Sahih al-Bukhari, 3884. hadis
Al-Musayyab ibn Hazn rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Mahmudal‑Bukhari'e aktardıمَحْمُودٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Ibn al‑Musayyabابْنِ الْمُسَيَّبِ
- 6Babasıأَبِيهِ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ أَبَا طَالِبٍ، لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ دَخَلَ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ " أَىْ عَمِّ، قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. كَلِمَةً أُحَاجُّ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ". فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ، تَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَالاَ يُكَلِّمَانِهِ حَتَّى قَالَ آخِرَ شَىْءٍ كَلَّمَهُمْ بِهِ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْهُ ". فَنَزَلَتْ {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ} وَنَزَلَتْ {إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ}
Bize Mahmud anlattı, bize Abdurrezzak anlattı, bize Ma'mer haber verdi; Zühri'den, İbnü'l-Müseyyeb'den, babasından rivayetle: Ebu Talib ölüm döşeğindeyken Nebi ﷺ yanına girdi; yanında Ebu Cehil de bulunuyordu. Nebi ﷺ buyurdu ki:
"Ey amcam! 'Allah'tan başka ilah yoktur' de. Bu kelime ile senin için Allah katında delil getireyim." Ebu Cehil ve Abdullah b. Ebi Ümeyye ise: "Ey Ebu Talib! Abdulmuttalib'in dininden yüz mü çevireceksin?" dediler. Ona sürekli bunu söyleyip durdular; nihayet Ebu Talib'in onlara söylediği son söz, Abdulmuttalib'in dini üzere olduğunu beyan etmesi oldu. Bunun üzerine Nebi ﷺ: "Bana yasaklanmadığı sürece senin için mutlaka istiğfar edeceğim" buyurdu. Sonra şu ayet nazil oldu: {Nebi'ye ve iman edenlere, müşriklerin cehennem ehli oldukları kendilerine apaçık belli olduktan sonra, yakınları bile olsalar onlar için bağışlanma dilemeleri yakışmaz} (9:113). Şu ayet de nazil oldu: {Şüphesiz sen sevdiğini hidayete erdiremezsin} (28:56).
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ ölmek üzere olan amcasını imana çağırdı, ancak ona hidayet veremedi.
Ebu Talib ölmek üzereydi; Peygamber ﷺ ondan iman şehadetini söylemesini istedi. Ebu Cehil ile Abdullah ibn Ebi Ümeyye ise onu Abdülmuttalib’in dinine bağlı kalmaya teşvik ediyordu. Rivayette 9:113 ve 28:56 ayetleri bu olayla ilişkilendirilir.
Allah’tan başka ibadete layık hiçbir ilah yoktur.
Birisi adına konuşup onun için bir iyilik istemek.
Rivayete göre Ebu Talib’in hayatının sonunda bağlı kalmayı sürdürdüğü dinî inanç.
Âlimler buradan, imana hidayetin nihayetinde Allah’tan geldiği sonucunu çıkarır: Peygamber ﷺ bile sevdiği birine hidayet veremezdi. Kişi hayatının sonuna yaklaşmış olsa bile onu iman şehadetine çağırmak önemini korur. 9:113. ayet ayrıca müşrik olarak ölen biri için bağışlanma dilemeye sınır koyar. Bu konu ahiretle ilgilidir ve yaşayanları hikmet ve merhametle imana davet etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- Zor anlarda bile insanları saygı ve içten bir ilgiyle imana davet edin.
- Başkalarına öğüt verebileceğinizi, ancak onların nihai hidayetini belirleyemeyeceğinizi kabul edin.
- Allah’tan sebat dileyin ve aile üyelerinizle iman hakkında konuşurken hikmetli davranın.
Bu sahih rivayet, Ebu Talib hakkındaki aktarımları tamamlar; onun son anları ve bunlarla bağlantılı olarak anılan ayetlerin bağlamını açıklar.
Sahih al-Bukhari · #79 (Sahih)Rivayet hidayet ve bilgiyi hayat veren yağmura benzetir; ikisi birlikte Allah’ın hidayet verdiğini ve Peygamber ﷺ’in mesajı tebliğ ettiğini vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.