Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 570. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Mahmudal‑Bukhari'e aktardıمَحْمُودٌ
  2. 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
  3. 3Ibn Jurayjابْنُ جُرَيْجٍ
  4. 4Nafi'نَافِعٌ
  5. 5Abdullah ibn Umarعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً، فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ، ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا، ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ غَيْرُكُمْ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يُبَالِي أَقَدَّمَهَا أَمْ أَخَّرَهَا إِذَا كَانَ لاَ يَخْشَى أَنْ يَغْلِبَهُ النَّوْمُ عَنْ وَقْتِهَا، وَكَانَ يَرْقُدُ قَبْلَهَا‏.‏ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قُلْتُ لِعَطَاءٍ وَقَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً بِالْعِشَاءِ حَتَّى رَقَدَ النَّاسُ وَاسْتَيْقَظُوا، وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا، فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلاَةَ‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الآنَ، يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً، وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ ‏"‏ لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا هَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَأْسِهِ يَدَهُ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ، فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ، ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ ضَمَّهَا، يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ عَلَى الصُّدْغِ، وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ، لاَ يُقَصِّرُ وَلاَ يَبْطُشُ إِلاَّ كَذَلِكَ وَقَالَ ‏"‏ لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوا هَكَذَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

Bize Mahmûd rivayet etti; o dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verdi; o dedi ki: Bana İbn Cüreyc haber verdi; o dedi ki: Bana Nâfi‘ haber verdi; o dedi ki: Bize Abdullah b. Ömer rivayet etti ki, Resûlullah ﷺ bir gece yatsı namazı için meşgul oldu ve onu o kadar geciktirdi ki biz mescitte uyuduk, sonra uyandık, tekrar uyuduk ve yine uyandık. Sonra Nebî ﷺ yanımıza çıktı ve buyurdu ki:

"Şu saatte namazı bekleyen yeryüzü halkından sizden başka kimse yoktur." İbn Ömer, uykunun kendisine galip gelip namaz vaktini kaçırmasından endişe etmediği sürece namazı erken veya geç kılmakta bir sakınca görmezdi; bazen yatsı namazından önce de uyurdu. İbn Cüreyc dedi ki: Atâ’ya sordum, o da şöyle dedi: İbn Abbâs’ın şöyle dediğini işittim: Resûlullah ﷺ bir gece yatsı namazını o kadar geciktirdi ki insanlar uyuyup uyandılar, tekrar uyuyup uyandılar. Bunun üzerine Ömer b. el-Hattâb kalkıp "Namaz!" diye seslendi. Atâ dedi ki: İbn Abbâs anlattı: Allah’ın Nebîsi ﷺ dışarı çıktı – sanki şu an onu görüyorum – başından sular damlıyordu ve elini başına koymuştu. Buyurdu ki: "Ümmetime zorluk çıkarmaktan çekinmeseydim, onlara bu vakitte namaz kılmalarını emrederdim." Ben Atâ’ya, İbn Abbâs’ın bildirdiği üzere Nebî ﷺ’nin elini başına nasıl koyduğunu iyice sorup öğrendim. Atâ parmaklarını biraz araladı, uçlarını başının yan tarafına koydu, sonra parmaklarını birbirine yaklaştırarak başı üzerinden geçirdi; ta ki başparmağı yüz tarafındaki şakağa yakın kulak memesine ve çene hizasına değinceye kadar. Ne yavaşlattı ne de acele etti, sadece bu şekilde yaptı ve buyurdu ki: "Ümmetime zorluk çıkarmaktan çekinmeseydim, onlara bu vakitte namaz kılmalarını emrederdim."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Yatsı namazını ertelemek, bir zorluğa yol açmadığı sürece faziletli olabilir.

Kavramlar ve açıklamalar
Yatsı

Akşam kızıllığı kaybolduktan sonra kılınan farz gece namazı.

Uykunun onu bastırması

Bir kişinin uyuyakalması nedeniyle namazı unutması veya belirlenen vaktini kaçırması ihtimali.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, yatsı namazını geçerli vakti içinde ertelemenin faziletli olabileceği sonucunu çıkarır; ancak cemaatin durumunun ve namazı kaçırma riskinin göz önünde bulundurulması gerekir. Peygamber ﷺ insanlara kolaylık sağlamanın önemini göstermiştir; İbn Ömer, uykunun namaz vaktini kaçırmasına yol açmasından korkup korkmamasına göre namazı erken ya da geç kılardı. Fıkıh mezhepleri namaz vakti içindeki en faziletli zaman konusunda farklı görüşler taşır; ancak yatsının vakti çıkmadan kılınması gerektiğini ve ertelemenin ihmale yol açmaması gerektiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Yatsı namazını yalnızca vakti içinde kılabileceğinden eminsen ertele.
  2. Cemaatle namaz kılarken geç saatte namaz kılmakta zorlananları dikkate al.
  3. Yorgunluğun ibadetine engel olmaması için namazı akşam rutinine zamanında dahil et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.