Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3133. hadis

Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Zahdam'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abdullah ibn Abd al‑Wahhabal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ
  2. 2Hammadحَمَّادٌ
  3. 3Ayyubأَيُّوبُ
  4. 4Abu Qilabaأَبِي قِلاَبَةَ
  5. 5Al‑Qasim ibn Asim al‑Kulaybiالْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيُّ
  6. 6Zahdamزَهْدَمٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ وَحَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيُّ ـ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ ـ عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى، فَأُتِيَ ذَكَرَ دَجَاجَةً وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ لِلطَّعَامِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا، فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ لاَ آكُلُ‏.‏ فَقَالَ هَلُمَّ فَلأُحَدِّثْكُمْ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏"‏‏.‏ وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَسَأَلَ عَنَّا فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا لاَ يُبَارَكُ لَنَا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا إِنَّا سَأَلْنَاكَ أَنْ تَحْمِلَنَا، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا أَفَنَسِيتَ قَالَ ‏"‏ لَسْتُ أَنَا حَمَلْتُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، وَإِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Abdülvehhâb bize anlattı, Hammâd bize anlattı, Eyyûb bize anlattı, Ebû Kılâbe'den naklen dedi ki: Kâsım b. Âsım el-Küleybî de bana anlattı –ben Kâsım’ın hadislerini daha iyi ezberlerim– Zehdem’den naklen dedi ki: Biz Ebû Mûsâ’nın yanında idik. Kendisine pişmiş bir horoz getirildi. O sırada yanında Benî Teymullâh kabilesinden, azatlı kölelere benzeyen kırmızı tenli bir adam vardı. Ebû Mûsâ onu yemeğe davet etti. Adam:

“Ben tavukların pis şeyler yediğini gördüm ve bundan tiksindim, bu yüzden tavuk eti yemeyeceğime dair yemin ettim,” dedi. Ebû Mûsâ: “Gel, sana bu konuda bir hadis anlatayım. Ben, Eş‘arîlerden bir grupla birlikte binek istemek üzere Peygamber ﷺ’e geldim. O: ‘Vallahi size binek vermem, sizin bindireceğim bir şeyim de yok,’ buyurdu. Sonra Resûlullah ﷺ’e deve ganimeti getirildi. Bizi sordu ve: ‘Eş‘arî grubu nerede?’ buyurdu. Ardından bize beyaz hörgüçlü beş deve verilmesini emretti. Yola çıktığımızda kendi kendimize: ‘Biz ne yaptık? Bu aldıklarımızda bizim için bereket olmayacak,’ dedik. Geri dönüp ona: ‘Biz sizden binek istedik, siz de bize binek vermeyeceğinize dair yemin ettiniz. Yoksa unuttunuz mu?’ dedik. O: ‘Sizi ben taşımadım, sizi Allah taşıdı. Vallahi, inşallah, bir şeye yemin eder de sonra ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka o daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim,’ buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Yemin eden ve daha sonra daha hayırlı bir şey gören kimse, daha hayırlı olanı yapmalı ve yemin kefaretini vermelidir.

Kavramlar ve açıklamalar
yemin kefareti

Bozulan bir yeminin sonuçlarını telafi etmek için yapılması gereken, dinen belirlenmiş edim.

beş deve

Peygamber ﷺ'in binek olarak Eş'arîlere verilmesini sağladığı develer.

ganimet

Bir askerî sefer sırasında elde edilen ve İslam kurallarına göre paylaştırılan mallar.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, yeminin kişinin daha iyi veya daha adil olanı seçmesine engel olmaması gerektiği sonucunu çıkarırlar; böyle bir durumda yemin bozulur ve gerekli kefaret verilir. Dört Sünni hukuk mezhebi, bozulan yeminin kefaretini Kur'an ve Sünnet'e dayanarak ele alır; hukuki ayrıntılarda ise bazı farklılıklar bulunur. Peygamber ﷺ'in sözleri, imkânların verilmesinin nihayetinde Allah'ın takdirinde olduğunu da gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Yemine bağlı kalmak hayırlı olduğu sürece ona uy; ancak yemini daha iyi ve daha adil bir tercihin önüne koyma.
  2. Daha iyisini yapmak için yemini bozarsan, gerekli kefareti de yerine getir.
  3. İnsanlar doğrudan vesile olsa bile yardım ve imkânların nihayetinde Allah'tan geldiğini bil.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.