Sahih al-Bukhari, 131. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Abdullah ibn Dinarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ
- 4Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مِنَ الشَّجَرِ شَجَرَةً لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا، وَهِيَ مَثَلُ الْمُسْلِمِ، حَدِّثُونِي مَا هِيَ ". فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَادِيَةِ، وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَاسْتَحْيَيْتُ. فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَخْبِرْنَا بِهَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هِيَ النَّخْلَةُ ". قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ أَبِي بِمَا وَقَعَ فِي نَفْسِي فَقَالَ لأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَا.
İsmail bize rivayet etti, dedi ki: Malik bana Abdullah bin Dinar'dan, o da Abdullah bin Ömer'den rivayet etti ki, Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:
"Yaprakları dökülmeyen bir ağaç vardır ve bu ağaç Müslümanın misalidir. Bana söyleyin, bu hangi ağaçtır?" İnsanlar çöl ağaçlarını düşünmeye başladılar, benim aklıma ise hurma ağacı geldi. Abdullah dedi ki: "Ancak söylemeye utandım." Onlar: "Ey Allah'ın Resûlü, bize bildir!" dediler. Resûlullah ﷺ: "O, hurma ağacıdır" buyurdu. Abdullah dedi ki: "Aklımdan geçeni babama anlattım, o da bana: 'Bunu senin söylemiş olman, benim için falanca ve filanca dünya malına sahip olmamdan daha sevimli olurdu' dedi."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hurma ağacı, sebatkâr müminin bir simgesidir.
Hurma meyvesi veren bir ağaçtır; bu benzetmede mümini temsil eder.
İman eden ve iman ile itaat üzere Allah’a yönelen kişidir.
Âlimler bu rivayetten, Peygamber ﷺ’in tanıdık örneklerle öğrettiği ve sahabelerini düşünmeye sevk etmek için sorular sorduğu sonucunu çıkarırlar. Hurma ağacı benzetmesi kalıcı fayda ve sebatı ifade eder: mümin imanına bağlı kalır ve başkalarına fayda sağlar. Rivayet ayrıca bir kişinin doğru cevabı bildiği hâlde utangaçlık nedeniyle konuşmayabileceğini gösterir; İbn Ömer susmasına hayıflanmamış, fakat babası bilginin paylaşılmasını değerli bulmuştur. Dört Sünni fıkıh mezhebi bu metni başlı başına bir hukukî emir olarak değil, öğrenmeye, öğretmeye ve bilgiden yararlanmaya teşvik olarak ele alır.
- Dinin hakkında bilgi öğrenmek için her gün zaman ayır ve öğrendiklerini davranışlarına yansıt.
- Doğru cevabı biliyorsan saygılı bir şekilde paylaş; utangaçlığın seni sürekli engellemesine izin verme.
- Meyve veren hurma ağacı gibi başkalarına kalıcı fayda sağlayacak yollar ara.
İbn Ömer’den gelen bu sahih rivayette de yaprakları dökülmeyen ve Müslümana benzetilen bir ağaçtan söz edilir.
Sahih al-Bukhari · #62 (Sahih)Bu rivayette de hurma ağacı müminin simgesi olarak anılır ve benzetmenin anlamı pekiştirilir.
Sahih al-Bukhari · #60 (Sahih)İlim Kitabı’ndaki bu rivayet, Peygamber ﷺ’in bilgiyi sahabelerine amaçlı biçimde nasıl aktardığını gösterir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.