Sahih al-Bukhari, 2051. hadis
An-Nu'man ibn Bashir rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn al‑Muthannaal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى
- 2Ibn Abu Adiابْنُ أَبِي عَدِيٍّ
- 3Ibn Awnابْنِ عَوْنٍ
- 4Ash‑Sha'biالشَّعْبِيِّ
- 5An‑Nu'man ibn Bashirالنُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنه ـ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْحَلاَلُ بَيِّنٌ، وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ، فَمَنْ تَرَكَ مَا شُبِّهَ عَلَيْهِ مِنَ الإِثْمِ كَانَ لِمَا اسْتَبَانَ أَتْرَكَ، وَمَنِ اجْتَرَأَ عَلَى مَا يَشُكُّ فِيهِ مِنَ الإِثْمِ أَوْشَكَ أَنْ يُوَاقِعَ مَا اسْتَبَانَ، وَالْمَعَاصِي حِمَى اللَّهِ، مَنْ يَرْتَعْ حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكْ أَنْ يُوَاقِعَهُ ".
Bana Muhammed b. el-Müsennâ anlattı, bize İbn Ebî Adî anlattı, o da İbn Avn'dan, o da eş-Şa'bî'den: Nu'mân b. Beşîr'i —Allah ondan razı olsun— şöyle derken işittim: Nebî ﷺ'i işittim. Bize Alî b. Abdillah anlattı, bize İbn Uyeyne anlattı, o da Ebû Ferve'den, o da eş-Şa'bî'den, dedi ki: Nu'mân'ı Nebî ﷺ'den rivayet ederken işittim. Bize Abdullah b. Muhammed anlattı, bize İbn Uyeyne anlattı, o da Ebû Ferve'den: Eş-Şa'bî'yi işittim, Nu'mân b. Beşîr'i —Allah her ikisinden de razı olsun— Nebî ﷺ'den rivayet ederken işittim. Bize Muhammed b. Kesîr anlattı, bize Süfyân haber verdi, o da Ebû Ferve'den, o da eş-Şa'bî'den, o da Nu'mân b. Beşîr'den —Allah ondan razı olsun— dedi ki: Nebî ﷺ şöyle buyurdu:
"Helâl bellidir, haram da bellidir. Bu ikisinin arasında şüpheli şeyler vardır. Kim günahtan sakınarak kendisine şüpheli gelen şeyi terk ederse, açıkça belli olan haramdan daha çok uzak durmuş olur. Kim de günah konusunda şüphe ettiği bir şeye cüret ederse, açıkça belli olan harama düşmesi yakındır. Günahlar Allah'ın koruluğudur (himâ). Koruluğun etrafında otlayan hayvanın oraya girmesi nasıl kaçınılmazsa, şüpheli şeylere yaklaşanın da harama düşmesi öylece muhtemeldir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Şüpheli konulardan kaçınmak, kişiyi açık günahlardan korur.
Dinen hükmü kişi için açık olmayan, buna karşılık helal ve haramın özünde açık olduğu işler.
Aşılmaması gereken sınırları anlatan bir benzetmedir: Bu sınırlara yakın duran kişi, o sınırları aşma tehlikesiyle karşı karşıya kalır.
Âlimler buradan, şüpheli konulardan kaçınmanın takvanın bir parçası olduğu ve açık haramlardan uzak durmaya yardımcı olduğu sonucunu çıkarırlar. Kişisel ihtiyat ile genel hukukî hükmü birbirinden ayırırlar: Bir kişinin şüphe duyduğu her konu bu nedenle herkes için haram olmaz. Dört Sünni hukuk mezhebi somut meseleleri delillere ve hukuk ilkelerine göre değerlendirir; ihtiyat, delilsiz biçimde bir şeyi haram ilan etmeye dayanak oluşturmaz.
- Şüpheye düştüğünde karar vermeden önce güvenilir dinî açıklamalara başvur.
- Şüphe çözüme kavuşmazsa, delil olmadan başkaları için bir şeyi haram ilan etmeden uzak durmayı seç.
- Açık haramlarla ilgili sınırlara riayet et ve fitneye gereksiz yere yaklaşma.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.