Cenaze · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1366. hadis

Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cenaze
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ دُعِيَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا ـ أُعَدِّدُ عَلَيْهِ قَوْلَهُ ـ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ ‏"‏ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ، لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ فَغُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ، فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ ‏{‏بَرَاءَةٌ‏}‏ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا‏}‏ إِلَى ‏{‏وَهُمْ فَاسِقُونَ‏}‏ قَالَ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ، وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Çeviri

Bize Yahya b. Bükeyr anlattı, bana Leys anlattı; Ukayl'den, İbn Şihab'dan, Ubeydullah b. Abdullah'tan, İbn Abbas'tan, Ömer b. Hattab'tan – Allah hepsinden razı olsun – rivayetle: Dedi ki: Abdullah b. Ubey b. Selûl öldüğünde, cenaze namazını kılması için Resûlullah ﷺ çağrıldı. Resûlullah ﷺ namaz kılmak üzere ayağa kalkınca ben hemen yanına vardım ve dedim ki:

"Ey Allah'ın Resûlü! Şu şu günlerde şöyle şöyle sözler söyleyen İbn Ubey'e mi namaz kılacaksın?" diyerek onun sözlerini sayıp döktüm. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ tebessüm etti ve buyurdu ki: "Çekil yanımdan ey Ömer!" Ben çok ısrar edince buyurdu ki: "Ben muhayyer bırakıldım ve tercihimi yaptım. Eğer yetmiş defadan fazla istiğfar etsem bağışlanacağını bilseydim, elbette bunu yapardım." Sonra Resûlullah ﷺ onun cenaze namazını kıldı ve ayrıldı. Aradan pek az bir zaman geçmişti ki Tevbe Suresi'nden şu iki ayet indi: {Onlardan ölen hiçbirine asla namaz kılma...} {ve onlar fasıklardır} ayetine kadar. Ömer dedi ki: O gün Resûlullah ﷺ karşısındaki cesaretimden dolayı sonradan hayret ettim. Allah ve Resûlü daha iyi bilir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, vahiy bunu yasaklamadan önce İbn Übeyy için cenaze namazı kıldı.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn Übeyy ibn Selul vefat edince insanlar Peygamber ﷺ’den onun cenaze namazını kıldırmasını istediler. Ömer, onun önceki sözlerini ve davranışlarını hatırlattı. Peygamber ﷺ kendisine tercih hakkı verildiğini söyledi, namazı kıldı ve kısa süre sonra ölmüş münafıklar için dua etmeyi yasaklayan 9:84. ayet nazil oldu.

Kavramlar ve açıklamalar
cenaze namazı

Ölen bir Müslüman için kılınan, rükû ve secdesi olmayan toplu namaz.

münafık

Dışarıdan iman etmiş gibi görünüp içten iman etmeyi reddeden kişi.

Tevbe suresi

Kur’an’ın dokuzuncu suresi; burada atıfta bulunulan ayet 9:84’tür.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik şârihler, Peygamber’in ﷺ namazını yasağın vahyedilmesinden önceki döneme yerleştirir. 9:84. ayet, küfründe ve nifakında ısrar ettiği kesin olarak bilinen biri için bağışlanma dilenilmemesi gerektiğini açıkça ortaya koyar. Âlimler bunu, insanlar hakkında şüpheye dayanarak hüküm vermekten ayırır: kişinin iç dünyasına ilişkin hüküm Allah’a aittir; kural güvenilir bilgiye dayanarak uygulanır.

Günümüz için dersler
  1. Daha önce yaşanan bir olaydan sonra açıklığa kavuşsa bile dinî hükümlerde vahyedilen rehberliğe uyun.
  2. Ciddi konuları saygıyla ele alın: Ömer kararlı bir şekilde konuşmuş, ancak daha sonra Peygamber ﷺ karşısındaki cüretini kabul etmiştir.
  3. Allah bir kimsenin iç hâli hakkında açık bilgi vermedikçe bu konuda kesin ifadeler kullanmaktan kaçının.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.