Şirket · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2488. hadis

Rafi ibn Khadij rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Şirket
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ali ibn al‑Hakam al‑Ansarial‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ الأَنْصَارِيُّ
  2. 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
  3. 3Sa'id ibn Masruqسَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ
  4. 4Abaya ibn Rifa'a ibn Rafi' ibn Khadijعَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ
  5. 5Dedesi Rafi'جَدِّهِ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ فَأَصَابُوا إِبِلاً وَغَنَمًا‏.‏ قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ الْقَوْمِ فَعَجِلُوا وَذَبَحُوا وَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشْرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، وَكَانَ فِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَأَهْوَى رَجُلٌ مِنْهُمْ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ جَدِّي إِنَّا نَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَتْ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ، فَكُلُوهُ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ali b. el-Hakem el-Ensârî bize rivayet etti, Ebû Avâne bize rivayet etti, Saîd b. Mesrûk'tan, o da Abâye b. Rifâa b. Râfi' b. Hadîc'den, o da dedesinden nakletti; dedesi şöyle dedi:

"Biz Zülhuleyfe'de Nebi ﷺ ile birlikteydik. İnsanlara açlık isabet edince develer ve koyunlar ele geçirdiler. Nebi ﷺ kavmin en arkasındaydı. Onlar acele ettiler, hayvanları boğazlayıp kazanları kurdular. Bunun üzerine Nebi ﷺ kazanların devrilmesini emretti. Sonra ganimeti taksim etti ve on koyunu bir deveye denk saydı. O esnada develerden biri kaçtı, insanlar peşinden koştular fakat yoruldular. Kavimde az sayıda at vardı. İçlerinden bir adam okuyla deveyi hedef aldı ve Allah onu durdurdu. Sonra Nebi ﷺ şöyle buyurdu: 'Şüphesiz bu hayvanların, vahşi hayvanlar gibi kaçanları vardır. Sizden hangisine galip gelirse ona böyle yapın.' Dedem dedi ki: 'Biz yarın düşmandan endişe ediyoruz (veya korkuyoruz) ve yanımızda bıçak yok; kamışla boğazlayabilir miyiz?' Buyurdu ki: 'Kan akıtan ve üzerine Allah'ın adı anılan her şeyle yiyin; ancak diş ve tırnak hariç. Size bunun sebebini açıklayayım: Diş bir kemiktir, tırnak ise Habeşlilerin bıçağıdır.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ganimet adil biçimde paylaştırılmalı, zorunlu kesimin de açık kuralları vardır.

Arka plan ve bağlam

Rivayet olayı Zülhuleyfe’de anlatır: Topluluk aç kalmış, ganimet olarak develer ve koyunlar alıp Hz. Peygamber ﷺ paylaştırmayı düzenlemeden önce bunları kesmiştir.

Kavramlar ve açıklamalar
Zülhuleyfe

Hz. Peygamber ﷺ ve sahabelerinin bu olay sırasında bulunduğu, Medine yakınlarındaki bir yer.

Kan akıtan şey

Kesim sırasında hayvanın kanını geçerli biçimde akıtabilecek keskin bir alet.

Hayvanlar yabanî hayvanlar gibidir

Kaçan bir hayvanı yakalamak zor olabilir; kontrol altına alınamıyorsa kesmek amacıyla ona bir mermi ya da benzeri bir cisim atılabilir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, ganimetin ancak yetkili idarenin yönlendirmesine göre paylaştırılacağı sonucunu çıkarır; bu olayda Hz. Peygamber ﷺ on koyunu bir deveye denk saymıştır. Fakihlerin çoğunluğu, yakalanamayan kaçak hayvanların kan akması ve Allah’ın adının anılması şartıyla ok veya benzeri bir aletle kesilmesine izin verir. Diş veya tırnak geçerli bir kesim aleti değildir. Dört Sünnî fıkıh mezhebi, kesimin geçerliliği ve ganimetin paylaştırılması için daha ayrıntılı şartları ele alır; ancak bu rivayet belirtilen temel kurallara delil teşkil eder.

Günümüz için dersler
  1. Ortak ganimette, acele veya açlık söz konusu olsa bile yetkili makamın adil paylaştırmasını bekleyin.
  2. Kesim sırasında Allah’ın adının anılmasını sağlayın; kesim aleti olarak diş veya tırnak kullanmayın.
  3. Kaçan hayvanlara dikkatle yaklaşın: Yakalanamıyorsa zorunlu kesimin geçerli kurallarına uyun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.