Sahih al-Bukhari, 6207. hadis
Usama ibn Zayd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
- 5Erkek kardeşiأَخِي
- 6Sulaymanسُلَيْمَانَ
- 7Muhammad ibn Abu Atiqمُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ
- 8Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 9Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 10Usama ibn Zaydأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ
- 11Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأُسَامَةُ وَرَاءَهُ، يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي حَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَسَارَا حَتَّى مَرَّا بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ، فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِي الْمُسْلِمِينَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ ابْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ وَقَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا. فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ، ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ، فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ إِنْ كَانَ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا، فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ. فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْفِضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا، ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَابَّتَهُ فَسَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ـ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ـ قَالَ كَذَا وَكَذَا ". فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ، اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ، فَوَالَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ لَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ وَيُعَصِّبُوهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ. فَعَفَا عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ يَعْفُونَ عَنِ الْمُشْرِكِينَ وَأَهْلِ الْكِتَابِ كَمَا أَمَرَهُمُ اللَّهُ، وَيَصْبِرُونَ عَلَى الأَذَى، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ} الآيَةَ، وَقَالَ {وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ} فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَأَوَّلُ فِي الْعَفْوِ عَنْهُمْ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ بِهِ حَتَّى أَذِنَ لَهُ فِيهِمْ، فَلَمَّا غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَدْرًا، فَقَتَلَ اللَّهُ بِهَا مَنْ قَتَلَ مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ، وَسَادَةِ قُرَيْشٍ، فَقَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ مَنْصُورِينَ غَانِمِينَ مَعَهُمْ أُسَارَى مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ وَسَادَةِ قُرَيْشٍ قَالَ ابْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ هَذَا أَمْرٌ قَدْ تَوَجَّهَ فَبَايِعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الإِسْلاَمِ فَأَسْلَمُوا.
Ebû’l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, ez-Zührî’den; İsmâil bize anlattı: Kardeşim bana Süleymân’dan, o da Muhammed b. Ebî Atîk’ten, o da İbn Şihâb’dan, o da Urve b. ez-Zübeyr’den nakletti ki, Üsâme b. Zeyd (Allah her ikisinden de razı olsun) ona şunu haber verdi: Resûlullah ﷺ, üzerine Fedekiyye kadife bir örtü serilmiş bir eşeğe bindi ve Üsâme de arkasına oturdu. Bedir Savaşı’ndan önce, Benî Hâris b. el-Hazrec yurdunda hasta olan Sa‘d b. Ubâde’yi ziyarete gidiyordu. Yola devam ettiler ve Abdullah b. Ubey b. Selûl’ün de bulunduğu bir meclisin yanından geçtiler; bu olay, Abdullah b. Ubey henüz Müslüman olmadan önceydi. O mecliste Müslümanlar, putperest müşrikler ve Yahudilerden karışık gruplar vardı; Müslümanların arasında Abdullah b. Revâha da bulunuyordu. Hayvanın kaldırdığı toz bulutu meclisi kaplayınca, İbn Ubey burnunu ridasıyla kapattı ve
