Sahih al-Bukhari, 2289. hadis
Salama ibn al-Akwa rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Al‑Makki ibn Ibrahimal‑Bukhari'e aktardıالْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 2Yazid ibn Abu Ubaydيَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ
- 3Salama ibn al‑Akwa'سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ
- 4Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أُتِيَ بِجَنَازَةٍ، فَقَالُوا صَلِّ عَلَيْهَا. فَقَالَ " هَلْ عَلَيْهِ دَيْنٌ ". قَالُوا لاَ. قَالَ " فَهَلْ تَرَكَ شَيْئًا ". قَالُوا لاَ. فَصَلَّى عَلَيْهِ ثُمَّ أُتِيَ بِجَنَازَةٍ أُخْرَى، فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، صَلِّ عَلَيْهَا. قَالَ " هَلْ عَلَيْهِ دَيْنٌ ". قِيلَ نَعَمْ. قَالَ " فَهَلْ تَرَكَ شَيْئًا ". قَالُوا ثَلاَثَةَ دَنَانِيرَ. فَصَلَّى عَلَيْهَا، ثُمَّ أُتِيَ بِالثَّالِثَةِ، فَقَالُوا صَلِّ عَلَيْهَا. قَالَ " هَلْ تَرَكَ شَيْئًا ". قَالُوا لاَ. قَالَ " فَهَلْ عَلَيْهِ دَيْنٌ ". قَالُوا ثَلاَثَةُ دَنَانِيرَ. قَالَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ". قَالَ أَبُو قَتَادَةَ صَلِّ عَلَيْهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَعَلَىَّ دَيْنُهُ. فَصَلَّى عَلَيْهِ.
Mekkî b. İbrâhim bize rivayet etti, Yezîd b. Ebî Ubeyd bize rivayet etti, Seleme b. Ekva‘ (r.a.)’dan naklen dedi ki: Biz Peygamber ﷺ’in yanında otururken bir cenaze getirildi. Dediler ki:
“Ona namaz kılınız.” Buyurdu ki: “Üzerinde borç var mı?” Dediler: “Hayır.” Buyurdu ki: “Bir şey bıraktı mı?” Dediler: “Hayır.” Bunun üzerine ona cenaze namazını kıldırdı. Sonra başka bir cenaze daha getirildi ve dediler ki: “Ey Allah’ın Resûlü! Ona da namaz kılınız.” Buyurdu ki: “Üzerinde borç var mı?” Denildi ki: “Evet.” Buyurdu ki: “Bir şey bıraktı mı?” Dediler: “Üç dinar.” Bunun üzerine ona da namazı kıldırdı. Daha sonra üçüncü bir cenaze getirildi ve dediler ki: “Ona namaz kılınız.” Buyurdu ki: “Bir şey bıraktı mı?” Dediler: “Hayır.” Buyurdu ki: “Peki üzerinde borç var mı?” Dediler: “Üç dinar.” Buyurdu ki: “Arkadaşınıza siz namaz kılın.” Ebû Katâde dedi ki: “Ey Allah’ın Resûlü! Ona namaz kılınız, borcu bana aittir.” Bunun üzerine ona da namazı kıldırdı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ebû Katâde borcu üstlenince Peygamber ﷺ borçlu için cenaze namazı kıldı.
Vefat etmiş bir Müslümanın cenazesi veya naaşı; burada vefat eden kişi için kılınan namaz kastedilir.
O dönemde para olarak kullanılan altın sikke.
Başka bir kişinin ödenmemiş borcunu ödeme sözü vermek.
Âlimler buradan borçların ciddiye alınması gerektiği ve alacaklıların alacaklarını tereke üzerinden tahsil etme hakkı bulunduğu sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ davranışıyla ödenmemiş bir borcun önemini göstermiş, ancak Ebû Katâde’nin taahhüdü bu durumda engeli ortadan kaldırmıştır. Dört Sünni hukuk mezhebi borcun üstlenilmesinin şartlarını ele alır; fıkıhta, ilgili şartlara göre bir alacak başka bir borçluya aktarıldığında buna havale denir. Bu hadis, borçluları veya ailelerini kınamaya izin vermez.
- Borçlarınızı ve geri ödeme anlaşmalarınızı hayattayken açıkça belirleyin ve yazılı olarak kaydedin.
- Bir terekeyi tasfiye ederken ödenmemiş borçları kontrol edin ve malları dağıtmadan önce bunları terekeden ödeyin.
- Birinin borcuna yardım etmeyi ancak yükümlülüğü anlıyor ve gerçekten yerine getirebiliyorsanız teklif edin.
Bu rivayet de borçlarla ilgili sorumluluğu ve vefat eden kişi için kılınan namazı ele alır.
Sahih al-Bukhari · #2288 (Sahih)Ebû Hüreyre’den nakledilen bu hadis de Peygamber ﷺ’in vefat edenlerin borçlarına yaklaşımını konu edinir.
Sahih al-Bukhari · #2127 (Sahih)Bu rivayet, Peygamber ﷺ’in vefat eden kişinin geride bıraktığı mali yükümlülüklere nasıl önem verdiğini anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.