Sahih al-Bukhari, 4449. hadis
Aisha bint Abi Bakr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Ibn Abu Mulayka'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn Ubaydal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ
- 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
- 3Umar ibn Sa'idعُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ
- 4Ibn Abu Mulaykaابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ أَبَا عَمْرٍو، ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ كَانَتْ تَقُولُ إِنَّ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ عَلَىَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ فِي بَيْتِي وَفِي يَوْمِي، وَبَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي، وَأَنَّ اللَّهَ جَمَعَ بَيْنَ رِيقِي وَرِيقِهِ عِنْدَ مَوْتِهِ، دَخَلَ عَلَىَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَبِيَدِهِ السِّوَاكُ وَأَنَا مُسْنِدَةٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُهُ يَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَعَرَفْتُ أَنَّهُ يُحِبُّ السِّوَاكَ فَقُلْتُ آخُذُهُ لَكَ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَنْ نَعَمْ، فَتَنَاوَلْتُهُ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ وَقُلْتُ أُلَيِّنُهُ لَكَ فَأَشَارَ بِرَأْسِهِ أَنْ نَعَمْ، فَلَيَّنْتُهُ، وَبَيْنَ يَدَيْهِ رَكْوَةٌ ـ أَوْ عُلْبَةٌ يَشُكُّ عُمَرُ ـ فِيهَا مَاءٌ، فَجَعَلَ يُدْخِلُ يَدَيْهِ فِي الْمَاءِ فَيَمْسَحُ بِهِمَا وَجْهَهُ يَقُولُ " لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، إِنَّ لِلْمَوْتِ سَكَرَاتٍ ". ثُمَّ نَصَبَ يَدَهُ فَجَعَلَ يَقُولُ " فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى ". حَتَّى قُبِضَ وَمَالَتْ يَدُهُ.
Muhammed b. Ubeyd bana rivayet etti; İsa b. Yûnus bize Ömer b. Saîd'den nakletti; o da şöyle dedi: İbn Ebî Müleyke bana haber verdi ki, Âişe'nin azatlısı Ebû Amr Zekvân kendisine şunu bildirmiştir: Âişe şöyle derdi:
"Allah'ın bana lütuflarından biri, Resûlullah ﷺ'ın benim evimde, benim nöbet günümde ve benim göğsüm ile boynum arasında vefat etmesidir. Allah, ölümü esnasında benim tükürüğümle onun tükürüğünü birleştirdi. Ben Resûlullah ﷺ'ı sırtımdan desteklerken Abdurrahman elinde misvak olduğu halde içeri girdi. Peygamber'in ﷺ ona baktığını gördüm ve misvaki sevdiğini bildiğim için: 'Onu senin için alayım mı?' dedim. Başını sallayarak evet işaretini verdi. Onu aldım ama kendisi için sert olduğunu görünce: 'Senin için yumuşatayım mı?' dedim. Yine başıyla onayladı. Ben de onu yumuşattım. Önünde içinde su bulunan bir kap -veya bir kutu, Ömer bu konuda tereddüt etmektedir- vardı. Elini suya sokup yüzünü siliyor ve 'Lâ ilâhe illallah, muhakkak ki ölümün sıkıntıları vardır' diyordu. Sonra elini kaldırıp 'En Yüce Refîk'e (doğru)' demeye başladı. Nihayet ruhu teslim edildiğinde eli düştü.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Aişe, Allah’a döndüğü son anlarında Peygamber ﷺ ile ilgilendi.
Dişleri temizlemek için kullanılan küçük bir dal veya çubuk.
Ölüm sırasında yaşanabilen şiddetli sıkıntı ve güçlük.
Peygamber’in ﷺ yanında olmayı arzuladığı Allah.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu âlimler, bu rivayetten misvak kullanmanın müstehap olduğu ve ağır hasta bir kişinin bunu istediğini belirtmesi hâlinde misvak kullanmasına yardım edilebileceği sonucunu çıkarırlar. Anlatım, Aişe’nin şefkatini ve ölümün insani acısını gösterir; Peygamber’in ﷺ yüce makamından hiçbir şey eksiltmez. Yüce Dost’a dair sözleri, Allah’ın yanında olma arzusunu ifade eder. Âlimler bunu bir yükümlülüğün değil, misvak kullanmanın müstehap olduğunun ve ölmek üzere olana saygıyla bakmanın gereğinin delili sayarlar.
- Misvak kullanımı gibi ağız bakımını değerli bir sünnet olarak yaşat.
- Hastaya neye ihtiyacı olduğunu sor; konuşmakta zorlandığında sakin ve dikkatli biçimde yardım et.
- Ölümün zor olabileceğini kabul et ve sıkıntı anında Allah’a yönel.
Bu sahih rivayet de Peygamber’in ﷺ son dönemini anlatır ve vefatının tarihî bağlamını tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #4450 (Sahih)Bu rivayet de Aişe’nin son anlarında Peygamber ﷺ’in yanında oluşunu vurgular.
Sahih al-Bukhari · #4451 (Sahih)Aişe’den gelen bu sahih rivayet de Peygamber’in ﷺ vefatını anlatır ve son anlarına dair tasviri destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.