Hibeler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2630. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Hibeler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا قَدِمَ الْمُهَاجِرُونَ الْمَدِينَةَ مِنْ مَكَّةَ وَلَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ ـ يَعْنِي شَيْئًا ـ وَكَانَتِ الأَنْصَارُ أَهْلَ الأَرْضِ وَالْعَقَارِ، فَقَاسَمَهُمُ الأَنْصَارُ عَلَى أَنْ يُعْطُوهُمْ ثِمَارَ أَمْوَالِهِمْ كُلَّ عَامٍ وَيَكْفُوهُمُ الْعَمَلَ وَالْمَئُونَةَ، وَكَانَتْ أُمُّهُ أُمُّ أَنَسٍ أُمُّ سُلَيْمٍ كَانَتْ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، فَكَانَتْ أَعْطَتْ أُمُّ أَنَسٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِذَاقًا فَأَعْطَاهُنَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُمَّ أَيْمَنَ مَوْلاَتَهُ أُمَّ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدِ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا فَرَغَ مِنْ قَتْلِ أَهْلِ خَيْبَرَ فَانْصَرَفَ إِلَى الْمَدِينَةِ، رَدَّ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى الأَنْصَارِ مَنَائِحَهُمُ الَّتِي كَانُوا مَنَحُوهُمْ مِنْ ثِمَارِهِمْ فَرَدَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أُمِّهِ عِذَاقَهَا، وَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُمَّ أَيْمَنَ مَكَانَهُنَّ مِنْ حَائِطِهِ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ بِهَذَا، وَقَالَ مَكَانَهُنَّ مِنْ خَالِصِهِ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Yûsuf bize rivayet etti, İbn Vehb bize haber verdi, Yûnus bize rivayet etti; İbn Şihâb'dan, o da Enes b. Mâlik'ten –Allah ondan razı olsun– nakletti: Muhacirler Mekke'den Medine'ye geldiklerinde ellerinde hiçbir şey yoktu. Ensar ise arazi ve mülk sahibiydi. Ensar, her yıl mallarının meyvelerini Muhacirlere vermek ve onları çalışma ile masraflardan muaf tutmak üzere onlarla anlaşma yaptı. Enes'in annesi Ümmü Süleym –ki aynı zamanda Abdullah b. Ebî Talha'nın da annesidir– Resûlullah ﷺ'a bazı hurma ağaçları hediye etmişti. Peygamber ﷺ de bunları azatlı cariyesi ve Üsâme b. Zeyd'in annesi olan Ümmü Eymen'e verdi. İbn Şihâb dedi ki: Enes b. Mâlik bana şunu haber verdi: Peygamber ﷺ Hayber halkıyla savaşı bitirip Medine'ye döndüğünde, Muhacirler Ensar'ın kendilerine daha önce hediye ettiği meyve bağışlarını iade ettiler. Peygamber ﷺ de hurma ağaçlarını Enes'in annesine geri verdi ve Resûlullah ﷺ Ümmü Eymen'e bunların yerine kendi bahçesinden ağaçlar verdi. Ahmed b. Şebîb dedi ki: Babam bize Yûnus'tan bunu rivayet etti ve 'onların yerine kendi saf malından verdi' dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ensar mallarını paylaştı ve Peygamber ﷺ Ümmü Eymen’i adil biçimde tazmin etti.

Arka plan ve bağlam

Hicretten sonra Medine’de Ensar, topraklarının ürününü Muhacirlerle paylaştı. Hayber’den dönüşün ardından Muhacirler kendilerine verilen meyveleri geri verdi; Peygamber ﷺ Ümmü Süleym’in hurma ağaçlarını geri verdi ve Ümmü Eymen’e kendi bahçesinden ağaçlar vererek onu tazmin etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Muhacirler

İnançları nedeniyle Mekke’den Medine’ye göç eden Müslümanlar.

Ensar

Göçmenleri karşılayan ve onlara yardım eden Medineli Müslümanlar.

Menâih

Bağışlar veya geçici olarak sağlanan imkânlar; burada başkalarıyla paylaşılan bahçe ürünleri.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, mal ve ürünleri paylaşmanın kardeşlik ve yardımlaşmanın caiz bir biçimi olduğu sonucunu çıkarırlar. Bir bağış, alıcısının mülküdür; ancak karşılıklı rızayla geri verilebilir. Peygamber ﷺ, Ümmü Eymen’e kendi malından karşılık vererek bir bağışın telafisinde özen ve adalete örnek olmuştur. Bu rivayet belirli bir düzenlemeyi anlatır ve tek başına her bağışın geri verilmesi gerektiğine dair genel bir yükümlülük getirmez.

Günümüz için dersler
  1. İhtiyaç sahipleriyle elindekileri paylaş ve ürünler ile emek konusunda açıkça anlaş.
  2. Bağışlara özen göster: geri verme söz konusu olduğunda istişare et ve hem bağışlayanın hem alıcının haklarını gözet.
  3. Koşullar değiştiği için biri bağışını geri verdiğinde, durumu cömertçe ve adil biçimde telafi et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.