Sahih al-Bukhari, 6452. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Huraira tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي أَبُو نُعَيْمٍ، بِنَحْوٍ مِنْ نِصْفِ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ، حَدَّثَنَا مُجَاهِدٌ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يَقُولُ آللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ إِنْ كُنْتُ لأَعْتَمِدُ بِكَبِدِي عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْجُوعِ، وَإِنْ كُنْتُ لأَشُدُّ الْحَجَرَ عَلَى بَطْنِي مِنَ الْجُوعِ، وَلَقَدْ قَعَدْتُ يَوْمًا عَلَى طَرِيقِهِمُ الَّذِي يَخْرُجُونَ مِنْهُ، فَمَرَّ أَبُو بَكْرٍ، فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِيُشْبِعَنِي، فَمَرَّ وَلَمْ يَفْعَلْ، ثُمَّ مَرَّ بِي عُمَرُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِيُشْبِعَنِي، فَمَرَّ فَلَمْ يَفْعَلْ، ثُمَّ مَرَّ بِي أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم فَتَبَسَّمَ حِينَ رَآنِي وَعَرَفَ، مَا فِي نَفْسِي وَمَا فِي وَجْهِي ثُمَّ قَالَ " أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " الْحَقْ ". وَمَضَى فَتَبِعْتُهُ، فَدَخَلَ فَاسْتَأْذَنَ، فَأَذِنَ لِي، فَدَخَلَ فَوَجَدَ لَبَنًا فِي قَدَحٍ فَقَالَ " مِنْ أَيْنَ هَذَا اللَّبَنُ ". قَالُوا أَهْدَاهُ لَكَ فُلاَنٌ أَوْ فُلاَنَةُ. قَالَ " أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " الْحَقْ إِلَى أَهْلِ الصُّفَّةِ فَادْعُهُمْ لِي ". قَالَ وَأَهْلُ الصُّفَّةِ أَضْيَافُ الإِسْلاَمِ، لاَ يَأْوُونَ إِلَى أَهْلٍ وَلاَ مَالٍ، وَلاَ عَلَى أَحَدٍ، إِذَا أَتَتْهُ صَدَقَةٌ بَعَثَ بِهَا إِلَيْهِمْ، وَلَمْ يَتَنَاوَلْ مِنْهَا شَيْئًا، وَإِذَا أَتَتْهُ هَدِيَّةٌ أَرْسَلَ إِلَيْهِمْ، وَأَصَابَ مِنْهَا وَأَشْرَكَهُمْ فِيهَا، فَسَاءَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ وَمَا هَذَا اللَّبَنُ فِي أَهْلِ الصُّفَّةِ كُنْتُ أَحَقُّ أَنَا أَنْ أُصِيبَ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ شَرْبَةً أَتَقَوَّى بِهَا، فَإِذَا جَاءَ أَمَرَنِي فَكُنْتُ أَنَا أُعْطِيهِمْ، وَمَا عَسَى أَنْ يَبْلُغَنِي مِنْ هَذَا اللَّبَنِ، وَلَمْ يَكُنْ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ وَطَاعَةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم بُدٌّ، فَأَتَيْتُهُمْ فَدَعَوْتُهُمْ فَأَقْبَلُوا، فَاسْتَأْذَنُوا فَأَذِنَ لَهُمْ، وَأَخَذُوا مَجَالِسَهُمْ مِنَ الْبَيْتِ قَالَ " يَا أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " خُذْ فَأَعْطِهِمْ ". قَالَ فَأَخَذْتُ الْقَدَحَ فَجَعَلْتُ أُعْطِيهِ الرَّجُلَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ، فَأُعْطِيهِ الرَّجُلَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ، حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ رَوِيَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ، فَأَخَذَ الْقَدَحَ فَوَضَعَهُ عَلَى يَدِهِ فَنَظَرَ إِلَىَّ فَتَبَسَّمَ فَقَالَ " أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " بَقِيتُ أَنَا وَأَنْتَ ". قُلْتُ صَدَقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " اقْعُدْ فَاشْرَبْ ". فَقَعَدْتُ فَشَرِبْتُ. فَقَالَ " اشْرَبْ ". فَشَرِبْتُ، فَمَا زَالَ يَقُولُ " اشْرَبْ ". حَتَّى قُلْتُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، مَا أَجِدُ لَهُ مَسْلَكًا. قَالَ " فَأَرِنِي ". فَأَعْطَيْتُهُ الْقَدَحَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَسَمَّى، وَشَرِبَ الْفَضْلَةَ.
