Hibeler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2581. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Hibeler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıإِسْمَاعِيلُ
  2. 2Erkek kardeşiأَخِي
  3. 3Sulaymanسُلَيْمَانَ
  4. 4Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  5. 5Babası Urwaأَبِيهِ
  6. 6Aishaعَائِشَةَ
  7. 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ نِسَاءَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُنَّ حِزْبَيْنِ فَحِزْبٌ فِيهِ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ وَصَفِيَّةُ وَسَوْدَةُ، وَالْحِزْبُ الآخَرُ أُمُّ سَلَمَةَ وَسَائِرُ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ قَدْ عَلِمُوا حُبَّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَائِشَةَ، فَإِذَا كَانَتْ عِنْدَ أَحَدِهِمْ هَدِيَّةٌ يُرِيدُ أَنْ يُهْدِيَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَّرَهَا، حَتَّى إِذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ عَائِشَةَ بَعَثَ صَاحِبُ الْهَدِيَّةِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ عَائِشَةَ، فَكَلَّمَ حِزْبُ أُمِّ سَلَمَةَ، فَقُلْنَ لَهَا كَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكَلِّمُ النَّاسَ، فَيَقُولُ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَدِيَّةً فَلْيُهْدِهِ إِلَيْهِ حَيْثُ كَانَ مِنْ بُيُوتِ نِسَائِهِ، فَكَلَّمَتْهُ أُمُّ سَلَمَةَ بِمَا قُلْنَ، فَلَمْ يَقُلْ لَهَا شَيْئًا، فَسَأَلْنَهَا‏.‏ فَقَالَتْ مَا قَالَ لِي شَيْئًا‏.‏ فَقُلْنَ لَهَا فَكَلِّمِيهِ‏.‏ قَالَتْ فَكَلَّمَتْهُ حِينَ دَارَ إِلَيْهَا أَيْضًا، فَلَمْ يَقُلْ لَهَا شَيْئًا، فَسَأَلْنَهَا‏.‏ فَقَالَتْ مَا قَالَ لِي شَيْئًا‏.‏ فَقُلْنَ لَهَا كَلِّمِيهِ حَتَّى يُكَلِّمَكِ‏.‏ فَدَارَ إِلَيْهَا فَكَلَّمَتْهُ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ لاَ تُؤْذِينِي فِي عَائِشَةَ، فَإِنَّ الْوَحْىَ لَمْ يَأْتِنِي، وَأَنَا فِي ثَوْبِ امْرَأَةٍ إِلاَّ عَائِشَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَقَالَتْ أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مِنْ أَذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ إِنَّهُنَّ دَعَوْنَ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلْنَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ إِنَّ نِسَاءَكَ يَنْشُدْنَكَ اللَّهَ الْعَدْلَ فِي بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ فَكَلَّمَتْهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ يَا بُنَيَّةُ، أَلاَ تُحِبِّينَ مَا أُحِبُّ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ بَلَى‏.‏ فَرَجَعَتْ إِلَيْهِنَّ، فَأَخْبَرَتْهُنَّ‏.‏ فَقُلْنَ ارْجِعِي إِلَيْهِ‏.‏ فَأَبَتْ أَنْ تَرْجِعَ، فَأَرْسَلْنَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ، فَأَتَتْهُ فَأَغْلَظَتْ، وَقَالَتْ إِنَّ نِسَاءَكَ يَنْشُدْنَكَ اللَّهَ الْعَدْلَ فِي بِنْتِ ابْنِ أَبِي قُحَافَةَ‏.‏ فَرَفَعَتْ صَوْتَهَا، حَتَّى تَنَاوَلَتْ عَائِشَةَ‏.‏ وَهْىَ قَاعِدَةٌ، فَسَبَّتْهَا حَتَّى إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيَنْظُرُ إِلَى عَائِشَةَ هَلْ تَكَلَّمُ قَالَ فَتَكَلَّمَتْ عَائِشَةُ تَرُدُّ عَلَى زَيْنَبَ، حَتَّى أَسْكَتَتْهَا‏.‏ قَالَتْ فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَائِشَةَ، وَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ الْبُخَارِيُّ الْكَلاَمُ الأَخِيرُ قِصَّةُ فَاطِمَةَ يُذْكَرُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ‏.‏ وَقَالَ أَبُو مَرْوَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ كَانَ النَّاسُ يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ‏.‏ وَعَنْ هِشَامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ، وَرَجُلٍ مِنَ الْمَوَالِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ قَالَتْ عَائِشَةُ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَتْ فَاطِمَةُ‏.‏

Çeviri

İsmail bize rivayet etti; dedi ki: Kardeşim bana Süleyman'dan, o da Hişam bin Urve'den, o da babasından, o da Aişe'den -Allah ondan razı olsun- rivayet etti: Resûlullah ﷺ'ın hanımları iki gruba ayrılmıştı. Bir grup Aişe, Hafsa, Safiyye ve Sevde'den oluşuyordu; diğer grup ise Ümmü Seleme ve Resûlullah ﷺ'ın geri kalan hanımlarından oluşuyordu. Müslümanlar, Resûlullah ﷺ'ın Aişe'ye olan sevgisini biliyorlardı. Bu yüzden içlerinden biri Resûlullah ﷺ'a vermek istediği bir hediye olduğunda, Resûlullah ﷺ Aişe'nin evine gelinceye kadar bekler ve hediyeyi O'na Aişe'nin evindeyken gönderirdi. Bunun üzerine Ümmü Seleme'nin grubu kendi aralarında konuştular ve Ümmü Seleme'ye:

