Sahih al-Bukhari, 6411. hadis
Abdullah ibn Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Shaqiq'e uzanan rivayet zinciri
- 1Umar ibn Hafsal‑Bukhari'e aktardıعُمَرُ بْنُ حَفْصٍ
- 2Babası Hafsأَبِي
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Shaqiqشَقِيقٌ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ، قَالَ كُنَّا نَنْتَظِرُ عَبْدَ اللَّهِ إِذْ جَاءَ يَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ فَقُلْنَا أَلاَ تَجْلِسُ قَالَ لاَ وَلَكِنْ أَدْخُلُ فَأُخْرِجُ إِلَيْكُمْ صَاحِبَكُمْ، وَإِلاَّ جِئْتُ أَنَا. فَجَلَسْتُ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ وَهْوَ آخِذٌ بِيَدِهِ فَقَامَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَمَا إِنِّي أَخْبَرُ بِمَكَانِكُمْ، وَلَكِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنَ الْخُرُوجِ إِلَيْكُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الأَيَّامِ، كَرَاهِيَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا.
Şakîk şöyle anlatmıştır: Biz Abdullah’ı (İbn Mes’ûd) beklerken Yezîd b. Muâviye geldi. Kendisine:
“Oturmayacak mısın?” dedik. O da: “Hayır, ancak içeri girip arkadaşınızı size çıkaracağım; eğer o çıkmazsa ben kendim gelirim” dedi. Bunun üzerine oturdum. Kısa bir süre sonra Abdullah, Yezîd’in elini tutmuş halde dışarı çıktı. Karşımızda durup şöyle buyurdu: “Bilesiniz ki, sizin burada toplandığınızı biliyorum; fakat Resûlullah ﷺ, bize sıkıntı vermemek için vaaz ve nasihatte günleri aralıklı tutardı; işte benim size çıkmama engel olan şey de budur.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, sahabelerinin sıkılmasını önlemek için öğütlerini aralıklı verirdi.
Sürekli ya da her gün değil, belirli zamanlarda.
İmanı ve iyi amelleri hatırlatan nasihat.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik şârihler, buradan öğretmenin dinleyicilerinin dikkatini ve öğrenme kapasitesini gözetmesi gerektiği sonucunu çıkarır. Düzenli öğretim değerlidir; ancak çeşitlilik ve uygun aralıklar insanların bıkkınlığa kapılmasını önlemeye yardımcı olur. Dolayısıyla rivayet dengeli bir öğretim tarzını destekler, fakat dersler için sabit bir sıklık belirlemez.
- İnsanların içeriği özümseyebilmesi için dersleri ve hatırlatmaları aralarında yeterli zaman bırakarak planlayın.
- Öğretirken dinleyicilerinizin dikkatini gözlemleyin; anlatım hızını ve süresini buna göre ayarlayın.
- Tekrarın yararlı olması ama öğretimin yüke dönüşmemesi için bir aradan sonra önemli derslere geri dönün.
Bu rivayet, insanların yorulmaması için Abdullah ibn Mesud'un belirli günlerde Peygamber ﷺ için ders verdiğini aktarır. Bu, öğütleri aralıklı vermekle yakından ilişkilidir.
Sahih al-Bukhari · #61 (Sahih)Peygamber ﷺ öğretirken dinleyicilerinin anlayış düzeyini gözetirdi. Bu rivayetle birlikte ele alındığında, muhatabı dikkate almanın önemini vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.