنٌ فَطَعَنَ فَقَالَ خُذْهَا مِنِّي وَأَنَا الْغُلاَمُ الْغِفَارِيُّ كَيْفَ تَرَى فِي قَوْلِهِ قَالَ مَا أُرَاهُ إِلاَّ قَدْ بَطَلَ أَجْرُهُ فَسَمِعَ بِذَلِكَ آخَرُ فَقَالَ مَا أَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا فَتَنَازَعَا حَتَّى سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ لاَ بَأْسَ أَنْ يُؤْجَرَ وَيُحْمَدَ " . فَرَأَيْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ سُرَّ بِذَلِكَ وَجَعَلَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ إِلَيْهِ وَيَقُولُ أَنْتَ سَمِعْتَ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ نَعَمْ . فَمَا زَالَ يُعِيدُ عَلَيْهِ حَتَّى إِنِّي لأَقُولُ لَيَبْرُكَنَّ عَلَى رُكْبَتَيْهِ . قَالَ فَمَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْمُنْفِقُ عَلَى الْخَيْلِ كَالْبَاسِطِ يَدَهُ بِالصَّدَقَةِ لاَ يَقْبِضُهَا " . ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ . قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نِعْمَ الرَّجُلُ خُرَيْمٌ الأَسَدِيُّ لَوْلاَ طُولُ جُمَّتِهِ وَإِسْبَالُ إِزَارِهِ " . فَبَلَغَ ذَلِكَ خُرَيْمًا فَعَجِلَ فَأَخَذَ شَفْرَةً فَقَطَعَ بِهَا جُمَّتَهُ إِلَى أُذُنَيْهِ وَرَفَعَ إِزَارَهُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ . ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّكُمْ قَادِمُونَ عَلَى إِخْوَانِكُمْ فَأَصْلِحُوا رِحَالَكُمْ وَأَصْلِحُوا لِبَاسَكُمْ حَتَّى تَكُونُوا كَأَنَّكُمْ شَامَةٌ فِي النَّاسِ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْفُحْشَ وَلاَ التَّفَحُّشَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَتَّى تَكُونُوا كَالشَّامَةِ فِي النَّاسِ .
Bize Hârûn b. Abdullah anlattı, bize Ebû Âmir -yani Abdülmelik b. Amr- anlattı, bize Hişâm b. Sa'd anlattı; o da Kays b. Bişr et-Tağlibî'den nakletti. Kays dedi ki: Bana babam -ki kendisi Ebû Derdâ'nın meclis arkadaşıydı- şunu haber verdi: Şam'da Peygamber ﷺ'in ashâbından İbnü'l-Hanzaliyye adında bir sahâbi vardı. Kendine hâl bir kimseydi, insanlarla pek oturmazdı; vakti ya namazla geçerdi ya da namazdan arta kalan zamanlarda ailesinin yanına gidinceye kadar Allah'ı tesbih ve tekbir etmekle meşgul olurdu. Bir gün biz Ebû Derdâ'nın yanında iken yanımıza uğradı. Ebû Derdâ ona,
"Bize fayda verecek ve sana zarar vermeyecek bir söz söyle" dedi. O da şöyle anlattı: Resûlullah ﷺ bir seriyye göndermişti, seriyye döndüğünde içlerinden bir adam geldi ve Resûlullah ﷺ'in oturduğu yere oturdu. Yanındaki adama, "Biz düşmanla karşılaştığımızda bizi bir görseydin! Falanca kişi saldırdı ve mızrağını sapladı, sonra da 'Al bunu, ben Gıfârî köleyim!' dedi. Bu sözü hakkında ne dersin?" diye sordu. Diğeri, "Bence ecri boşa gitmiştir" dedi. Bunu duyan başka biri, "Ben bunda bir sakınca görmüyorum" deyince, aralarında tartışma çıktı. Nihayet Resûlullah ﷺ bunu duydu ve buyurdu ki: "Sübhânallah! Hem ecir alması hem de övülmesinde bir sakınca yoktur." Ben Ebû Derdâ'nın bu söze sevindiğini