Sahih al-Bukhari, 5401. hadis
Itban bin Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Yahya ibn Bukayral‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Mahmud ibn ar‑Rabi' al‑Ansariمَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مِنَ الأَنْصَارِ ـ أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي وَأَنَا أُصَلِّي لِقَوْمِي، فَإِذَا كَانَتِ الأَمْطَارُ سَالَ الْوَادِي الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ، لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ آتِيَ مَسْجِدَهُمْ فَأُصَلِّيَ لَهُمْ، فَوَدِدْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي فِي بَيْتِي، فَأَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ " سَأَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ". قَالَ عِتْبَانُ فَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ حِينَ ارْتَفَعَ النَّهَارُ، فَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى دَخَلَ الْبَيْتَ، ثُمَّ قَالَ لِي " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ الْبَيْتِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ، فَصَفَفْنَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَحَبَسْنَاهُ عَلَى خَزِيرٍ صَنَعْنَاهُ، فَثَابَ فِي الْبَيْتِ رِجَالٌ مِنْ أَهْلِ الدَّارِ ذَوُو عَدَدٍ فَاجْتَمَعُوا، فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ، أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يُرِيدُ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ قُلْنَا فَإِنَّا نَرَى وَجْهَهُ وَنَصِيحَتَهُ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. فَقَالَ " فَإِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ الْحُصَيْنَ بْنَ مُحَمَّدٍ الأَنْصَارِيَّ أَحَدَ بَنِي سَالِمٍ وَكَانَ مِنْ سَرَاتِهِمْ عَنْ حَدِيثِ مَحْمُودٍ فَصَدَّقَهُ.
Bana Yahya b. Bükeyr anlattı; Leys bize Ukayl'dan, o da İbn Şihab'dan rivayet etti. İbn Şihab dedi ki: Bana Mahmud b. er-Rabi el-Ensari haber verdi ki, Bedir'e katılan Ensar'dan olan sahabeden İtban b. Malik, Allah Resûlü ﷺ'e gelerek şöyle demiştir:
"Ey Allah'ın Resûlü! Gözlerim zayıfladı ve ben kavmime imamlık yapıyorum. Yağmur yağdığında aramızdaki vadi suyla dolup taştığı için onların mescidine gidip namaz kıldıramıyorum. Ey Allah'ın Resûlü! Evime gelip namaz kılmanızı dilerim ki orayı bir namaz yeri edineyim." Bunun üzerine Peygamber ﷺ, "İnşallah yaparım" buyurdu. İtban anlatıyor: Güneş yükseldiğinde Allah Resûlü ﷺ ve Ebubekir geldiler. Peygamber ﷺ içeri girmek için izin istedi, ben de izin verdim. O, eve girmeden oturmadı ve bana, "Evinizin neresinde namaz kılmamı istersiniz?" diye sordu. Ben de evin bir köşesini işaret ettim. Peygamber ﷺ kalktı, tekbir aldı, biz de arkasında saf tuttuk. İki rekat namaz kıldıktan sonra selam verdi. Sonra onu, hazırladığımız hazire yemeği için alıkoyduk. Bu sırada evde mahalle halkından kalabalık bir erkek topluluğu birikti. İçlerinden biri, "Malik b. Dühuşün nerede?" diye sordu. Bazıları, "O bir münafıktır, Allah'ı ve Resûlü'nü sevmez" dediler. Peygamber ﷺ ise, "Böyle söylemeyin! Onun, Allah'ın rızasını gözeterek 'La ilahe illallah' dediğini görmüyor musunuz?" buyurdu. Oradakiler, "Allah ve Resûlü daha iyi bilir, fakat biz onun münafıklarla düşüp kalktığını ve onlara öğüt verdiğini görüyoruz" dediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ, "Şüphesiz Allah, 'La ilahe illallah' diyerek bununla Allah'ın rızasını arayan kimseye Cehennem ateşini haram kılmıştır" buyurdu. İbn Şihab dedi ki: Daha sonra Beni Salim'den ve onların eşrafından olan Hüseyin b. Muhammed el-Ensari'ye Mahmud'un bu hadisini sordum, o da bunu doğruladı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ ihlası korudu ve kelime-i şehadeti tasdik etti.
‘Itban ibn Malik, görme yetisi zayıfladığı ve vadi suyla dolduğu için Peygamber ﷺ’den evinde namaz kılmasını istedi. Ziyaret sırasında Malik ibn ad-Dukhshun hakkındaki değerlendirme de gündeme geldi.
Allah’tan başka ibadete layık hiçbir ilah yoktur.
Bu rivayette yemek olarak anılan, hazırlanmış bir yemek.
Namazın sona erdiğini bildiren son selam.
Klasik âlimler buradan evde nafile namaz kılmanın geçerli olduğu ve namaz kılınmış bir yerin namazgâh olarak kullanılabileceği sonucunu çıkarırlar. ‘Itban seçtiği yeri gösterdikten sonra Peygamber ﷺ iki rekât namaz kıldı. Rivayet ayrıca insanların gelişigüzel biçimde münafık diye nitelenmemesi gerektiğini öğretir: İçlerindeki niyeti Allah bilir ve Allah rızası için söylenen kelime-i şehadet korunmaya layıktır. Âlimler bu sözü, iman ve niyet olmaksızın söylenen kelimelere değil, samimi bir şehadete bağlarlar.
- Şüpheye dayanarak başkalarını münafık diye nitelemeyin; gizli niyetleri Allah’a bırakın.
- Hastalık veya pratik engeller yüzünden cemaatle namaz kılmakta zorlananlara destek olun.
- Kelime-i şehadeti samimiyetle söyleyin ve hak ettiği saygıyı gösterin.
Bu rivayet, amellerin niyetlere göre değerlendirildiğini öğretir. Bu da kelime-i şehadeti söylerken Allah’ın rızasını gözetme vurgusuyla örtüşür.
Sahih al-Bukhari · #5399 (Sahih)Yiyecek ve yemekler kitabındaki bu sahih rivayet, bölüm düzeni açısından bağlantılı bir bağlam sunar; mevcut hadis ise ağırlıklı olarak namaz kılınan yer, kardeşlik ve kelime-i şehadet konularını ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.