“Bizi toza boğmayın!” dedi. Resûlullah ﷺ onlara selam verdi, durdu, indi, onları Allah’a davet etti ve kendilerine Kur’an okudu. Bunun üzerine Abdullah b. Ubey b. Selûl ona şöyle dedi: “Ey adam! Eğer söylediklerin hak ise, bundan daha güzel bir söz yoktur; ancak bizim meclislerimizde bizi bununla rahatsız etme. Kim sana gelirse ona anlat.” Abdullah b. Revâha ise, “Evet, ey Allah’ın Resûlü! Bizim meclislerimize gel, çünkü biz bunu seviyoruz,” dedi. Bunun üzerine Müslümanlar, müşrikler ve Yahudiler birbirlerine sövmeye başladılar ve neredeyse birbirleriyle dövüşeceklerdi. Resûlullah ﷺ onları sakinleştirmeye devam etti ve hepsi sustu. Sonra Resûlullah ﷺ bineğine bindi ve Sa‘d b. Ubâde’nin yanına girinceye kadar yol aldı. Resûlullah ﷺ, “Ey Sa‘d! Ebû Hubbâb’ın –yani Abdullah b. Ubey’in– ne dediğini duymadın mı? Şöyle şöyle dedi,” buyurdu. Sa‘d b. Ubâde, “Ey Allah’ın Resûlü! Anam babam sana feda olsun! Onu affet ve bağışla. Sana Kitab’ı indiren Zat’a yemin ederim ki, Allah sana indirdiği Hak ile geldiğinde, bu beldenin halkı onu tahta oturtup başına hükümdarlık tacı bağlamak üzere anlaşmışlardı. Ne var ki Allah, sana verdiği Hak ile buna engel olunca, o bunu hazmedemedi ve gördüğün bu kaba davranışı bundan kaynaklandı,” dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ onu affetti. Resûlullah ﷺ ve ashabı, Allah’ın emrettiği üzere müşrikleri ve Ehl-i Kitap’ı affederler ve eziyetlere sabır gösterirlerdi. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {Andolsun, kendilerine Kitap verilenlerden... birçok incitici söz işiteceksiniz} (Âl-i İmrân 3/186) ve {Ehl-i Kitap’tan çoğu...} (Bakara 2/109) buyurmuştur. Böylece Resûlullah ﷺ, Allah’ın kendisine emrettiği affı uyguladı, ta ki onlarla savaşmasına izin verilinceye kadar. Resûlullah ﷺ Bedir Savaşı’nı yaptığında, Allah orada küffarın ileri gelenlerini ve Kureyş’in efendilerini öldürdü; Resûlullah ﷺ ve ashabı, küffarın liderlerinden ve Kureyş’in efendilerinden esirlerle birlikte zafer kazanmış ve ganimet elde etmiş halde döndüler. Bunun üzerine İbn Ubey b. Selûl ve yanındaki putperest müşrikler, “Bu iş (İslam) artık yönünü buldu (galip geldi); haydi Resûlullah ﷺ’a İslâm üzere biat edin,” dediler ve böylece Müslüman oldular.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ hakarete sakinlikle karşılık verdi ve hikmetle affetti.
Olay, Bedir Savaşı'ndan önce, Peygamber ﷺ Sa'd ibn 'Ubada'yı ziyaret etmek üzere yoldayken meydana geldi. Bir toplantıda 'Abdullah ibn Ubayy ona hakaret etti; Sa'd, bunun ardındaki siyasi hayal kırıklığını açıkladı. Peygamber ﷺ onu affetti ve Allah'ın o sırada emrettiği gibi incitici davranışa sabır gösterdi.
Fadak'tan bir giysi; burada kadife ya da yumuşak bir kumaş olarak tarif edilir.
Sa'd ibn 'Ubada'nın 'Abdullah ibn Ubayy'e hitap ederken kullandığı bir sesleniş.
Yahudiler ve Hristiyanlar gibi toplulukları ifade eden bir adlandırma.
Klasik âlimler buradan, özellikle barışa hizmet ettiği ve daha büyük bir zarara yol açmadığı durumlarda, hakaret eden kişiye karşı sabır ve affın uygun olduğu sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ tartışan grupları yatıştırmayı sürdürdü ve o dönemde yürürlükte olan ilahi emir çerçevesinde hoşgörüyü seçti. Âlimler, kişinin vazgeçebileceği şahsi intikam ile saldırıya karşı meşru korunmayı birbirinden ayırır; affetmek, zulmü onaylamak demek değildir.
- Bir hakarete hemen başka bir hakaretle karşılık vermeyin; önce gerginliği azaltın.
- İncitici davranışı mazur göstermeden, kişinin davranışının ardındaki koşulları dinleyin.
- İlişkileri düzeltmeye yardımcı olduğunda ve başkalarını tehlikeye atmadığında affetmeyi seçin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.