Sahih al-Bukhari, 6721. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Zahdam al‑Jarmi'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ali ibn Hujral‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Ayyubأَيُّوبَ
- 4Al‑Qasim at‑Tamimiالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ
- 5Zahdam al‑Jarmiزَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ إِخَاءٌ وَمَعْرُوفٌ ـ قَالَ ـ فَقُدِّمَ طَعَامٌ ـ قَالَ ـ وَقُدِّمَ فِي طَعَامِهِ لَحْمُ دَجَاجٍ ـ قَالَ ـ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مَوْلًى ـ قَالَ ـ فَلَمْ يَدْنُ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى ادْنُ، فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ. قَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا قَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ أَبَدًا. فَقَالَ ادْنُ أُخْبِرْكَ عَنْ ذَلِكَ، أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ، وَهْوَ يُقْسِمُ نَعَمًا مِنْ نَعَمِ الصَّدَقَةِ ـ قَالَ أَيُّوبُ أَحْسِبُهُ قَالَ وَهْوَ غَضْبَانُ ـ قَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَقِيلَ أَيْنَ هَؤُلاَءِ الأَشْعَرِيُّونَ فَأَتَيْنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، قَالَ فَانْدَفَعْنَا فَقُلْتُ لأَصْحَابِي أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ، فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْنَا فَحَمَلَنَا، نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لَئِنْ تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، ارْجِعُوا بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْنُذَكِّرْهُ يَمِينَهُ. فَرَجَعْنَا فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا فَظَنَنَّا ـ أَوْ فَعَرَفْنَا ـ أَنَّكَ نَسِيتَ يَمِينَكَ. قَالَ " انْطَلِقُوا، فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ، فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ". تَابَعَهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ وَالْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيِّ. حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا. حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا.
Zehdem el-Cermî anlatıyor: Ebû Mûsâ'nın yanında idik ve bizimle Cerm kabilesi arasında kardeşlik ve iyilik bağları vardı. Önüne yemek getirildi; yemeğinde tavuk eti de vardı. Toplulukta Benî Teymullah'tan, azatlı bir köle gibi kırmızı tenli bir adam vardı. Yemeğe yaklaşmadı. Ebû Mûsâ ona:
"Yaklaş, çünkü ben Resûlullah ﷺ'ın bundan yediğini gördüm," dedi. Adam: "Ben onun pis saydığım bir şeyi yediğini gördüm ve asla ondan yemeyeceğime yemin ettim," dedi. Ebû Mûsâ: "Yaklaş, sana bu konuda haber vereyim. Biz bir grup Eş'arî ile birlikte binek istemek üzere Resûlullah ﷺ'a geldik; o sırada sadaka develerini taksim ediyordu," dedi. (Eyyûb: "Sanırım Peygamber'in öfkeli olduğunu da söyledi," dedi.) Resûlullah ﷺ: "Vallahi sizi bindirmeyeceğim ve sizin için yanımda binek de yok," buyurdu. Sonra oradan ayrıldık, ancak daha sonra Resûlullah ﷺ'a ganimet develeri getirildi. "Şu Eş'arîler nerede?" diye soruldu. Biz gelince bize beş adet beyaz hörgüçlü deve verilmesini emretti. Develere binip yola çıktık. Ben arkadaşlarıma: "Biz Resûlullah ﷺ'a binek istemeye gitmiştik, bizi bindirmeyeceğine dair yemin etti, sonra bize haber gönderip bizi bindirdi. Resûlullah ﷺ yeminini unuttu. Vallahi, eğer Resûlullah ﷺ'ın yeminini unutmasına göz yumarsak asla iflah olmayız. Haydi Resûlullah ﷺ'a dönelim de ona yeminini hatırlatalım," dedim. Geri döndük ve: "Ey Allah'ın Resûlü! Biz senden binek istemeye gelmiştik, sen de bizi bindirmeyeceğine yemin etmiştin, sonra bizi bindirdin. Biz de yeminini unuttuğunu düşündük –veya anladık–," dedik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Gidin, sizi Allah bindirmiştir. Vallahi, inşallah ben bir şeye yemin eder de sonra ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir yemin daha iyisini yapmana engel oluyorsa daha iyi olanı yap ve kefaretini ver.
Bir adam, tavukların iğrenç bulduğu bir şeyi yediğini gördüğü için tavuk eti yemeyi reddetti. Ebu Musa ona, Peygamber ﷺ'in bir yemin etmiş olmasına rağmen Eş'arîlere develer verdiğini ve daha iyi olanı yaptığını, yemini için de kefaret verdiğini nasıl anlattığını aktardı.
Kişinin Allah'ı şahit tutarak yaptığı ciddi bir beyan.
Geçerli bir yemini yerine getirmemenin telafisi için emredilen bir ibadet.
İslam kurallarına göre hak sahiplerine verilen farz sadaka.
Âlimler buradan, kişinin yemininin daha iyi ve caiz bir tercih yapmasına engel olmaması gerektiği sonucunu çıkarır; kişi daha iyi olanı yapar ve öngörülen kefareti verir. Hadis ayrıca yanlışlıkla edilen veya unutulan bir yeminin hayırlı bir amacı terk etmek için gerekçe olmadığını gösterir. Fıkıh mezhepleri, yeminlerle ilgili diğer delillere dayanarak kefaretin kesin şartlarını ve şeklini ele alır.
- Caiz bir tercih açıkça daha iyiyse ne pahasına olursa olsun yemine bağlı kalma; gerekli kefareti ver.
- Yemin veya kefareti konusunda tereddüdün varsa güvenilir bir âlime danış.
- Yiyecekleri yalnızca kişisel tiksintiye göre değerlendirme; neyin caiz olduğuna dair güvenilir bilgiye dayan.
Bu sahih rivayet de Peygamber ﷺ'in yemini için kefaret verip daha iyi olanı yaptığını bildirir.
Sahih al-Bukhari · #6722 (Sahih)Bu sahih rivayet, kişinin yemin ettikten sonra daha iyi bir tercih görmesi hâlinde kefaret konusunu ele alır.
Sahih al-Bukhari · #6723 (Sahih)Bu sahih rivayet, yemini daha iyi bir davranışın önüne koymama ilkesiyle uyumludur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.