Güneş ve Ay Tutulması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1066. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Güneş ve Ay Tutulması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn Mihranal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ
  2. 2Al‑Walidالْوَلِيدُ
  3. 3Ibn Namirابْنُ نَمِرٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنَ شِهَابٍ
  5. 5Urwaعُرْوَةَ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ نَمِرٍ، سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ جَهَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَةِ الْخُسُوفِ بِقِرَاءَتِهِ، فَإِذَا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَتِهِ كَبَّرَ فَرَكَعَ، وَإِذَا رَفَعَ مِنَ الرَّكْعَةِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ‏.‏ ثُمَّ يُعَاوِدُ الْقِرَاءَةَ فِي صَلاَةِ الْكُسُوفِ، أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ‏.‏ وَقَالَ الأَوْزَاعِيُّ وَغَيْرُهُ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ الشَّمْسَ، خَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ مُنَادِيًا بِالصَّلاَةُ جَامِعَةٌ، فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَمِرٍ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ مِثْلَهُ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَقُلْتُ مَا صَنَعَ أَخُوكَ ذَلِكَ، عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ مَا صَلَّى إِلاَّ رَكْعَتَيْنِ مِثْلَ الصُّبْحِ إِذْ صَلَّى بِالْمَدِينَةِ‏.‏ قَالَ أَجَلْ، إِنَّهُ أَخْطَأَ السُّنَّةَ‏.‏ تَابَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي الْجَهْرِ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Mihrân bize rivayet etti; o dedi ki: Velîd bize rivayet etti; o dedi ki: İbn Nemîr bize haber verdi; o İbn Şihâb’ı işitti; o da Urve’den, o da Âişe’den –Allah ondan razı olsun– naklettiğine göre: Peygamber ﷺ küsûf namazında kıraatini sesli yapardı. Kıraatini bitirdiğinde tekbir alır ve rükûya giderdi. Rükûdan doğrulduğunda ise

“Semi‘allâhu limen hamideh, Rabbenâ ve leke’l-hamd” derdi. Sonra küsûf namazında tekrar kıraate başlardı; böylece iki rekâtta dört rükû ve dört secde yapardı. Evzâî ve başkaları dediler ki: Zührî’yi işittik; o Urve’den, o da Âişe’den –Allah ondan razı olsun– şöyle nakletti: Allah Resûlü ﷺ zamanında güneş tutulunca bir münadiye “es-Salâtü câmi‘a” diye ilan ettirdi. Öne geçti ve iki rekâtta dört rükû ile dört secde yaparak namaz kıldırdı. Abdurrahman b. Nemîr bana haber verdi ki İbn Şihâb’ı aynı şekilde işitmiştir. Zührî dedi ki: (Urve’ye) sordum: “Kardeşin Abdullah b. Zübeyr ne yaptı? Medine’de namaz kıldırdığında sabah namazı gibi sadece iki rekât kıldı.” O da cevap verdi: “Evet, o sünnete muhalefet etmiştir.” Süfyân b. Hüseyin ve Süleymân b. Kesîr, Zührî’den sesli kıraat konusunda ona mutabaat etmişlerdir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Küsûf namazı cemaatle kılınır ve her rekâtta iki rükû bulunur.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ hayattayken güneş tutuldu. Cemaatle namaz için çağrı yapılmasını emretti ve namazı kıldırdı.

Kavramlar ve açıklamalar
Küsûf

Güneş tutulmasıdır; küsûf namazı, bu olay sırasında kılınan namazdır.

Es-Salâtü Câmiʿah

İnsanları cemaatle namaz kılmak üzere toplanmaya çağıran bir nidadır.

Rekâtlar

Rekâtın çoğuludur; namazın bir bölümünü ifade eder.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu anlatımdan küsûf namazının iki rekât olduğu ve her rekâtta iki rükû ile iki secde bulunduğu sonucunu çıkarırlar. Bu rivayete göre kıraat açıktan yapılmıştır. Urve, her rekâtta yalnızca bir rükû yapmayı nakledilen nebevî uygulamadan farklı olarak niteler. Fıkıh mezhepleri namazın kılınışına dair ayrıntıları ele alır; ancak bu rivayet, namazın bu şekli için önemli bir dayanaktır.

Günümüz için dersler
  1. Bir tutulma gerçekleştiğinde namaza katıl ve dua ile zikirle Allah’a yönel.
  2. Küsûf namazının kendine özgü yapısını öğren ki onu nakledilen nebevî uygulamaya uygun biçimde kılabilesin.
  3. Cemaatle namaz kılınacağını zamanında ve açıkça duyurarak başkalarının ibadet için toplanmasına yardımcı ol.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.