Sahih al-Bukhari, 4905. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا فِي غَزَاةٍ ـ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً فِي جَيْشٍ ـ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ. وَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ. فَسَمِعَ ذَاكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ دَعْوَى جَاهِلِيَّةٍ " قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ. فَقَالَ " دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ ". فَسَمِعَ بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ فَقَالَ فَعَلُوهَا، أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ. فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ " وَكَانَتِ الأَنْصَارُ أَكْثَرَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ، ثُمَّ إِنَّ الْمُهَاجِرِينَ كَثُرُوا بَعْدُ. قَالَ سُفْيَانُ فَحَفِظْتُهُ مِنْ عَمْرٍو قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرًا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Bize Ali anlattı, bize Süfyan anlattı. Amr dedi ki: Câbir b. Abdullah'tan -Allah her ikisinden de razı olsun- işittim; şöyle dedi: Bir gazvedeydik -Süfyan bir defasında 'bir orduda' dedi- Muhacirlerden bir adam Ensardan bir adama tekme attı. Ensari: 'Ey Ensar topluluğu!' diye seslendi. Muhacir de: 'Ey Muhacirler topluluğu!' diye seslendi. Resûlullah ﷺ bunu işitti ve buyurdu ki: 'Bu cahiliye çağrısı da nedir?' Dediler ki: 'Ey Allah'ın Resulü! Muhacirlerden bir adam Ensardan birine tekme attı.' Bunun üzerine buyurdu ki: 'Bunu bırakın, çünkü o kötü kokulu (iğrenç) bir şeydir.' Abdullah b. Übeyy bunu duyunca dedi ki: 'Bunu yaptılar ha! Vallahi Medine'ye dönersek, daha güçlü olan zayıf olanı oradan mutlaka çıkaracaktır.' Bu söz Peygamber'e ﷺ ulaştı. Ömer ayağa kalktı ve dedi ki: 'Ey Allah'ın Resulü! Bırak şu münafığın boynunu vurayım.' Peygamber ﷺ buyurdu ki: 'Onu bırak, insanlar Muhammed kendi ashabını öldürüyor demesinler.' O sırada Ensar, Muhacirlerden sayıca fazlaydı; daha sonra Muhacirlerin sayısı arttı. Süfyan dedi ki: Bunu Amr'dan ezberledim. Amr dedi ki: Câbir'i işittim, biz Peygamber ﷺ ile beraberdik.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ kabileci yardım çağrılarını reddetti ve daha fazla bölünmeyi önledi.
Bir sefer sırasında Muhacirlerden bir adam, Ensardan bir adama tekme attı. İkisi de yardım için kendi topluluklarına seslendi; bunun üzerine Peygamber ﷺ kabileci çağrıyı kınadı. Abdullah ibn Ubayy ise ardından yaşanan gerginliği bölünmeyi körüklemek için kullandı.
Mekke’den Medine’ye hicret eden Müslümanlar.
Peygamber ﷺ ile muhacirleri karşılayıp destekleyen Medineli Müslümanlar.
İnsanları hak ve adalet uğruna birleştirmek yerine birbirine düşüren grup veya kabile bağlılığına yönelik çağrı.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik âlimler, Peygamber ﷺ’in her türlü grup adını değil, zulmü ve bölünmeyi körükleyen tarafgir yardım çağrılarını yasakladığını açıklar. Bir grup üyesine yardım etmek ancak onu haksızlıktan alıkoymak ve adil davranmakla doğru olur. Abdullah ibn Ubayy’in öldürülmesine izin vermemesi de hikmetini gösterir: İnsanların İslam’ı yanlış anlamasını ve topluluğun daha fazla bölünmesini önlemiştir.
- Kendi grubundan biri haksızlık yaptığında onu uyar; sırf grubuna mensup diye onu savunma.
- Bir anlaşmazlıkta, dikkati yeniden adalete ve ortak sorumluluğa yönelten sözlerle hızla müdahale et.
- Zarar verici davranışları, daha fazla bölünmeye yol açmayacak hikmetli bir biçimde ele al.
Bu rivayet de sefer sırasındaki tartışmayı ve Abdullah ibn Ubayy’in kışkırtıcı sözlerini aktararak bu anlatının bağlamını tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #4904 (Sahih)Bu rivayette de Abdullah ibn Ubayy’in sözü anılır ve Peygamber ﷺ’in topluluğu gerilimin tırmanmasından nasıl koruduğu gösterilir.
Sahih al-Bukhari · #4907 (Sahih)Cabir yoluyla aktarılan bu anlatı aynı olayı ele alır ve grup tarafgirliğinin reddine ilişkin ek bir aktarım sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.