Sahih al-Bukhari, 5498. hadis
Rafi ibn Khadij rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rafi ibn Khadij tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ، فَأَصَبْنَا إِبِلاً وَغَنَمًا، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ النَّاسِ، فَعَجِلُوا فَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَدُفِعَ إِلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشَرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ، فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، وَكَانَ فِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، فَأَهْوَى إِلَيْهِ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ، فَمَا نَدَّ عَلَيْكُمْ فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ". قَالَ وَقَالَ جَدِّي إِنَّا لَنَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ أَنْ نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى، أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ فَقَالَ " مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلْ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْهُ، أَمَّا السِّنُّ عَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ".
Bana Musa b. İsmail anlattı, bize Ebu Avane anlattı, o da Said b. Mesruk'tan, o da Abaye b. Rifa'a b. Rafi'den, o da dedesi Rafi' b. Hadij'den nakletti: Biz Zülhuleyfe'de Peygamber ﷺ ile birlikteydik ki halk şiddetli bir açlığa uğradı. Deve ve koyunlar ele geçirdik; Peygamber ﷺ ise insanların en arkasındaydı. İnsanlar acele edip kazanları kurdular, ancak Peygamber ﷺ yanlarına gelerek kazanların devrilmesini emretti. Sonra ganimeti taksim etti ve on koyunu bir deveye denk saydı. İçlerinden bir deve kaçtı; kavmin yanında az sayıda at vardı, peşinden koştular fakat yoruldular. Bunun üzerine bir adam okuyla onu vurdu ve Allah onu durdurdu. Peygamber ﷺ buyurdu ki: 'Şüphesiz bu hayvanların da vahşi hayvanlar gibi kaçanları vardır; sizden kaçanı işte böyle yapın.' Dedem dedi ki: 'Yarın düşmanla karşılaşmaktan umut ediyoruz – veya korkuyoruz – ve yanımızda bıçak yok; kamışla kesim yapabilir miyiz?' O da buyurdu ki: 'Kanı akıtan ve üzerine Allah'ın adı anılan her şeyle ye; ancak diş ve tırnak hariç. Size sebebini açıklayayım: Diş bir kemiktir, tırnak ise Habeşlilerin bıçağıdır.'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Zorunlu kesimde hayvanların öldürülmesi ve yenmesiyle ilgili açık kurallar vardır.
Râfi‘ b. Hadîc, sahâbenin Zülhuleyfe’de aç kaldığını ve ganimet olarak hayvanlar elde ettiklerini anlatır. Peygamber ﷺ yanlarına geldi, pişirme kaplarının devrilmesini emretti ve hayvanları paylaştırdı. Bunun ardından Râfi‘, bıçakları olmadığında kamışla kesim yapıp yapamayacaklarını sordu.
Peygamber ﷺ ve sahâbenin konakladığı Medine yakınlarındaki bir yer.
Hayvanın kanının dışarı akması için uygun ve keskin bir aletle kesmek.
Peygamber ﷺ tırnağın kesim aleti olarak kullanılmasını yasaklananlar arasında sayar ve tırnakların bıçak gibi kullanılmasına işaret eder.
Âlimler, kaçan ve olağan yollarla yakalanamayan bir hayvanın, Allah’ın adı anılarak ve hayvan yarası nedeniyle ölmek şartıyla ok gibi bir mermiyle öldürülebileceği sonucuna varmıştır. Normal kesimde ise keskin bir aletle kanın akıtılması ve Allah’ın adının anılması gerekir. Diş ve tırnak bu hükmün dışındadır; hadisin açıklaması dişin kemik oluşuna ve tırnağın bıçak olarak kullanılmasına değinir. Fıkıh mezhepleri kesim ve avlanmanın ayrıntılı şartlarını eserlerinde ele alır; bu rivayet ise zorunlu kesim ve kaçan hayvanlarla ilgili temel kuralı ortaya koyar.
- Kesimde uygun ve keskin bir alet kullan, Allah’ın adını an.
- Dişi veya tırnağı kesim aleti olarak kullanma.
- Kaçan hayvanlarla ilgili olarak rivayetteki zorunluluk hükmüne göre hareket et ve gereksiz acı çektirmekten kaçın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.