Sahih al-Bukhari, 2806. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الْخُزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا. حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا زِيَادٌ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَابَ عَمِّي أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ عَنْ قِتَالِ بَدْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ قِتَالٍ قَاتَلْتَ الْمُشْرِكِينَ، لَئِنِ اللَّهُ أَشْهَدَنِي قِتَالَ الْمُشْرِكِينَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ وَانْكَشَفَ الْمُسْلِمُونَ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ـ يَعْنِي أَصْحَابَهُ ـ وَأَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ " ـ يَعْنِي الْمُشْرِكِينَ ـ ثُمَّ تَقَدَّمَ، فَاسْتَقْبَلَهُ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ، فَقَالَ يَا سَعْدُ بْنَ مُعَاذٍ، الْجَنَّةَ، وَرَبِّ النَّضْرِ إِنِّي أَجِدُ رِيحَهَا مِنْ دُونِ أُحُدٍ. قَالَ سَعْدٌ فَمَا اسْتَطَعْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا صَنَعَ. قَالَ أَنَسٌ فَوَجَدْنَا بِهِ بِضْعًا وَثَمَانِينَ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ أَوْ طَعْنَةً بِرُمْحٍ أَوْ رَمْيَةً بِسَهْمٍ، وَوَجَدْنَاهُ قَدْ قُتِلَ وَقَدْ مَثَّلَ بِهِ الْمُشْرِكُونَ، فَمَا عَرَفَهُ أَحَدٌ إِلاَّ أُخْتُهُ بِبَنَانِهِ. قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نَرَى أَوْ نَظُنُّ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِيهِ وَفِي أَشْبَاهِهِ {مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ} إِلَى آخِرِ الآيَةِ. وَقَالَ إِنَّ أُخْتَهُ وَهْىَ تُسَمَّى الرُّبَيِّعَ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ امْرَأَةٍ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقِصَاصِ، فَقَالَ أَنَسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا. فَرَضُوا بِالأَرْشِ وَتَرَكُوا الْقِصَاصَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ".
Muhammed b. Saîd el-Huzâî bize rivayet etti, Abdü'l-A'lâ bize rivayet etti, Humeyd'den naklen dedi ki: Enes'e sordum. Amr b. Zürâre bize rivayet etti, Ziyâd bize rivayet etti ve dedi ki: Humeyd et-Tavîl bana Enes radıyallahu anh'tan şunu nakletti: Amcam Enes b. Nadr Bedir Savaşı'na katılamamıştı. Dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Müşriklerle yaptığınız ilk savaşa katılamadım. Eğer Allah beni müşriklerle savaşmaya şahit kılarsa, Allah ne yapacağımı mutlaka görecektir.' Uhud günü olup da Müslümanlar dağılınca şöyle dedi: 'Allah'ım! Bunların –yani ashabının– yaptıklarından dolayı Senden özür dilerim ve bunların –yani müşriklerin– yaptıklarından Sana karşı berî olduğumu beyan ederim.' Sonra ileri atıldı ve Sa'd b. Muâz onunla karşılaştı. Dedi ki: 'Ey Sa'd b. Muâz! Nadr'ın Rabbi'ne yemin olsun ki Cennet! Ben kokusunu Uhud'un ötesinden alıyorum.' Sa'd daha sonra dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Onun yaptığını ben yapamadım.' Enes dedi ki: Üzerinde seksenden fazla kılıç darbesi, mızrak yarası veya ok isabeti bulduk. Kendisini şehid edilmiş halde bulduk ve müşrikler cesedini o kadar parçalamıştı ki, onu sadece kız kardeşi parmak uçlarından tanıyabildi. Enes dedi ki: Biz şu ayetin onun ve benzerleri hakkında indiğini sanır veya bilirdik: {Müminlerden, Allah'a verdikleri sözde duran nice erler var...} ayetin sonuna kadar. Yine anlattı ki, kız kardeşi Rübeyyi' bir kadının ön dişini kırmıştı. Allah'ın Resûlü ﷺ kısas emretti, fakat Enes dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Seni Hak ile gönderen Zat'a yemin olsun ki, onun dişi kırılmayacaktır!' Bunun üzerine karşı taraf diyet tazminatını kabul edip kısıstan vazgeçti. Allah'ın Resûlü ﷺ buyurdular ki: 'Şüphesiz Allah'ın kullarından öyle kimseler vardır ki, Allah adına yemin etseler, Allah onların yeminlerini yerine getirir.'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Enes ibn en-Nadr, Allah’a verdiği söze sadık kaldı ve içtenlikle cenneti arzuladı.
Enes ibn en-Nadr Bedir Savaşı’na katılamamış ve bir sonraki savaşta Allah’ın amellerini göreceğine dair söz vermişti. Uhud’da Müslümanlar geri çekilirken ileri atıldı ve şehit oldu. Rivayette ayrıca kız kardeşi er-Rubeyyi’in bir kadının ön dişini kırdığı ve ailenin sonunda kısas yerine tazminatı kabul ettiği belirtilir.
İslam hukukunun kuralları çerçevesinde yaralama veya suç karşılığında uygulanan hukuki misilleme.
Bedensel yaralanma için belirlenmiş mali tazminat.
Allah’a verilen söze ve itaate içtenlikle bağlı kalmak.
Âlimler bu kıssadan samimi niyetin, söze bağlılığın ve zorluklar karşısında sebat etmenin önemini çıkarırlar. Enes’in cennet hakkındaki sözleri, güçlü inancını ve Allah’ın mükâfatına duyduğu özlemi gösterir; ancak tehlike aramak veya başkalarını savaşa teşvik etmek için genel bir izin değildir. Yeminleri Allah’ın yerine getirdiği kimseler hakkındaki ifade, özel bir takvaya işaret eder; yemini Allah için kendiliğinden bağlayıcı hâle getirmez ve hiç kimseye Allah’a bir şey dayatma hakkı vermez. Kıssanın sonu, kısasın talep edilebileceğini, ancak zarar gören tarafın misillemeden vazgeçip tazminatı kabul edebileceğini de gösterir.
- Allah’a verdiğin samimi sözü, bugün güzel davranış ve sebatla somutlaştır.
- Bir haksızlıkla karşılaştığında önce adil bir çözüm ara; kısas talep edilebilir, ancak af veya üzerinde uzlaşılan bir tazminat da seçilebilir.
- Cesareti sorumlulukla birleştir: başkalarının fedakârlıklarını, düşüncesizce tehlike aramadan onurlandır.
Bu rivayet, Enes ibn en-Nadr hakkındaki anlatımı ve rivayet zincirini paylaşır; ikisi birlikte onun tutumuna ve Uhud çevresindeki olaylara ilişkin ek bağlam sunar.
Sahih al-Bukhari · #2783 (Sahih)Bu hadis cihadı niyetle ilişkilendirir ve Allah yolunda çabanın doğru iç niyetten ayrı düşünülemeyeceğini açıklar.
Sahih al-Bukhari · #2786 (Sahih)Bu rivayet çabanın en üstün biçimini ele alır ve Allah’ın mükâfatını arzulamayı daha geniş bir bağlama yerleştirmeye yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.