Alışveriş ve Ticaret · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2155. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Alışveriş ve Ticaret
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ لَهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اشْتَرِي وَأَعْتِقِي، فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَشِيِّ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، وَإِنِ اشْتَرَطَ مِائَةَ شَرْطٍ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû'l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, Zührî'den: Urve b. Zübeyr dedi ki: Âişe (Allah ondan razı olsun) şöyle anlattı:

"Resûlullah ﷺ yanıma girdi ve ben durumu kendisine arz ettim. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: 'Onu satın al ve âzat et; çünkü velâ hakkı, âzat edene aittir.' Daha sonra Nebi ﷺ akşam üzeri kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd ve senada bulundu ve şöyle buyurdu: 'Allah'ın Kitabı'nda bulunmayan şartları koşan bu insanlara ne oluyor? Kim Allah'ın Kitabı'nda olmayan bir şart koşarsa, o şart batıldır; yüz tane şart koşsa bile. Allah'ın şartı daha haklı ve daha sağlamdır.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Sözleşmeye konulan bir şart, Allah’ın şeriatına aykırı olmamalıdır.

Arka plan ve bağlam

Olayın arka planında Berîre vardır: Aişe onu satın alıp azat etmek isterken satıcılar velâ hakkıyla ilgili bir şart ileri sürmüştür. Peygamber ﷺ bu hakkın, onu azat edene ait olduğunu açıklamıştır.

Kavramlar ve açıklamalar
Velâ

Bir köleyi azat etmekle İslam kurallarına göre oluşan özel bağ ve miras ilişkisidir.

Şart

Tarafların bir satışa veya başka bir sözleşmeye eklediği anlaşmadır.

Allah’ın Kitabı

Allah’ın şeriatı ve hükümleridir; burada bu ifade, onlarla uyumlu kurallara işaret eder.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, yerleşik bir İslam hukuku hükmüne aykırı olan sözleşme şartının geçersiz olduğu sonucuna varırlar. Bu, sözleşmenin tamamını kendiliğinden geçersiz kılmaz: Berîre olayında satış geçerli kalmış, velâ hakkına ilişkin aykırı şart ise geçerli sayılmamıştır. Dört Sünni hukuk mezhebi, şeriata aykırı olmadıkları sürece şartların kabul edilebilir olduğu ilkesini benimser; ancak hangi şartların sözleşmeyi etkilediği konusunda ayrıntılarda farklılaşırlar.

Günümüz için dersler
  1. Sözleşme şartlarını dikkatle okuyun ve İslam hükümlerine açıkça aykırı anlaşmaları kabul etmeyin.
  2. Bir şartla ilgili uyuşmazlıkta, sözleşmenin tamamını geçersiz saymadan önce o şartı bir uzmana danışın.
  3. Geçersiz bir şartın anlaşmazlığa yol açmaması için, satışta hangi hakların kime ait olduğunu baştan netleştirin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.