Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3095. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الضُّبَعِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا هَذَا الْحَىَّ مِنْ رَبِيعَةَ، بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ، فَلَسْنَا نَصِلُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْخُذُ مِنْهُ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا‏.‏ قَالَ ‏ "‏ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، الإِيمَانِ بِاللَّهِ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ وَعَقَدَ بِيَدِهِ ـ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُؤَدُّوا لِلَّهِ خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ، وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû Nu'mân bize rivayet etti, Hammâd bize Ebû Hamza ed-Dubaî'den rivayet etti; o şöyle dedi: İbn Abbas'ın -Allah onlardan razı olsun- şöyle dediğini işittim: Abdülkays heyeti geldi ve dediler ki:

"Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Biz Rabîa kabilesinden bir topluluğuz, bizimle sizin aranızda Mudar kâfirleri bulunmaktadır, bu yüzden size ancak haram aylarda ulaşabiliyoruz. Bize, kendimizin uyacağı ve geride bıraktığımız halkımızı da davet edeceğimiz bir emir verin." Resûlullah ﷺ buyurdular ki: "Size dört şeyi emrediyor, dört şeyi de yasaklıyorum: Allah'a iman etmeyi -yani Allah'tan başka ilah olmadığına şehadet etmeyi (eliyle işaret ederek)-, namazı dosdoğru kılmayı, zekâtı vermeyi, Ramazan orucunu tutmayı ve kazandığınız ganimetin beşte birini Allah için ödemenizi emrediyorum. Size dubba', nakîr, hantem ve müzeffet kaplarını kullanmayı ise yasaklıyorum."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ heyete imanı, ibadeti, humusu ve sarhoş edici içecekler için yasaklanan kapları öğretti.

Arka plan ve bağlam

Abdülkays heyeti, düşman kabilelerin kendileriyle Peygamber ﷺ arasına engel olduğunu ve onu yalnızca haram aylarda ziyaret edebildiklerini anlattı. Bu nedenle, kendilerinin uygulayabileceği ve kavimlerine aktarabileceği açık hükümler istediler.

Kavramlar ve açıklamalar
Humus

Belirlenmiş İslami hak sahiplerine verilen, savaş ganimetinin farz kılınmış beşte birlik payı.

Ed-dübbâ, en-nakîr, el-hantem ve el-müzeffet

O dönemde sarhoş edici içeceklerin hazırlandığı veya saklandığı kap türleri; yasak, sarhoşluk riskine dayanıyordu.

Haram aylar

Arapların geleneksel olarak savaşı durdurduğu ve heyetin güvenle yolculuk edebildiği aylar.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten İslam’ın temelinin hem iman hem de görünür ibadetleri kapsadığı sonucunu çıkarırlar: namazı kılmak, zekâtı vermek ve ramazan orucunu tutmak. Humusun anılması, savaş ganimetinin belirlenmiş payını teslim etme yükümlülüğünü doğrular. Sözü edilen dört kap, sarhoş edici içeceklerde kullanılmaları nedeniyle yasaklanmıştı; âlimler, karışıklık riski azalınca bu kaplara ilişkin yasağın daha sonra kaldırıldığını, ancak sarhoş edici içeceklerin haramlığının sürdüğünü açıklar. Bu sıralama söz konusu heyete cevap olarak verilmiştir ve dinî yükümlülüklerin tümünü kapsayan bir liste değildir.

Günümüz için dersler
  1. Dininin temel yükümlülüklerini öğren ve bunları ailene ve toplumuna anlaşılır bir dille anlat.
  2. Zekâtı ve diğer zorunlu ödemeleri özenle yerine getir; durumuna ilişkin hükümler belirsizse uzmanlara danış.
  3. Sarhoş edici maddelerden ve muhakemeni zayıflatan her şeyden uzak dur.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.