Ebû Nuaym bize bu hadisin yaklaşık yarısı kadarını rivayet etti; Ömer b. Zerr bize rivayet etti; Mücahid bize rivayet etti ki Ebû Hüreyre şöyle derdi: 'Kendisinden başka ilah olmayan Allah'a yemin ederim ki, açlıktan bazen ciğerimi yere bastırır, bazen de açlıktan karnıma taş bağlardım. Bir gün onların çıktıkları yolun üzerinde oturdum. Ebû Bekir yanımdan geçti ve ona Allah'ın Kitabı'ndan bir ayeti sordum; onu sadece karnımı doyurması için sormuştum ama o geçip gitti ve bir şey yapmadı. Sonra Ömer yanımdan geçti ve ona da Allah'ın Kitabı'ndan bir ayeti sordum; onu da sadece karnımı doyurması için sormuştum ama o da geçip gitti ve bir şey yapmadı. Nihayet Ebü'l-Kâsım ﷺ yanımdan geçti. Beni görünce gülümsedi, çünkü kalbimdekini ve yüzümdeki ifadeyi anlamıştı. Buyurdu ki:
"Ey Ebâ Hırr!" Ben: "Buyurun ey Allah'ın Resûlü!" dedim. Bana: "Peşimden gel" buyurdu. Gitti, ben de onu takip ettim. Eve girdi, izin istedim ve bana izin verdi. İçeri girince bir kapta süt buldu ve: "Bu süt nereden geldi?" diye sordu. Onlar: "Falan veya falanca kişi size hediye etti" dediler. Buyurdu ki: "Ey Ebâ Hırr!" Ben: "Buyurun ey Allah'ın Resûlü!" dedim. Buyurdu ki: "Ashâb-ı Suffa'nın yanına git ve onları benim için çağır." Ashâb-ı Suffa, İslam'ın misafirleriydi; ne aileleri, ne malları, ne de sığınacakları kimseleri vardı. Peygamber'e sadaka geldiğinde onu onlara gönderir, kendisi ondan hiçbir şey almazdı. Kendisine bir hediye geldiğinde ise onlara da gönderir, kendisi de alır ve onları ortak ederdi. Bu durum beni üzdü ve içimden: "Bu süt Ashâb-ı Suffa'ya ne yeter ki? Oysa bu sütten bir yudum alıp güçlenmeye en layık olan bendim. Şimdi emrediyor ki bunu onlara vereyim! Bu sütten bana ne kalacak ki?" diye geçirdim. Ancak Allah'a ve Resûlü'ne ﷺ itaat etmekten başka çare yoktu. Gittim, onları çağırdım ve geldiler. İzin istediler, kendilerine izin verildi ve evde yerlerini aldılar. Buyurdu ki: "Ey Ebâ Hırr!" Ben: "Buyurun ey Allah'ın Resûlü!" dedim. Buyurdu ki: "Al ve onlara dağıt." Kabı aldım ve adamlara vermeye başladım. Adam içiyor, kana kana doyuyor ve kabı bana iade ediyordu. Sonra diğerine veriyordum, o da kana kana içiyor ve kabı bana iade ediyordu. Böylece herkes doyup kaba sıra bana gelene kadar devam ettim. Nihayet kavmin hepsi doymuş olarak Peygamber ﷺ'e ulaştım. Kabı aldı, eline koydu, bana baktı, gülümsedi ve: "Ey Ebâ Hırr!" buyurdu. Ben: "Buyurun ey Allah'ın Resûlü!" dedim. Buyurdu ki: "Bir sen kaldın, bir de ben." Ben: "Doğru buyurdunuz ey Allah'ın Resûlü!" dedim. Buyurdu ki: "Otur ve iç." Oturdum ve içtim. Buyurdu ki: "İç," ben de içtim. Sürekli "İç" buyurdu, ta ki ben: "Hayır, seni Hak ile gönderen Zat'a yemin ederim ki, artık midemde buna yer bulamıyorum" diyene kadar. Buyurdu ki: "Öyleyse bana ver." Kabı kendisine verdim; Allah'a hamd etti, O'nun adını andı ve kalan kısmı içti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ sütü ihtiyaç sahipleriyle paylaştı ve en son Ebû Hüreyre’nin içmesini sağladı.
Ebû Hüreyre, açlık nedeniyle yoldan geçenlerden yardım istediğini anlatır. Peygamber ﷺ onun durumunu fark etti, Suffe ehlini sütten içmeye davet etti ve ardından Ebû Hüreyre’yi de içmeye teşvik etti.
Medine’de mescidin yanında yaşayan, kendi imkânları çok az olan veya hiç bulunmayan ihtiyaç sahibi sahabiler.
İhtiyaç sahiplerine yardım amacıyla verilen gönüllü bağış.
Ebû Hüreyre’nin şiddetli açlığın acısını hafifletmek için yaptığı bir uygulama olarak anlattığı şey.
Klasik âlimler bu rivayetten, yöneticinin ihtiyaç sahiplerini gözetmesi gerektiği ve yiyeceğin sadaka ya da hediye oluşuna göre farklı hükümlere tabi olabileceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ kendisine verilen sadakayı Suffe ehline verdi; hediyeden ise kendisinin yemesine ve onları da paylaştırmasına izin vardı. Rivayet ayrıca itaatin, sabrın ve cömertliğin faziletini gösterir ve Allah’ın Peygamberi ﷺ’ne lütfettiği bir mucizeyi doğrular.
- Kendi imkânların kısıtlı olsa bile ihtiyaç sahipleriyle elindekini paylaş.
- Açlık ya da yoksulluk belirtilerine dikkat et ve kişiden önce durumunu açıklamasını istemeden yardım et.
- Adil bir talimata uy ve cömertliğin saygınlığı azaltmadığına güven.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.