Sahih al-Bukhari, 6607. hadis
Sahl ibn Sa'd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Sa'id ibn Abu Maryamal‑Bukhari'e aktardıسَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Abu Ghassanأَبُو غَسَّانَ
- 3Abu Hazimأَبُو حَازِمٍ
- 4Sahlسَهْلٍ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَعْظَمِ الْمُسْلِمِينَ غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى الرَّجُلِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا ". فَاتَّبَعَهُ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ، وَهْوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ، حَتَّى جُرِحَ فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَجَعَلَ ذُبَابَةَ سَيْفِهِ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُسْرِعًا فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ قُلْتَ لِفُلاَنٍ " مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَيْهِ ". وَكَانَ مِنْ أَعْظَمِنَا غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لاَ يَمُوتُ عَلَى ذَلِكَ فَلَمَّا جُرِحَ اسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الْعَبْدَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالْخَوَاتِيمِ ".
Sehl b. Sa'd rivayet etti: Nebi ﷺ ile birlikte bir gazveye katılan Müslümanlar arasında, İslam ordusuna en çok faydası dokunan ve en şiddetli savaşan bir adam vardı. Nebi ﷺ ona baktı ve şöyle buyurdu:
"Kim Cehennem ehlinin bir adamını görmek isterse, şu adama baksın." Bunun üzerine topluluktan bir adam onu takip etmeye başladı; o kişi müşriklere karşı insanların en şiddetlisi olduğu halde savaştı, ta ki yaralanıncaya kadar. Yaralanınca ölümü acele ettirdi; kılıcının ucunu göğüslerinin arasına yerleştirdi ve kılıç omuzlarının arasından çıkıncaya kadar bastırdı. Gözleyen adam hızla Nebi ﷺ'e geldi ve: "Şahitlik ederim ki sen Allah'ın Resûlü'sün!" dedi. Resûlullah ﷺ: "Bu sözün sebebi nedir?" diye sordu. Adam: "Falanca için 'Kim Cehennem ehlinin bir adamını görmek isterse, ona baksın' buyurmuştunuz. Oysa o, Müslümanlara en çok faydamız dokunan kimseydi. Ben onun bu hali üzere ölmeyeceğini anlamıştım. Nitekim yaralanınca ölümü acele ettirdi ve kendini öldürdü" dedi. Bunun üzerine Nebi ﷺ şöyle buyurdu: "Şüphesiz kul, Cehennem ehlinin amellerini işler ama aslında Cennet ehlindendir; Cennet ehlinin amellerini işler ama aslında Cehennem ehlindendir. Ameller ancak sonuçlarına göre değerlendirilir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Belirleyici ölçüt, insanın hayatının nasıl sona erdiğidir.
Hadis, Peygamber ﷺ ile birlikte yapılan bir seferi anlatır. Müslümanlar için dikkat çekici bir cesaretle savaşan bir adam, yaralandıktan sonra kendi hayatına son verdi. Orada bulunan başka biri bunu Peygamber ﷺ’e anlattı; bunun üzerine Peygamber ﷺ, kişinin sonunun belirleyici önemine dair dersi bildirdi.
İnsanın öldüğü son hâl, akıbeti açısından belirleyicidir; önceki ameller, hiç kimseye bir kişinin sonunun nasıl olacağı konusunda kesinlik vermez.
Sonunda Cehennem’e girecek olan kimseler; bu ifade, kişinin kendi başına başkalarının akıbeti hakkında hüküm vermesine davet değildir.
Klasik âlimler bu rivayetin sebat ve ihlasa teşvik ettiğini, görünürdeki iyi ameller konusunda rehavete kapılmaya karşı uyardığını açıklar. Ayrıca insanların başkalarının nihai akıbetini kesin olarak belirleyemeyeceğini vurgularlar. Hadis intiharı kınar ve Allah’ın takdirinin ve bilgisinin her şeyi kuşattığını, insanların ise seçimlerinden sorumlu olmaya devam ettiğini öğretir.
- Görünür başarıların seni rehavete sürüklemesine izin verme; Allah’tan ihlas ve güzel bir son dile.
- Birinin nihai akıbeti hakkında dışarıdan gördüklerine dayanarak hüküm verme.
- Umutsuzluk içindeysen veya kendine zarar verme düşüncelerin varsa güvendiğin bir kişiden ve bir ruh sağlığı uzmanından hemen destek al.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.