Namazda Yanılma · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1233. hadis

Umm Salama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Namazda Yanılma
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Kurayb'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Yahya ibn Sulaymanal‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Amrعَمْرٌو
  4. 4Bukayrبُكَيْرٍ
  5. 5Kuraybكُرَيْبٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ ـ رضى الله عنهم ـ أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ وَقُلْ لَهَا إِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهَا‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أَضْرِبُ النَّاسَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْهُمَا‏.‏ فَقَالَ كُرَيْبٌ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي‏.‏ فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ‏.‏ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ‏.‏ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا حِينَ صَلَّى الْعَصْرَ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَىَّ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ قُولِي لَهُ تَقُولُ لَكَ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِعْتُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا‏.‏ فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ‏.‏ فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏ "‏ يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَإِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Yahya b. Süleyman bize rivayet etti; dedi ki: İbn Vehb bana rivayet etti; dedi ki: Amr, Bükeyr'den, o da Küreyb'den haber verdi: İbn Abbas, Misver b. Mahreme ve Abdurrahman b. Ezher – Allah onlardan razı olsun – Küreyb'i Aişe'nin – Allah ondan razı olsun – yanına gönderdiler ve şöyle dediler:

"Ona bizim adımıza selam ver ve Asr namazından sonraki iki rekat hakkında sor. Ona de ki: 'Bize senin bu iki rekatı kıldığın haber verildi, oysa Peygamber ﷺ bunu yasaklamıştır.'" İbn Abbas ayrıca şunu söyledi: "Ben, Ömer b. Hattab ile birlikte bu namazı kılanları döverdik." Küreyb anlatıyor: "Aişe'nin – Allah ondan razı olsun – yanına girdim ve beni gönderdikleri mesajı kendisine ilettim." O da: "Git, Ümmü Seleme'ye sor" dedi. Ben de onların yanına dönüp Aişe'nin sözünü aktardım. Bunun üzerine beni, Aişe'ye sordukları aynı soruyla Ümmü Seleme'ye gönderdiler. Ümmü Seleme – Allah ondan razı olsun – şöyle dedi: "Peygamber ﷺ'in bunu yasakladığını duymuştum, fakat daha sonra Asr namazını kıldıktan hemen sonra bu iki rekatı kıldığını gördüm. Sonra yanıma Ensar'dan Beni Haram kabilesine mensup bazı kadınların bulunduğu sırada odama girdi. Ben de cariyesini ona gönderdim ve ona şu talimatı verdim: 'Yanında dur ve ona de ki: Ümmü Seleme şöyle diyor: Ey Allah'ın Resûlü! Senin bunu yasakladığını duydum ama şimdi kıldığını görüyorum.' Eğer eliyle işaret ederse, ondan uzaklaş." Cariye aynen böyle yaptı; Peygamber ﷺ eliyle işaret etti ve cariye bekledi. Namazını bitirince buyurdu ki: "Ey Ebu Ümeyye'nin kızı! Asr'dan sonraki iki rekatı sordun. Bana Abdülkays kabilesinden bir heyet geldi ve beni meşgul ettiler, bu yüzden öğle namazından sonraki iki rekatı kılamadım; işte bu iki rekat, o kaçırdığım namazın kazasıdır."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ kaçırdığı öğle namazının sünnetini ikindi namazından sonra kaza etti.

Arka plan ve bağlam

Abdul Kays kabilesinden bazı kişiler Peygamber ﷺ'i meşgul etmiş, bu yüzden öğle namazından sonraki iki rekât sünneti vaktinde kılamamıştır. Bu namazı daha sonra ikindi namazından sonra kaza etmiştir.

Kavramlar ve açıklamalar
rekât

Bir namazı oluşturan birimler.

öğle namazının sünneti

Peygamber ﷺ'in farz öğle namazından sonra düzenli olarak kıldığı nafile rekâtlar.

kaza etmek

Bir namazı alışılmış vaktinde kılamayınca daha sonra eda etmek.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, Peygamber ﷺ'in kaçırdığı öğle sünnetini ikindiden sonra kaza ettiği sonucunu çıkarırlar. Bu durum, özel bir sebep olmaksızın ikindiden sonra nafile namaza başlamaktan farklıdır: rivayet, belirli bir kaza uygulamasını anlatır; bu vakitte sürekli namaz kılmaya yönelik genel bir teşvik içermez. Fakihler, kaçırılan sünnet namazların kaza edilmesine ve nafile namazın genellikle mekruh görüldüğü vakitlerde namaz kılmaya ilişkin ayrıntılı hükümleri ele alır; bunu yaparken yasaklayıcı rivayetlerle aktarılan bu istisnai olayı birlikte değerlendirirler.

Günümüz için dersler
  1. Bir namaz hükmü konusunda tereddüt edersen dikkatle sor ve duyduklarını güvenilir bilgiyle doğrula.
  2. Öğle namazının sünnetlerini vaktinde kılabilmek için planla.
  3. Bir sünnet namazı kaçırırsan, kaza hükümlerini uzman bir âlimden öğren.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.