"Resûlullah ﷺ ile konuş ki insanlara hitap etsin ve 'Kim Resûlullah ﷺ'a hediye vermek isterse, O'nu hanımlarının hangi evindeyse orada bulup versin' desin" dediler. Ümmü Seleme, kendisine söylenenleri Resûlullah ﷺ'a aktardı, ancak O kendisine hiçbir şey söylemedi. Diğer hanımlar ona durumu sorduklarında: "Bana hiçbir şey söylemedi" dedi. Ona tekrar konuşmasını söylediler. Kendi günü geldiğinde onunla yine konuştu, ama O yine hiçbir cevap vermedi. Tekrar sorduklarında yine "Bana hiçbir şey söylemedi" dedi. Bunun üzerine ona: "Sana cevap verinceye kadar onunla konuş" dediler. Sıra kendisine gelince onunla tekrar konuştu. Resûlullah ﷺ ona şöyle buyurdu: "Aişe konusunda beni incitmeyin. Çünkü vahiy, bana hanımlarımın yataklarında sadece Aişe'nin yatağındayken gelir." Ümmü Seleme: "Seni incittiğim için Allah'a tövbe ediyorum ey Allah'ın Resulü" dedi. Daha sonra Ümmü Seleme'nin grubu, Resûlullah ﷺ'ın kızı Fatıma'yı çağırdılar ve onu Resûlullah ﷺ'a göndererek: "Hanımların senden Ebû Bekir'in kızı konusunda adalet talep ediyor" mesajını ilettirdiler. Fatıma bu sözü kendisine aktardığında Resûlullah ﷺ: "Ey kızım! Benim sevdiğimi sen de sevmiyor musun?" buyurdu. Fatıma: "Evet, seviyorum" dedi ve dönüp durumu onlara haber verdi. Onlar: "Tekrar yanına git" dediler, fakat Fatıma gitmeyi reddetti. Bunun üzerine Zeyneb binti Cahş'i gönderdiler. Zeyneb yanına gelip sert bir dille konuştu ve: "Hanımların senden İbn Ebî Kuhâfe'nin kızı konusunda adalet istiyor" dedi. Sesini yükseltti ve orada oturan Aişe'ye hakaret ederek sataştı. Resûlullah ﷺ, Aişe'nin karşılık verip vermeyeceğini görmek için ona baktı. Aişe, Zeyneb'e cevap vermeye başladı ve onu susturdu. Bunun üzerine Nebi ﷺ Aişe'ye bakıp: "O gerçekten Ebû Bekir'in kızıdır" buyurdu. Buhari der ki: Son kısım, yani Fatıma kıssası, Hişam bin Urve'den bir adam aracılığıyla, Zühri'den, Muhammed bin Abdurrahman'dan rivayet edilmiştir. Ebu Mervan, Hişam'dan, Urve'den nakletmiştir: İnsanlar hediyelerini özellikle Aişe'nin gününe denk getirirlerdi. Yine Hişam'dan, Kureyş'ten bir adam ve azatlı bir köle aracılığıyla, Zühri'den, Muhammed bin Abdurrahman bin Haris bin Hişam'dan rivayetle Aişe demiştir ki: "Nebi ﷺ'ın yanında idim, Fatıma içeri girmek için izin istedi."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, Aişe ile arasındaki özel bağı ve onun onurunu savundu.

Arka plan ve bağlam

Peygamber’in ﷺ eşleri, insanların hediyelerini çoğunlukla onun Aişe’nin evinde bulunduğu sırada gönderdiklerini konuştular. Ümmü Seleme, onların adına, hangi evde olursa olsun bulunduğu yere hediye gönderilmesini insanlardan istemesini rica etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Vahiy

Allah’ın Peygamberi ﷺ’ne indirdiği mesaj.

Aişe hakkında beni incitmeyin

Aişe’ye duyduğu sevgi ve vahyin söz konusu olduğu bir konuda kendisine baskı yapılmaması yönündeki rica.

Ebû Bekir’in kızı

Aişe; bu niteleme babası Ebû Bekir’e işaret eder.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, kalpteki sevgi ve tercihin bütünüyle eşit olmak zorunda olmadığını; ancak haklarda ve günlük muamelede adaletin gözetilmesi gerektiğini çıkarırlar. Hadis, hediye vermenin caiz olduğunu ve insanların Peygamber’in ﷺ tercihlerini dikkate aldıklarını da gösterir. Dört Sünni hukuk mezhebi, içten duyulan sevgi ile eşlerin haklarını birbirinden ayırır: yerine getirilmesi zorunlu haklarda adalet şart olmaya devam eder. Vahiy hakkındaki sözler ayrıca Aişe’nin özel faziletini vurgular; ancak bu, adalet yükümlülüğünden genel bir muafiyet anlamına gelmez.

Günümüz için dersler
  1. Hediyeyi samimiyetle verin; değerini kimin aldığına göre belirlemeyin.
  2. Eşitsizlik gibi görünen durumları, kimsenin onurunu zedelemeden sakin ve saygılı biçimde konuşun.
  3. Adaleti değerlendirirken bütünüyle denetlenemeyen duygularla dikkatle yerine getirilmesi gereken hakları birbirinden ayırın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.