Sahih al-Bukhari, 3798. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Musaddadal‑Bukhari'e aktardıمُسَدَّدٌ
- 2Abdullah ibn Dawudعَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ
- 3Fudayl ibn Ghazwanفُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ
- 4Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ إِلَى نِسَائِهِ فَقُلْنَ مَا مَعَنَا إِلاَّ الْمَاءُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَضُمُّ، أَوْ يُضِيفُ هَذَا ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَنَا. فَانْطَلَقَ بِهِ إِلَى امْرَأَتِهِ، فَقَالَ أَكْرِمِي ضَيْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ مَا عِنْدَنَا إِلاَّ قُوتُ صِبْيَانِي. فَقَالَ هَيِّئِي طَعَامَكِ، وَأَصْبِحِي سِرَاجَكِ، وَنَوِّمِي صِبْيَانَكِ إِذَا أَرَادُوا عَشَاءً. فَهَيَّأَتْ طَعَامَهَا وَأَصْبَحَتْ سِرَاجَهَا، وَنَوَّمَتْ صِبْيَانَهَا، ثُمَّ قَامَتْ كَأَنَّهَا تُصْلِحُ سِرَاجَهَا فَأَطْفَأَتْهُ، فَجَعَلاَ يُرِيَانِهِ أَنَّهُمَا يَأْكُلاَنِ، فَبَاتَا طَاوِيَيْنِ، فَلَمَّا أَصْبَحَ، غَدَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ضَحِكَ اللَّهُ اللَّيْلَةَ ـ أَوْ عَجِبَ ـ مِنْ فَعَالِكُمَا " فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}
Müsedded bize rivayet etti, Abdullah b. Dâvud bize rivayet etti; Füdayl b. Gazvân'dan, o da Ebû Hâzim'den, o da Ebû Hüreyre'den — Allah ondan razı olsun — naklettiğine göre: Bir adam Peygamber ﷺ'e geldi. Peygamber ﷺ eşlerine haber gönderdi, ancak onlar:
"Yanımızda sudan başka bir şey yok" dediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Bu kişiyi kim yanına alır veya misafir eder?" buyurdu. Ensar'dan bir adam: "Ben" dedi. Adamı evine götürüp karısına: "Resûlullah ﷺ'in misafirini ağırla" dedi. Kadın: "Çocuklarımın yiyeceğinden başka hiçbir şeyimiz yok" karşılığını verdi. Koca: "Yemeğini hazırla, lambanı yak ve çocukların akşam yemeği isterlerse onları uyut" dedi. Kadın yemeğini hazırladı, lambasını yaktı ve çocuklarını uyuttu. Sonra lambayı düzeltiyormuş gibi kalkıp onu söndürdü. İkisi de yemek yiyor gibi yaptılar ama aslında aç olarak geceyi geçirdiler. Sabah olunca Ensarî, Resûlullah ﷺ'e gitti. Peygamber ﷺ ona: "Allah bu gece sizin yaptığınıza güldü —veya hayret etti—" buyurdu. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: {Kendileri zaruret içinde bulunsalar bile onları kendilerine tercih ederler. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerdir.}
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ensar’dan bir çift, kendileri aç olmasına rağmen misafirlerini kendilerine tercih etti.
Hz. Peygamber ﷺ’e bir misafir geldi; ancak hane halkının sunabileceği sudan başka bir şey yoktu. Ensar’dan bir adam misafiri evinde ağırladı. Kendisi ve eşi, misafirle birlikte yemek yiyormuş gibi yaptılar; çocuklarına ayırdıkları yemeği ise misafire verdiler. Rivayet bu olayı Kur’an’ın 59:9. ayetiyle ilişkilendirir.
Hz. Peygamber ﷺ’i ve Mekke’den gelen Müslümanları karşılayıp destekleyen Medine halkı.
Kişinin kendisinde az şey olsa bile başkasına yardım etmesi veya onun ihtiyacını karşılaması.
Malı sıkıca kendine saklama ve başkalarıyla paylaşmama eğilimi.
Klasik müfessirler bu kıssayı Kur’an’ın 59:9. ayetiyle ilişkilendirir ve Ensar’dan olan çiftin içten misafirperverliğini ve özgeciliğini överler. Cömertliğin, kişinin kendisi ihtiyaç içindeyken özellikle anlam kazandığına dikkat çekerler. Bu olay, gönüllü ve asil bir cömertliğe teşviktir; çocukların temel gıdasını ellerinden almayı genel bir yükümlülük hâline getirmez. Kişinin kendi ailesinin hak ve ihtiyaçları da gözetilmelidir.
- Elinden çıkarabileceğin şeyleri paylaş ve ihtiyaç sahibini takdir beklemeden ağırla.
- Başkalarına yardım etmeyi evde istişare et ve ailenin temel ihtiyaçlarını göz önünde bulundur.
- İmkânların kısıtlı olsa bile birine yardım etmenin pratik yollarını ara.
Aynı bölümdeki bu rivayet, Ensar’ın başkalarına yardım etmeye hazır oluşunu vurgular ve böylece özgecilik temasıyla bağlantı kurar.
Sahih al-Bukhari · #3779 (Sahih)Rivayet, ilk Müslüman toplumundaki desteği ve dayanışmayı gösterir; bu da kıssadaki misafirperverlikle ilişkilidir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.