Yeminler ve Adaklar · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6649. hadis

Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Yeminler ve Adaklar
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كَانَ بَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ وَبَيْنَ الأَشْعَرِيِّينَ وُدٌّ وَإِخَاءٌ، فَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، فَقُرِّبَ إِلَيْهِ طَعَامٌ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ إِلَى الطَّعَامِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ آكُلَهُ‏.‏ فَقَالَ قُمْ فَلأُحَدِّثَنَّكَ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏"‏‏.‏ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَسَأَلَ عَنَّا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا حَلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَحْمِلُنَا وَمَا عِنْدَهُ مَا يَحْمِلُنَا ثُمَّ حَمَلَنَا، تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ إِنَّا أَتَيْنَاكَ لِتَحْمِلَنَا فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا، وَمَا عِنْدَكَ مَا تَحْمِلُنَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لَسْتُ أَنَا حَمَلْتُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، وَاللَّهِ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

Zehdem şöyle anlatmıştır: Cerm kabilesi ile Eş'arîler arasında sevgi ve kardeşlik bağı vardı. Bir gün Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin yanında idik; kendisine içinde tavuk eti olan bir yemek getirildi. O sırada yanında, sanki azatlı kölelerdenmiş gibi kızıl tenli, Benî Teymullah'tan bir adam bulunuyordu. Ebû Mûsâ onu yemeğe davet etti. Adam:

"Ben tavukların pis şeyler yediğini gördüm, bu yüzden bunu iğrenç buldum ve asla yemeyeceğime yemin ettim," dedi. Bunun üzerine Ebû Mûsâ: "Kalk, sana bu konuda bir hadis anlatacağım. Ben bir grup Eş'arî ile birlikte Resûlullah ﷺ'a gelip kendisinden binek istedik. O ise: 'Vallahi size binek vermem ve sizi bindirecek bir şeyim de yok,' buyurdu. Daha sonra Resûlullah ﷺ'a ganimet develeri getirildi ve o da bizi sordu: 'Eş'arî topluluğu nerede?' diye. Ardından bize beyaz hörgüçlü beş deve verilmesini emretti. Oradan ayrıldığımızda kendi kendimize: 'Ne yaptık biz? Resûlullah ﷺ bize binek vermeyeceğine ve elinde bizi bindirecek bir şey olmadığına dair yemin etmişti, sonra nasıl oldu da bize binek verdi? Acaba Resûlullah ﷺ'ın yeminini unuttuk mu? Vallahi biz asla felah bulamayız!' dedik. Hemen geri dönüp ona: 'Biz senden binek istemeye gelmiştik, sen de bize binek vermeyeceğine ve elinde bizi bindirecek bir şey olmadığına yemin etmiştin,' dedik. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Sizi ben taşımadım, sizi Allah taşıdı. Vallahi ben bir şeye yemin eder, sonra ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka o daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir yemin daha iyi olanla çatıştığında daha iyi olanı seç ve öngörülen kefareti ver.

Arka plan ve bağlam

Abu Musa al-Ash'ari, orada bulunan bir adamın yemini yüzünden tavuk yemeyi reddettiği olayı aktardı. Abu Musa ona, önceki bir yeminine rağmen Ash'arilere binek hayvanları veren ve daha iyi olanı seçtiğini, kefaret vereceğini açıklayan Peygamber ﷺ'in örneğini hatırlattı.

Kavramlar ve açıklamalar
Yemin

Kişinin Allah’ı şahit tutarak yaptığı ciddi bir beyan.

Kefaret

Yerine getirilmeyen geçerli bir yemini telafi etmek için öngörülmüş yol.

Binek hayvanları

İnsanların yolculuk edebildiği hayvanlar; burada develer.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, alternatif daha iyi olduğunda kişinin yemine katı biçimde bağlı kalmasının gerekmediği sonucunu çıkarır; böyle bir durumda daha iyi olanı seçer ve bozduğu yemin için kefaret verir. Dört Sünni fıkıh mezhebi, yemin ve kefaretin ayrıntılarını Kur’an ve rivayetler ışığında ele alır. Bu anlatı ayrıca, Peygamber ﷺ'in daha önceki bir sözünün sonradan yardım edemeyeceği anlamına gelmediğini öğretir: nihai rızkı Allah’a nispet etmiştir.

Günümüz için dersler
  1. Daha iyi ve doğru bir yol ortaya çıktığında ne pahasına olursa olsun yemine bağlı kalma; gerekli kefareti ver.
  2. Bir yemin konusunda tereddüt edersen geçerli olup olmadığını ve hangi kefaretin gerektiğini öğrenmek için uzman görüşü al.
  3. Bir dayanak olmadan yiyeceği necis veya haram sayma; hükmünü güvenilir bilgiye dayandır.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.