Sahih al-Bukhari, 2552. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammadal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Hammam ibn Munabbihهَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ
- 5Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ أَطْعِمْ رَبَّكَ، وَضِّئْ رَبَّكَ، اسْقِ رَبَّكَ. وَلْيَقُلْ سَيِّدِي مَوْلاَىَ. وَلاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ عَبْدِي أَمَتِي. وَلْيَقُلْ فَتَاىَ وَفَتَاتِي وَغُلاَمِي ".
Bize Muhammed anlattı, bize Abdürrezzak anlattı, bize Ma'mer haber verdi; o da Hemmam bin Münebbih'ten, onun Ebu Hureyre'den - Allah ondan razı olsun - işittiğine göre, Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:
"Hiçbiriniz 'Rabbine yedir', 'Rabbine abdest aldır' veya 'Rabbine su ver' demesin. Bunun yerine 'Efendim' veya 'Mevlam' desin. Yine hiçbiriniz 'Kölem' veya 'Cariyem' demesin. Bunun yerine 'Delikanlım', 'Genç kızım' veya 'Hizmetkârım' desin."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, bir kimsenin gözetimi altındaki kişiler için saygılı hitap biçimleri öğretti.
Rab veya gözetip besleyen; Peygamber ﷺ bu hitapta bu kelimenin insan bir efendi için kullanılmasını uygun görmez.
Efendim veya beyim; ilahi bir anlam taşımayan saygılı bir hitap.
Koruyucum veya aramda bağ bulunan kişi; kesin anlamı bağlama göre değişir.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik yorumcular, burada Rabb kelimesinin kullanılmasının yasaklanmasını tevhidi koruma amacıyla açıklar: bu kelime mutlak anlamıyla yalnızca Allah’a aittir. Alternatif hitaplar, söz konusu olanın insani otorite veya koruma olduğunu açıkça gösterir. ‘Kölem’ ya da ‘cariyem’ dememe yönündeki teşvik, tevazuyu öğretir ve insan onurunu zedeleyen ifadelerden kaçınmayı sağlar. Âlimler bunu genellikle tavsiye edilen bir edep kuralı olarak açıklar; bu ifadeler, köleliğin tarihsel bağlamında hukuki açıdan doğru her türlü atfın yasaklandığı anlamına gelmez.
- İş yerinde ve evde, üzerlerinde yetkiniz olsa bile insanların onurunu gözeten ifadeler seçin.
- İnsana ait nitelikleri Allah’ın benzersiz rabliğiyle karıştıran ifadelerden kaçının.
- Başkaları hakkında saygıyla konuşun ve kelime seçiminizin tevazuyu yansıtmasını sağlayın.
Bu sahih rivayet, kişinin yetkisi altındaki biri hakkında nasıl konuşulacağına dair bağlantılı bir yönlendirme içerir.
Sahih al-Bukhari · #2518 (Sahih)Abu Dharr rivayeti, kişinin sorumluluğu altındaki insanlara iyi davranmayı vurgular ve bu yönüyle hadisin teşvik ettiği insan onuruyla örtüşür.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.