Kur'an'ın Faziletleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4986. hadis

Zaid ibn Thabit rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an'ın Faziletleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Zaid ibn Thabit tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عِنْدَهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ بِالْمَوَاطِنِ، فَيَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنَ الْقُرْآنِ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ‏.‏ قُلْتُ لِعُمَرَ كَيْفَ تَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ عُمَرُ هَذَا وَاللَّهِ خَيْرٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِذَلِكَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لاَ نَتَّهِمُكَ، وَقَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا أَمَرَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ أَبُو بَكْرٍ يُرَاجِعُنِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الْعُسُبِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ حَتَّى وَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ التَّوْبَةِ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ لَمْ أَجِدْهَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرَهُ ‏{‏لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ‏}‏ حَتَّى خَاتِمَةِ بَرَاءَةَ، فَكَانَتِ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ‏.‏

Çeviri

Musa bin İsmail bize nakletti, o da İbrahim bin Sa'd'dan, o da İbn Şihab'dan, o da Ubeyd bin es-Sebbak'tan naklettiğine göre, Zeyd bin Sabit (Allah ondan razı olsun) şöyle demiştir:

"Ebu Bekir, Yemame savaşı sonrasında beni yanına çağırdı; gittiğimde Ömer bin Hattab'ın da yanında olduğunu gördüm. Ebu Bekir (Allah ondan razı olsun) dedi ki: 'Ömer bana geldi ve şöyle söyledi: Yemame savaşında Kur'an hafızlarından çok kişi şehit oldu. Korkarım ki diğer savaşlarda da hafızlar şehit olur ve Kur'an'ın büyük bir kısmı kaybolur. Bu yüzden Kur'an'ın toplanmasını emretmeni teklif ediyorum.' Ben Ömer'e dedim ki: 'Resûlullah ﷺ'ın yapmadığı bir şeyi nasıl yaparsınız?' Ömer, 'Vallahi bu hayırlı bir iştir' dedi. Ömer beni ikna etmeye devam etti, nihayet Allah göğsümü buna genişletti ve Ömer'in gördüğü hayrı ben de görmeye başladım.' Zeyd devamla dedi ki: 'Ebu Bekir bana şöyle dedi: Sen akıllı bir gençsin, senden şüphe etmeyiz; sen Resûlullah ﷺ için vahiy katipliği yaptın. Şimdi Kur'an'ı araştırıp topla.' Vallahi, eğer benden bir dağı yerinden oynatmamı isteselerdi, bu Kur'an'ı toplama emrinden daha ağır gelmezdi. Dedim ki: 'Resûlullah ﷺ'ın yapmadığı bir şeyi nasıl yaparsınız?' O, 'Vallahi bu hayırlı bir iştir' dedi. Ebu Bekir beni ikna etmeye devam etti, ta ki Allah benim göğsümü de Ebu Bekir ve Ömer'in (Allah her ikisinden de razı olsun) göğsünü genişlettiği şeye genişletti. Bunun üzerine Kur'an'ı hurma dallarından, beyaz taşlardan ve insanların hafızalarından araştırmaya ve toplamaya başladım. Nihayet Tevbe suresinin son ayetini Ebu Huzeyme el-Ensari'nin yanında buldum; onu ondan başka kimsede bulamadım: {Andolsun size kendinizden öyle bir Peygamber gelmiştir ki sizin sıkıntıya uğramanız ona çok ağır gelir...} ayeti Berâe (Tevbe) suresinin sonuna kadar. Toplanan mushaf sayfaları Ebu Bekir'in yanında kaldı, Allah onu vefat ettirinceye kadar; sonra Ömer'in yanında hayatı boyunca kaldı, ardından da Ömer'in kızı Hafsa'nın (Allah ondan razı olsun) yanında muhafaza edildi."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Bekir, Yemâme’deki kayıpların ardından Kur’an’ı titizlikle toplattı.

Arka plan ve bağlam

Yemâme Savaşı’nda Kur’an okuyucuları arasındaki ağır kayıpların ardından Ömer, Kur’an’ın toplanmasını önerdi. Ebû Bekir, Zeyd bin Sabit’e bu işi titizlikle yapmasını emretti.

Kavramlar ve açıklamalar
Kurrâ

Kur’an okuyucuları; burada Kur’an’ın büyük bir bölümünü ezberlemiş kişiler kastedilir.

Es-Suhuf

Kur’an’ın bir araya getirilmiş yazılı sayfaları.

Et-Tevbe

Kur’an’ın dokuzuncu suresi; Berâe Suresi olarak da anılır.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, vahyi korumak amacıyla Kur’an’ı toplamanın caiz ve övgüye değer bir tedbir olduğu sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ’in Kur’an’ı daha önce tek bir derleme hâlinde toplatmamış olması, sonradan verilen bu görevi caiz olmaktan çıkarmaz; sahabiler bunu meşru bir amacı korumaya yönelik yeni bir araç olarak görmüşlerdir. Rivayet ayrıca dikkatli araştırmanın, yazılı kaynakların ve ezberin önemini; dinî bilgiyi korumada uzman ve güvenilir kişilerin rolünü gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Önemli bilgileri titizlikle koruyun ve güvenilir kaynaklarla doğrulayın.
  2. Gerekli bir tedbir yeni olsa bile uzmanların tavsiyelerini ciddiye alın.
  3. Değerli bilginin korunması ve aktarılması için ortak sorumluluk üstlenin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.