gördüm; başını ona doğru kaldırıp, "Bunu Resûlullah ﷺ'den sen mi işittin?" diye soruyordu. Adam da "Evet" diyordu. Ebû Derdâ bu soruyu o kadar tekrarladı ki, neredeyse diz çökecekti sandım. Kays devamla dedi ki: Başka bir gün yine yanımıza uğradı. Ebû Derdâ ona, "Bize fayda verecek ve sana zarar vermeyecek bir söz söyle" dedi. O da, "Resûlullah ﷺ bize buyurdu ki: 'At besleyip masraf yapan kimse, sadaka vermek için elini açıp hiç kapatmayan kimse gibidir'" dedi. Sonra başka bir gün daha yanımıza uğradı. Ebû Derdâ yine, "Bize fayda verecek ve sana zarar vermeyecek bir söz söyle" dedi. O da, "Resûlullah ﷺ buyurdu ki: 'Hureym el-Esedî ne güzel bir adamdır; eğer saçını uzatmasa ve eteğini aşağı salmasa...'" dedi. Bu söz Hureym'e ulaşınca hemen bir ustura aldı, saçlarını kulak hizasına kadar kesti ve eteğini baldırlarının ortasına kadar kaldırdı. Daha sonra başka bir gün yine yanımıza uğradı. Ebû Derdâ, "Bize fayda verecek ve sana zarar vermeyecek bir söz söyle" dedi. O da şöyle dedi: Resûlullah ﷺ'i şöyle buyururken işittim: "Siz kardeşlerinize varacaksınız; bineklerinizi ve giysilerinizi düzeltin ki insanlar arasında bir ben gibi (hoş ve fark edilir) olasınız. Çünkü Allah çirkinliği ve çirkin söz söylemeyi sevmez." Ebû Dâvûd dedi ki: Ebû Nuaym da Hişâm'dan aynı şekilde rivayet ederek, "İnsanlar arasında bir ben gibi oluncaya kadar" ifadesini kullanmıştır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Kaba veya gösterişçi olmadan kıyafetine ve görünüşüne özen göster.
Yolculukta kullanılan hayvanların bakımını yapmak ve onları yola hazırlamak.
Dikkat çeken, kolayca tanınan bir işaret; burada bakımlı ve düzgün bir görünüşü ifade eder.
Alt giysiyi yere sarkıp sürünecek kadar uzun giymek.
Âlimler, genel İslami ilkelerden hareketle Müslümanın kibir veya aşırılığa kaçmadan düzgün giyinebileceği ve görünüşüne özen gösterebileceği sonucunu çıkarırlar. Bu zayıf rivayetteki Hureym hakkındaki bölüm, bağlayıcı bir kıyafet kuralına tek başına delil olarak kullanılmaz. Dört Sünni fıkıh mezhebi, kıyafet ve örtünmeye ilişkin belirli kuralları daha güçlü delillere dayandırır; namaz konusunda omuzların örtülmesine ilişkin Sahih rivayet esas alınır.
- Başkalarıyla karşılaşırken temiz, uygun ve mütevazı kıyafetler seç.
- Görünüşüne özen göster; ancak bunu kendini başkalarından üstün tutmanın aracı hâline getirme.
- Bağlayıcı bir dinî hükmü yalnızca zayıf bir rivayete değil, güvenilir delillere dayandır.
Peygamber ﷺ, omuzları açıkta bırakan tek bir giysiyle namaz kılmayı yasaklar. Bu güçlü rivayet, örtünmeye dair belirli bir kural için güvenilir bir temel sunar.
Sahih al-Bukhari · #5893 (Sahih)İbn Ömer’den nakledilen bu rivayet, ayak bileklerinin altına sarkan giysileri ele alır ve kıyafet kurallarının tartışılması için daha güçlü bir delil sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.