Sahih al-Bukhari, 2733. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
وَقَالَ عُقَيْلٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ عُرْوَةُ فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْتَحِنُهُنَّ، وَبَلَغَنَا أَنَّهُ لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرُدُّوا إِلَى الْمُشْرِكِينَ مَا أَنْفَقُوا عَلَى مَنْ هَاجَرَ مِنْ أَزْوَاجِهِمْ، وَحَكَمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ، أَنْ لاَ يُمَسِّكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ، أَنَّ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَيْنِ قَرِيبَةَ بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ، وَابْنَةَ جَرْوَلٍ الْخُزَاعِيِّ، فَتَزَوَّجَ قَرِيبَةَ مُعَاوِيَةُ، وَتَزَوَّجَ الأُخْرَى أَبُو جَهْمٍ، فَلَمَّا أَبَى الْكُفَّارُ أَنْ يُقِرُّوا بِأَدَاءِ مَا أَنْفَقَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ، أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {وَإِنْ فَاتَكُمْ شَىْءٌ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ} وَالْعَقِبُ مَا يُؤَدِّي الْمُسْلِمُونَ إِلَى مَنْ هَاجَرَتِ امْرَأَتُهُ مِنَ الْكُفَّارِ، فَأَمَرَ أَنْ يُعْطَى مَنْ ذَهَبَ لَهُ زَوْجٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ مَا أَنْفَقَ مِنْ صَدَاقِ نِسَاءِ الْكُفَّارِ اللاَّئِي هَاجَرْنَ، وَمَا نَعْلَمُ أَحَدًا مِنَ الْمُهَاجِرَاتِ ارْتَدَّتْ بَعْدَ إِيمَانِهَا. وَبَلَغَنَا أَنَّ أَبَا بَصِيرِ بْنَ أَسِيدٍ الثَّقَفِيَّ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُؤْمِنًا مُهَاجِرًا فِي الْمُدَّةِ، فَكَتَبَ الأَخْنَسُ بْنُ شَرِيقٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُ أَبَا بَصِيرٍ، فَذَكَرَ الْحَدِيثَ.
Ukayl, Zühri'den rivayet etti: Urve dedi ki:
"Aişe bana Resûlullah ﷺ'ın hicret eden kadınları imtihan ettiğini haber verdi. Bize ayrıca şu haber ulaştı: Allah Teâlâ, Müslümanların, iman edip hicret eden eşleri için müşriklere harcadıklarını iade etmelerini emrettiğinde ve Müslümanlara kâfir kadınları nikâh altında tutmamalarını hükmettiğinde; Ömer radıyallahu anh iki hanımını boşadı: Kureybe binti Ebi Ümeyye ve Cervel el-Huzâî'nin kızı. Daha sonra Muaviye Kureybe ile, Ebu Cehm de diğeriyle evlendi." Kâfirler, Müslümanların eşleri için harcadıklarını ödemeyi reddedince, Allah Teâlâ şu ayeti indirdi: {Eğer eşlerinizden biri size karşı kâfirlere katılırsa ve siz de buna karşılık bir şey elde ederseniz...} (60:11). Buradaki 'karşılık', eşi kâfirlerden kendisine hicret eden kişiye Müslümanların ödediği miktardır. Böylece Allah, eşi giden Müslümana, harcayıp verdiği mehrin karşılığı olarak, kâfirlerin hicret eden kadınlarının mehrinden verilmesini emretti. Muhacir kadınlardan imanından sonra irtidad eden kimseyi bilmiyoruz. Bize ayrıca Ebu Basîr b. Esîd es-Sekafî'nin sulh döneminde Resûlullah ﷺ'a mümin bir muhacir olarak geldiği haberi ulaştı. Ahnes b. Şerîk, Resûlullah ﷺ'a yazarak Ebu Basîr'i geri istedi," ve hadisi zikretti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hadis, hicret eden kadınların sınanmasını ve evlilik sona erdiğinde tazminatı anlatır.
Metin, olayları Hudeybiye Antlaşması dönemine yerleştirir ve Müslümanlara hicret eden mümin kadınlarla ilgili hükümlere değinir. Kur’an’ın 60:10–11. ayetleri, bu kadınların imanlarının sınanmasını ve eşleri geride kaldığında yapılacak mali uzlaşmayı ele alır.
Kur’an’ın 60:10. ayetinde belirtildiği üzere kadınların gerçekten imanları sebebiyle hicret edip etmediklerini araştırmak.
Erkeğin eşine borçlu olduğu evlilik hediyesi.
Bu bağlamda, kaybedilmiş olan mehir için yapılan mali telafi.
Klasik şârihler, kadınların sınanmasını Kur’an’ın 60:10. ayetiyle ilişkilendirir: imanları doğrulandıktan sonra kâfir eşlerine geri verilmediler. Pasaj ayrıca Kur’an’ın 60:11. ayetindeki mali düzenlemeyi de aktarır: karşı taraf ödenmesi gereken tazminatı ödemezse, zarar gören Müslüman erkeğe başka kaynaklardan karşılık verilirdi. Fıkıh âlimleri uygulamanın ayrıntılarını Kur’an, antlaşmanın koşulları ve diğer hukuk kaynakları ışığında ele alır; bu tarihî düzenleme, hukuki dayanak olmaksızın birinin evliliğini sona erdirmek veya malına el koymak için genel bir yetki vermez.
- Birinin imanını söylentilere dayanarak değerlendirmeyin; metin, ilahî rehberliğe göre dikkatli bir sınamadan söz eder.
- Mali yükümlülüklerinizi yerine getirin; karşı taraf anlaşmaya uymadığında adil bir çözüm arayın.
- Tarihî antlaşma kurallarını bağlamından kopararak uygulamayın; güncel evlilik ve mal meselelerini yetkin âlimlere ve yasal mercilere bırakın.
Aişe, orada Peygamber ﷺ’in mümin kadınları Kur’an’ın 60:10. ayetine göre nasıl sınadığını anlatır.
Sahih al-Bukhari · #2732 (Sahih)Bu rivayet, dönüşle ilgili anlaşmaların yapıldığı Hudeybiye Antlaşması çevresindeki olayları ele alır.
Sahih al-Bukhari · #2712 (Sahih)Mervân ile Misver, Hudeybiye’deki müzakereleri ve antlaşma şartlarını anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.