Sahih al-Bukhari, 3081. hadis
Ali ibn Abi Talib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Ali ibn Abi Talib tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ الطَّائِفِيُّ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ، عُثْمَانِيًّا فَقَالَ لاِبْنِ عَطِيَّةَ وَكَانَ عَلَوِيًّا إِنِّي لأَعْلَمُ مَا الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ، فَقَالَ " ائْتُوا رَوْضَةَ كَذَا، وَتَجِدُونَ بِهَا امْرَأَةً أَعْطَاهَا حَاطِبٌ كِتَابًا ". فَأَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَقُلْنَا الْكِتَابَ. قَالَتْ لَمْ يُعْطِنِي. فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ. فَأَخْرَجَتْ مِنْ حُجْزَتِهَا، فَأَرْسَلَ إِلَى حَاطِبٍ فَقَالَ لاَ تَعْجَلْ، وَاللَّهِ مَا كَفَرْتُ وَلاَ ازْدَدْتُ لِلإِسْلاَمِ إِلاَّ حُبًّا، وَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ وَلَهُ بِمَكَّةَ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ، وَلَمْ يَكُنْ لِي أَحَدٌ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا. فَصَدَّقَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ عُمَرُ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَهُ، فَإِنَّهُ قَدْ نَافَقَ. فَقَالَ " مَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ، فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ ". فَهَذَا الَّذِي جَرَّأَهُ.
Sa'd bin Ubeyde anlatıyor: Osman taraftarı olan Ebu Abdurrahman, Ali taraftarı olan İbn Atiyye'ye şöyle dedi:
"Arkadaşını kan dökmeye cesaretlendiren şeyin ne olduğunu çok iyi biliyorum. Onun şöyle dediğini işittim: 'Nebi ﷺ beni ve Zübeyr'i gönderdi ve buyurdu ki: Şu falan Ravza'ya gidin, orada Hâtıb'ın kendisine bir mektup verdiği bir kadın bulacaksınız.' Bunun üzerine Ravza'ya vardık ve kadına: Mektubu ver, dedik. Kadın: Bana bir mektup vermedi, dedi. Biz de: Ya mektubu çıkarırsın ya da seni soyarız, dedik. Bunun üzerine mektubu kuşağından çıkardı. Nebi ﷺ Hâtıb'ı çağırttı; Hâtıb geldi ve dedi ki: Hakkımda acele etmeyin! Vallahi ben kâfir olmadım ve İslam'a olan sevgim ancak arttı. Senin ashabından öyle biri yoktu ki Mekke'de Allah'ın onunla ailesini ve malını koruduğu yakınları olmasın; fakat benim orada kimsem yoktu, bu yüzden onların yanında bir iyilik yapmak istedim. Nebi ﷺ onu tasdik etti. Ömer dedi ki: Bırak boynunu vurayım, çünkü o münafıklık etti! Nebi ﷺ ise buyurdu: Ne bilirsin, belki Allah Bedir halkına bakmış ve onlara: Dilediğinizi yapın, çünkü Ben sizi bağışladım, buyurmuştur." Ebu Abdurrahman ekledi: "İşte onu buna cesaretlendiren şey budur."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Hâtıb’ın samimi açıklamasını kabul etti ve Ömer’i acele hüküm vermekten alıkoydu.
Mekke seferinin hazırlıkları sırasında Hâtıb ibn Ebî Beltea Mekkelilere bir mektup gönderdi. Peygamber ﷺ, Ali ve Zübeyr’i mektubu ele geçirmekle görevlendirdi ve Hâtıb’dan açıklama istedi. Hâtıb, küfrü amaçlamadığını, Mekke’deki ailesinin güvenliğini korumayı umduğunu söyledi. Peygamber ﷺ açıklamasını kabul etti ve Hâtıb’ın Bedir’e katılmış olduğunu hatırlattı.
Kişinin dışarıdan iman gösterirken küfrü gizlemesi.
Erken ve belirleyici bir savaş olan Bedir Savaşı’na katılan sahabeler.
İyi bir ilişki veya karşılıklı iyilik oluşturmak; Hâtıb’ın durumunda ailesini ve malını korumaya yardımcı olmak.
Âlimler buradan, ciddi bir hatanın kişinin kâfir ya da münafık olduğunu kendiliğinden kanıtlamadığı sonucunu çıkarır: niyet, koşullar ve açık bir izah birlikte değerlendirilmelidir. Hadis ayrıca yetki sahiplerinin ağır bir ceza vermeden önce dikkatle araştırma yapması gerektiğini öğretir. Geçmişteki erdem ve samimi hizmet de önemlidir; ancak kişiyi her türlü sorumluluktan muaf tutmaz. Bedir ehli hakkındaki ifade, günah işlemeye yönelik genel bir izin değil, Allah’ın özel bir bağışlaması olarak anlaşılır.
- Gerçekleri dikkatle araştırıp kişinin açıklamasını dinlemeden imanına dair ağır bir hüküm verme.
- Ciddi bir hata yaptığında niyetini dürüstçe açıkla ve sonuçların sorumluluğunu üstlen.
- Bir kişinin geçmişteki iyi amellerini bağlam olarak değerlendir; ancak bunları zararlı davranışları onaylama izni sayma.
Bu rivayet, Mekke’nin Fethi’nden sonra hicretin sona erdiğini, ancak gayretin ve niyetin önemini koruduğunu bildirir; bu da Hâtıb’ın niyetinin önemine uygundur.
40 Hadith van an-Nawawi · #39 (Sahih)Bu hadis, Allah’ın ümmetin hatalarını bağışladığını bildirir; bu da hata ile küfrü dikkatle birbirinden ayırma ilkesiyle uyumludur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.