Sunan Abi Dawud, 4354. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، - قَالَ مُسَدَّدٌ - حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى أَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعِي رَجُلاَنِ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي وَالآخَرُ عَنْ يَسَارِي فَكِلاَهُمَا سَأَلَ الْعَمَلَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاكِتٌ فَقَالَ " مَا تَقُولُ يَا أَبَا مُوسَى " . أَوْ " يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ " . قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ . قَالَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتَ شَفَتِهِ قَلَصَتْ قَالَ " لَنْ نَسْتَعْمِلَ - أَوْ لاَ نَسْتَعْمِلُ - عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ وَلَكِنِ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ " . فَبَعَثَهُ عَلَى الْيَمَنِ ثُمَّ أَتْبَعَهُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ مُعَاذٌ قَالَ انْزِلْ . وَأَلْقَى لَهُ وِسَادَةً فَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ قَالَ مَا هَذَا قَالَ هَذَا كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ رَاجَعَ دِينَهُ دِينَ السُّوءِ . قَالَ لاَ أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ . قَالَ اجْلِسْ نَعَمْ . قَالَ لاَ أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ . ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ تَذَاكَرَا قِيَامَ اللَّيْلِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ - أَوْ أَقُومُ وَأَنَامُ - وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي .
Ebû Bürde, Ebû Mûsâ'dan rivayet etti: Ben Peygamber ﷺ'in yanına gittiğimde yanımda Eş'arî kabilesinden iki adam vardı; biri sağ tarafımda, diğeri sol tarafımdaydı. Her ikisi de kendisinden bir görev istediler, ancak Peygamber ﷺ susuyordu. Sonra bana hitaben:
"Sen ne dersin ey Ebû Mûsâ?" veya "Ey Abdullah b. Kays?" diye sordu. Ben de: "Seni hak ile gönderen Zat'a yemin ederim ki, onlar kalplerindekini bana bildirmediler ve görev isteyeceklerini de bilmiyordum" dedim. O sırada sanki misvakını dudağının altında görüyormuşum gibi hatırlıyorum; dudakları çekilmişti. Buyurdular ki: "Biz, işimizin başına onu talep edeni asla getirmeyiz. Ancak sen git ey Ebû Mûsâ, ya da ey Abdullah b. Kays." Bunun üzerine onu Yemen'e vali olarak gönderdi, ardından da Muâz b. Cebel'i onun peşinden yolladı. Muâz yanına vardığında ona: "İn" dedi ve önüne bir yastık attı. Bir de baktı ki yanında bağlı bir adam var. "Bu nedir?" diye sordu. Karşısındaki: "Bu adam Yahudi iken Müslüman oldu, sonra tekrar o kötü dinine döndü" cevabını verdi. Muâz: "Allah ve Resûlü'nün hükmü gereği o öldürülmeden oturmam" dedi. Diğeri: "Otur, evet otur" deyince, Muâz üç kez: "Allah ve Resûlü'nün hükmü yerine getirilip o öldürülmeden oturmam" diye tekrarladı. Nihayet emir verildi ve adam öldürüldü. Daha sonra gece namazı ve ibadeti konusunu aralarında konuştular. Onlardan biri, yani Muâz b. Cebel şöyle dedi: "Bana gelince, ben hem uyurum hem kalkıp namaz kılarım; hem namaz kılarım hem uyurum. Uykumda da, namazımda da aynı sevabı umarım."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Liderlik, kendini öne çıkarmayı değil liyakati; ibadet ise dengeyi gerektirir.
Yetkili bir makam tarafından verilen yönetim görevi veya sorumluluk.
Kişinin gece boyunca kıldığı nafile namaz.
İslam'dan çıkmak; bunun hukuki değerlendirmesi yetkili makamların ve belirlenmiş hukuk kurallarının kapsamındadır.
Âlimler, Peygamber ﷺ'in sözlerinden hareketle bir yönetim görevinin sırf bir kişi onu istedi diye verilmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar: güvenilirlik ve liyakat büyük önem taşır. Rivayet ayrıca dinlenme ile namazın dengelenebileceğini öğretir; Muâz, görevlerini iyi şekilde yerine getirmesine yardımcı olan uykusu için sevap ummuştur. Bağlı adamla ilgili bölüm, yönetim bağlamındaki hukuki bir kararı anlatır; bireylere cezaları kendi başlarına uygulama izni vermez. Klasik fakihler irtidat konusunu delil, yetkili makam ve yargılama usulü kuralları çerçevesinde ele alırlar; ayrıntılar hukuk mezhepleri arasında farklılık gösterir.
- Hırsla bir liderlik görevi isteme; önce liyakatini göster ve seçimin güvenilirlik ile yeterliliğe dayanmasını sağla.
- Günlük sorumluluklarını sürdürülebilir biçimde yerine getirebilmek için dinlenme ve ibadeti düzenle.
- Hukuki cezaları yalnızca yetkili makamlara ve titiz bir yargılama sürecine bırak.
Bu sahih rivayet, bölümdeki hukuki pasajın yanında yer alır ve konuyu daha geniş rivayetler bütünü içinde değerlendirmeye yardımcı olur.
Sunan Abi Dawud · #4356 (Sahih Isnaad)Sünen Ebû Dâvûd'daki bu rivayet, Ebû Mûsâ'nın ele aldığı olay hakkında ek ayrıntılar sunar.
Sunan Abi Dawud · #4355 (Sahih)Bu sahih rivayet aynı bölümde yer alır ve pasajın hukuki bağlamını karşılaştırmaya yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.