Sahih al-Bukhari, 6649. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كَانَ بَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ وَبَيْنَ الأَشْعَرِيِّينَ وُدٌّ وَإِخَاءٌ، فَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، فَقُرِّبَ إِلَيْهِ طَعَامٌ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ إِلَى الطَّعَامِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ آكُلَهُ. فَقَالَ قُمْ فَلأُحَدِّثَنَّكَ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَسَأَلَ عَنَّا. فَقَالَ " أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ". فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا حَلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَحْمِلُنَا وَمَا عِنْدَهُ مَا يَحْمِلُنَا ثُمَّ حَمَلَنَا، تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ إِنَّا أَتَيْنَاكَ لِتَحْمِلَنَا فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا، وَمَا عِنْدَكَ مَا تَحْمِلُنَا. فَقَالَ " إِنِّي لَسْتُ أَنَا حَمَلْتُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، وَاللَّهِ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ".
Zehdem şöyle anlatmıştır: Cerm kabilesi ile Eş'arîler arasında sevgi ve kardeşlik bağı vardı. Bir gün Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin yanında idik; kendisine içinde tavuk eti olan bir yemek getirildi. O sırada yanında, sanki azatlı kölelerdenmiş gibi kızıl tenli, Benî Teymullah'tan bir adam bulunuyordu. Ebû Mûsâ onu yemeğe davet etti. Adam:
"Ben tavukların pis şeyler yediğini gördüm, bu yüzden bunu iğrenç buldum ve asla yemeyeceğime yemin ettim," dedi. Bunun üzerine Ebû Mûsâ: "Kalk, sana bu konuda bir hadis anlatacağım. Ben bir grup Eş'arî ile birlikte Resûlullah ﷺ'a gelip kendisinden binek istedik. O ise: 'Vallahi size binek vermem ve sizi bindirecek bir şeyim de yok,' buyurdu. Daha sonra Resûlullah ﷺ'a ganimet develeri getirildi ve o da bizi sordu: 'Eş'arî topluluğu nerede?' diye. Ardından bize beyaz hörgüçlü beş deve verilmesini emretti. Oradan ayrıldığımızda kendi kendimize: 'Ne yaptık biz? Resûlullah ﷺ bize binek vermeyeceğine ve elinde bizi bindirecek bir şey olmadığına dair yemin etmişti, sonra nasıl oldu da bize binek verdi? Acaba Resûlullah ﷺ'ın yeminini unuttuk mu? Vallahi biz asla felah bulamayız!' dedik. Hemen geri dönüp ona: 'Biz senden binek istemeye gelmiştik, sen de bize binek vermeyeceğine ve elinde bizi bindirecek bir şey olmadığına yemin etmiştin,' dedik. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Sizi ben taşımadım, sizi Allah taşıdı. Vallahi ben bir şeye yemin eder, sonra ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka o daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir yemin daha iyi olanla çatıştığında daha iyi olanı seç ve öngörülen kefareti ver.
Abu Musa al-Ash'ari, orada bulunan bir adamın yemini yüzünden tavuk yemeyi reddettiği olayı aktardı. Abu Musa ona, önceki bir yeminine rağmen Ash'arilere binek hayvanları veren ve daha iyi olanı seçtiğini, kefaret vereceğini açıklayan Peygamber ﷺ'in örneğini hatırlattı.
Kişinin Allah’ı şahit tutarak yaptığı ciddi bir beyan.
Yerine getirilmeyen geçerli bir yemini telafi etmek için öngörülmüş yol.
İnsanların yolculuk edebildiği hayvanlar; burada develer.
Âlimler buradan, alternatif daha iyi olduğunda kişinin yemine katı biçimde bağlı kalmasının gerekmediği sonucunu çıkarır; böyle bir durumda daha iyi olanı seçer ve bozduğu yemin için kefaret verir. Dört Sünni fıkıh mezhebi, yemin ve kefaretin ayrıntılarını Kur’an ve rivayetler ışığında ele alır. Bu anlatı ayrıca, Peygamber ﷺ'in daha önceki bir sözünün sonradan yardım edemeyeceği anlamına gelmediğini öğretir: nihai rızkı Allah’a nispet etmiştir.
- Daha iyi ve doğru bir yol ortaya çıktığında ne pahasına olursa olsun yemine bağlı kalma; gerekli kefareti ver.
- Bir yemin konusunda tereddüt edersen geçerli olup olmadığını ve hangi kefaretin gerektiğini öğrenmek için uzman görüşü al.
- Bir dayanak olmadan yiyeceği necis veya haram sayma; hükmünü güvenilir bilgiye dayandır.
Abu Musa burada, daha iyi bir seçenek ortaya çıktığında Peygamber ﷺ'in kendisine yemini bozmasını ve kefaret vermesini emrettiğini aktarır.
Sahih al-Bukhari · #6622 (Sahih)Bu rivayet de daha iyi olanı seçmeyi ve bozulan yemin için telafi sunmayı ele alır.
Sahih al-Bukhari · #6625 (Sahih)Bu rivayet, daha büyük bir zarara yol açacaksa aile pahasına yemine bağlı kalmamaya karşı uyarır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.