Köle Azadı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2545. hadis

Abu Dhar al-Ghifari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Dhar al-Ghifari tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الأَحْدَبُ، قَالَ سَمِعْتُ الْمَعْرُورَ بْنَ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ الْغِفَارِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلاً فَشَكَانِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ إِخْوَانَكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ، فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَأَعِينُوهُمْ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Âdem b. Ebî İyâs bize rivayet etti, Şu'be bize rivayet etti, Vâsıl el-Ehdab bize rivayet etti ve dedi ki: Ma'rûr b. Süveyd'i şöyle derken işittim: Ebû Zer el-Gıfârî'yi —Allah ondan razı olsun— üzerinde bir takım elbise ile gördüm, kölesinin üzerinde de aynı kalitede bir takım elbise vardı. Kendisine bunun sebebini sorduk. O da şöyle cevap verdi:

"Bir adamla tartıştım ve beni Peygamber ﷺ'e şikâyet etti. Peygamber ﷺ bana: 'Ona annesini anarak mı hakaret ettin?' diye sordu. Sonra şöyle buyurdu: 'Köleleriniz sizin kardeşlerinizdir; Allah onları sizin idareniz altına koymuştur. Kimin kardeşi kendi idaresi altındaysa, ona kendi yediğinden yedirsin ve kendi giydiğinden giydirsin. Onlara güç yetiremeyecekleri işler yüklemeyin; eğer onlara böyle bir iş yüklerseniz, kendilerine yardım edin.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Yetkiniz altındaki kişilere bir kardeş gibi, özen ve adaletle davranın.

Arka plan ve bağlam

Ebu Zer, bir adamı annesi üzerinden soyunu küçümseyerek hakaret ettiğini anlattı. Adam durumu Peygamber ﷺ’e şikâyet etti; Peygamber ﷺ de Ebu Zer’i uyararak kişinin yetkisi altındakilerin haklarını vurguladı.

Kavramlar ve açıklamalar
yetkiniz altındakiler

Tarihsel bağlamda bu ifade, köleleştirilmiş ve bir kişinin hâkimiyeti altında bulunan insanlara işaret eder.

aşırı yüklemek

Birine taşıyamayacağı iş veya görevler vermek.

ona yardım etmek

Verilen işin fazla ağır olduğu ortaya çıktığında destek sağlamak.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu hadisten, bir kişiyi soyundan dolayı aşağılamanın yasak olduğu ve kişinin yetkisi altındaki insanların yiyecek, giyecek ve katlanılabilir bir muamele görme hakkı bulunduğu sonucunu çıkarırlar. İş ağır geldiğinde onlara yardım etme emri, yetkinin sorumlulukla birlikte geldiğini vurgular. Hadis, kölelik tarihsel kurumunu kötü muamele için bir izin saymadan kardeşliği ve insan onurunu öne çıkarır.

Günümüz için dersler
  1. Başkalarını soyları veya aileleri yüzünden aşağılamayın; birini incittiyseniz zararı telafi edin.
  2. Sorumluluğunuz altındaki kişilere uygun bakım sağlayın ve onlara onurlu davranın.
  3. Ağır işleri adil biçimde paylaştırın ve biri görevi tek başına yapamadığında yardım edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.