Sahih al-Bukhari, 1415. hadis
Abu Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Mas'ud tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ ـ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَصْرِيُّ ـ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الصَّدَقَةِ كُنَّا نُحَامِلُ، فَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِشَىْءٍ كَثِيرٍ فَقَالُوا مُرَائِي. وَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِصَاعٍ فَقَالُوا إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَاعِ هَذَا. فَنَزَلَتِ {الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} الآيَةَ.
Ubeydullah b. Saîd bize rivayet etti, Ebû Nu‘mân el-Hakem —ki o, Abdullah el-Basrî’nin oğludur— bize rivayet etti, Şu‘be bize rivayet etti; Süleyman’dan, o da Ebû Vâil’den, o da Ebû Mes‘ûd’dan —Allah ondan razı olsun— nakletti: Sadaka âyeti nazil olduğunda biz hamallık yapardık. Bir adam geldi ve bolca sadaka dağıttı; bunun üzerine (insanlar):
“Bu gösteriş yapıyor” dediler. Başka bir adam geldi ve bir sâ‘ sadaka verdi; bu sefer: “Allah bu adamın bir sâ‘ına muhtaç değildir” dediler. Bunun üzerine şu âyet nazil oldu: {Sadakalarda müminlerden gönüllü olarak verenleri ve güçlerinin yettiğinden başkasını bulamayanları kınayanlar...}
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hem büyük hem küçük bağışlarla alay etmek, sadaka vermek için gösterilen samimi çabayı göz ardı eder.
Ebu Mesud, sadakayla ilgili ayet indirildiğinde sahabilerin hamallık yaparak çalıştığını anlatır. İnsanlar hem büyük bir bağışla hem de imkânı kısıtlı birinin küçük bağışıyla alay ettiler. Ardından, müminleri gönüllü sadakaları sebebiyle eleştirenleri kınayan ayet indirildi (Kur’an 9:79).
Gönüllü ya da dinî bir yükümlülük olarak yapılan hayır bağışı.
Tahıl ve diğer kuru ürünler için kullanılan eski bir hacim ölçüsü.
Geçimlerini sağlamak için ücret karşılığında eşya taşıyan kişiler.
Klasik müfessirler bu rivayeti Kur’an 9:79 ile ilişkilendirir: gerek cömert bir bağışla gerekse kişinin imkânı ölçüsünde verdiği bağışla alay etmek kınanacak bir davranıştır. Hayrın değeri yalnızca miktarıyla ölçülmez; samimiyet ve çaba da önemlidir. Âlimler ayrıca, kanıt olmadan birini gösteriş yapmakla suçlamamak gerektiğini vurgular.
- Gücün ölçüsünde ver ve mütevazı bir bağışı küçümseme.
- Bilmediğin birinin niyeti hakkında suçlamada bulunma.
- Başkalarını sadaka vermekten alıkoyabilecek alay ve eleştirilere karşı çık.
Bu rivayet, Zekât Kitabı’ndaki aynı konuyla yakından ilişkilidir ve bağış yapmaya teşviki bağlamı içinde değerlendirmeye yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #1416 (Sahih)Ebu Mesud’un rivayeti, sadaka veren kişilerin eleştirilmesiyle ilgili aynı anlatımla örtüşür.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Bu hadis, sahabilerin sadaka verebilmek için nasıl yollar aradığını anlatır ve böylece konuyu tamamlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.